IV SA 2032/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęogrodzeniewspólnota mieszkaniowadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnekontrola sądowauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę ogrodzenia z powodu naruszeń proceduralnych, nie rozstrzygając meritum sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Burmistrza nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia. Wojewoda uznał, że organ I instancji błędnie przyjął konieczność zgody wszystkich współwłaścicieli i że realizacja inwestycji nie spowoduje zagrożeń wymagających pozwolenia. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody z powodu naruszenia przepisów postępowania, wskazując na brak rozstrzygnięcia w przedmiocie sprzeciwu co do budowy ogrodzenia, co stanowiło istotne uchybienie proceduralne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę wielu osób fizycznych na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Burmistrza Gminy W. w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia. Wojewoda argumentował, że organ I instancji błędnie przyjął konieczność uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz że realizacja ogrodzenia nie spowoduje zagrożeń uzasadniających nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny, działając z urzędu, stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowym zarzutem było to, że decyzja Wojewody, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliła decyzję organu I instancji jedynie w części dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, pomijając całkowicie kwestię zgłoszonego sprzeciwu co do samej budowy ogrodzenia. Brak rozstrzygnięcia w tej części stanowił naruszenie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 kpa, ponieważ rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) jest kluczowym elementem decyzji administracyjnej. Sąd uznał, że brak wypowiedzenia się co do całości aktu administracyjnego uniemożliwia kontrolę sądową i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie oceniał merytorycznych zarzutów skargi, skupiając się na wadach proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy, uchylając decyzję w części, ma obowiązek orzec co do całości aktu administracyjnego, w tym rozstrzygnąć pozostałe kwestie objęte odwołaniem, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i dochodzenia prawdy obiektywnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ II instancji, wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, musi orzec co do całości aktu administracyjnego. Brak wypowiedzenia się co do wszystkich kwestii objętych odwołaniem, a następnie rozstrzygniętych przez organ I instancji, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 104, 107 kpa) i uniemożliwia kontrolę sądową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

kpa art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Oznacza to, że przed organem odwoławczym następuje powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne.

p.p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 13

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ją uchyla w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

kpa art. 104 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) jest najważniejszym składnikiem decyzji.

kpa art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy obowiązany jest wypowiedzieć się co do zasadności wszystkich zarzutów w odwołaniu.

Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.l.

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

p.b. art. 30 § ust. 3

Ustawa – Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ II instancji, polegające na braku rozstrzygnięcia w przedmiocie sprzeciwu co do budowy ogrodzenia, podczas gdy uchylono decyzję w części dotyczącej pozwolenia na budowę.

Godne uwagi sformułowania

brak rozstrzygnięcia w przedmiocie sprzeciwu stanowi uchybienie przepisów organ odwoławczy ma obowiązek orzec co do całości aktu administracyjnego brak wypowiedzenia się co do całości aktu powoduje brak przedmiotu zaskarżenia

Skład orzekający

Mirosława Kowalska

przewodniczący

Czesława Socha

sprawozdawca

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność zasady dwuinstancyjności i obowiązku pełnego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nawet w przypadku uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w kontekście budowlanym, gdzie decyzja może zawierać kilka rozstrzygnięć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności znaczenie pełnego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i konsekwencje naruszenia tych zasad. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd proceduralny w urzędzie: dlaczego uchylenie części decyzji może unieważnić całe postępowanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2032/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Czesława Socha /sprawozdawca/
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie NSA (del.) Czesława Socha (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi 1) M. N., 2) K. N., 3) T. K., 4) D. S., 5) E. B., 6) E. I., 7) W. O., 8) E. S., 9) J. W, 10) S. M., 11) M. S., 12) M. W., 13) A. M., 14) A. L., 15) I. S., 16) A. N., 17) E. K., 18) K. P., 19) J. P., 20) E. S., 21) M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zgłoszonego sprzeciwu i nakładającego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M. N., K. N., T. K., D. S., E. B., E. I., W. O., E. S., J. W., S. M., M. S., M. W., A. M., A. L., I. S., A. N., E. K., K. P., J. P., E. S., M. Z. kwoty po 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. ( o nr [...]) Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania Wspólnot Mieszkaniowych osiedla przy ul. [...] w W. z dnia [...] listopada 2001 r. od decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] października zgłaszającej sprzeciw w sprawie budowy ogrodzenia położonego w W. przy ul. [...] od strony ulic: [...],[...],[...] i [...] i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w/w ogrodzenia – uchylił decyzję organu I instancji w części nakładającej na inwestora konieczność uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu podał, że organ I instancji przyjął konieczność uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na terenie których znajdują się budynki i urządzenia osiedla do realizacji przedmiotowej inwestycji. Zdaniem tego organu pobudowanie ogrodzenia spowoduje ograniczenie dostępności klientów do lokali usługowych znajdujących się w parterach budynków wielorodzinnych usytuowanych wzdłuż ulicy [...]. W ocenie organu II instancji samo złożenie sprzeciwu w sprawie budowy ogrodzenia jest uzasadnione. W aktach sprawy brak jest wymaganego od inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie dostarczono też uchwał wspólnot mieszkaniowych o budowie planowanego ogrodzenia, skoro są to czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Zgłoszenie robót nie zostało też podpisane przez wspólnoty mieszkaniowe z ulicy [...] co sugeruje brak zgody tych wspólnot na realizację ogrodzenia. Organy administracji architektoniczno budowlanej nie są kompetentne do orzekania, czy przedmiotowa inwestycja narusza interesy właścicieli lokali użytkowych skoro są oni członkami wspólnot i korzystają z trybu przewidzianego w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. nr 85, poz. 388 ze zm.) i mogą zaskarżyć uchwałę wspólnot do sądu. Nadto, realizacja przedmiotowej inwestycji nie spowoduje zagrożeń, o których mowa w art. 30 ust. 3 ustawy – Prawa budowlanego gdyż tylko w takich sytuacjach nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Brak też wprowadzenia, utrwalenia bądź też zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich przemawia za uchyleniem obowiązku uzyskania takiego pozwolenia. Z tych też powodów należało uchylić decyzję organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję złożyli: M. N., K. N., T. K., D. S., E. B., E. I., W. O., E. S., J. W., S. M., M. S., M. W., A. M., A. L., I. S., A. N., E. K., K. P., J. P., E. S., M. Z.. Zarzucili naruszenie przepisów materialnych i procesowych. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podali, że brak uchwał Wspólnot, które odwołanie złożyły, narusza art. 134 kpa. Odwołanie wobec tego od decyzji organu I instancji jest niedopuszczalne. Zastosowanie powinien mieć tryb przewidziany w art. 134 kpa. Właściciele poszczególnych lokali użytkowych powinni uczestniczyć w postępowaniu przed II instancją. Brak też jest szczegółowej argumentacji przesłanek z art. 30 ust. 3 – Prawa budowlanego. Ogrodzenia spowodują ograniczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej w lokalach użytkowych. Naruszone też zostały przepisy wykonawcze co do swobodnego dostępu do nieruchomości.
Organ II instancji w odpowiedzi, na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu z przyczyn, które należy brać pod uwagę z urzędu zgodnie z art. 134 cytowanej wyżej ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" tej ustawy.
Przepis powyższy stanowi, że Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ja uchyla w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa na podstawie którego organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Oznacza to, że przed organem odwoławczym następuje powtórne rozstrzygniecie merytoryczne zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i dochodzenia prawdy obiektywnej w każdym stadium postępowania. O ile organ reformuje akt administracyjny z tej podstawy, to jego obowiązkiem jest orzec co do całości tego aktu. Brak wypowiedzenia się co do całości aktu powoduje brak rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to wówczas Sądowi ocenę zakresu kontroli, gdyż nie ma przedmiotu zaskarżenia w pozostałym zakresie a więc w części pominiętej. Zastosowanie wówczas art. 111 kpc znajduje w pełni potwierdzenie.
W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji zawierała rozstrzygnięcie w dwóch częściach. Pierwsza część dotyczyła złożonego sprzeciwu w sprawie budowy ogrodzenia, zaś druga część nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia. Organ II instancji w rozstrzygnięciu decyzji wypowiedział się tylko co do nałożonego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nie wypowiedział się co do złożonego sprzeciwu. Wypowiedzenie się dopiero w uzasadnieniu decyzji stanowi brak, którego nie można uzupełnić w takiej formie. Stanowi to także naruszenie przepisów art. 104 § 1 i 2, 107 § 1 kpa, gdyż zgodnie z powołanymi przepisami rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) jest najważniejszym składnikiem decyzji. Brak rozstrzygnięcia powoduje brak przedmiotu zaskarżenia w sytuacji gdy chodzi o decyzję organu II instancji. w przypadku podniesienia także zarzutów w części nie objętej rozstrzygnięciem a będącym w bezpośrednim związku z częścią rozstrzygniętą, ocena zarzutów skargi staje się niedopuszczalna. Do obowiązku organu II instancji należało wypowiedzenie się co do zasadności zgłoszonych wszystkich zarzutów w odwołaniu pomyśli art. 107 kpa w związku z treścią art. 140 kpa, gdyż podstawą wydania tej decyzji stanowiło złożone odwołanie. Odwołanie złożone zostało przez inwestora a to oznaczało brak zgody na złożony sprzeciw i nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W sytuacji gdy organ II instancji wypowiedział się w rozstrzygnięciu co do nałożonego obowiązku a brak jest rozstrzygnięcia co do zasadności sprzeciwu, stanowi to uchybieniu przepisów, o których mowa wyżej.
Organ II instancji rozpoznając sprawę ponownie – powinien wypowiedzieć się w zakresie wyżej wskazanym mając na uwadze stan faktyczny i prawny z chwili orzekania
Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa wyżej i dlatego na podstawie przepisu wyżej powołanego należało uchylić zaskarżoną decyzję nie oceniając zarzutów skargi na tym etapie postępowania.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 też tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI