IV SA 2017/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-19
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęnadzór budowlanydecyzja administracyjnauchylenie decyzjiplan zagospodarowania przestrzennegoroboty budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące samowoli budowlanej z powodu błędnego zastosowania przepisów prawa i niewłaściwego trybu postępowania.

Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie masarni bez wymaganego pozwolenia. Skarżący W. D. kwestionował decyzje organów nadzoru budowlanego, wskazując m.in. na uchylenie pozwolenia na budowę pierwotnego obiektu. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że organy błędnie zastosowały art. 51 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek dostarczenia dokumentacji zamiast nakazu wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a także nie zbadały wpływu inwestycji na warunki zamieszkania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na M. K. obowiązek wykonania inwentaryzacji i przedstawienia dokumentacji technicznej rozbudowy masarni, przeprowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podnosił, że pozwolenie na budowę masarni zostało uchylone, a rozbudowa nastąpiła po częściowej rozbiórce. Sąd administracyjny uznał skargę za częściowo zasadną. Stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego i zastosowały niewłaściwy przepis Prawa budowlanego. Zamiast zastosować art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki) lub art. 51 (nakaz doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem), organy nałożyły obowiązek dostarczenia dokumentacji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co jest niezgodne z celem tego przepisu. Ponadto, organy nie zbadały wpływu inwestycji na warunki zamieszkania, co było wymagane przez plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dokumenty te jedynie odzwierciedlają stan faktyczny, a nie doprowadzają robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek ten powinien polegać na określeniu konkretnych czynności budowlanych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczy nałożenia obowiązku wykonania konkretnych czynności budowlanych (np. zmiana konstrukcji dachu), a nie żądania przedstawienia dokumentów. Dokumenty te służą rozszerzeniu materiału dowodowego i powinny być żądane w drodze postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, a dopiero potem organ może wydać decyzję merytoryczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Pr. bud. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten dotyczy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, a nie obowiązku dostarczenia dokumentacji.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Stanowi regułę w przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Pr. bud. art. 81c § 2 i 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy te określają tryb nakładania obowiązku przedstawienia dokumentów w drodze postanowienia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienia mają charakter dowodowy.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie merytoryczne w formie decyzji.

Przepisy wprowadzające u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozpoznania sprawy przez WSA.

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez Sąd.

P.p.s.a. art. 156

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego zastosowały niewłaściwy przepis Prawa budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 2 zamiast art. 48 lub prawidłowego zastosowania art. 51). Nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentacji nie jest równoznaczne z nałożeniem obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Organy nie zbadały wpływu inwestycji na warunki zamieszkania, co było wymagane przez plan zagospodarowania przestrzennego. Organy nie ustaliły, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dokumenty [...] są odzwierciedleniami istniejącego stanu faktycznego 0 niezgodnego z prawem i samo przedstawienie tych dokumentów nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi np. zmiana konstrukcji dachu, zamurowanie okna itp.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Bożena Więch-Baranowska

sprawozdawca

Krystyna Tomaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 51 Prawa budowlanego, rozróżnienie między obowiązkiem wykonania czynności a obowiązkiem przedstawienia dokumentacji, znaczenie planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście wpływu inwestycji na otoczenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i zastosowania art. 51 Prawa budowlanego. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. z okresu sprzed nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowe błędy popełniane przez organy administracji w sprawach budowlanych, co jest częstym problemem dla wielu inwestorów i prawników. Wyjaśnia kluczowe różnice w stosowaniu przepisów dotyczących samowoli budowlanej.

Błąd organów nadzoru budowlanego: dlaczego żądanie dokumentów zamiast nakazu naprawy było niezgodne z prawem?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2017/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Krystyna Tomaszewska
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie (WSA, Krystyna Tomaszewska, Bożena – Więch Baranowska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia określonej dokumentacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 roku. II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...]z dnia [...] grudnia 2002 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na M. K. obowiązek wykonania i przedstawienia organowi w terminie do 30 kwietnia 2003 r. inwentaryzację wykonanych robót budowlanych (wraz z projektem technologicznym) z niezbędnymi opiniami i uzgodnieniami, ocenę techniczną wykonanych robót i ekspertyzę potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania, w celu doprowadzenia wykonanej, na działce nr [...] położonej w [...], rozbudowy budynku zakładu masarskiego do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczęte zostało na wniosek W. D. właściciela sąsiedniej nieruchomości.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2002 r. ustalono, że na działce nr [...]położonej przy [...]w [...] M. K. wybudował od strony wschodniej istniejącego budynku masarni – pomieszczenie o wymiarach 8,80m x 7,90m, o podstawowej konstrukcji drewnianej (słupy nośne i więźba dachowa), ze ścianami wypełnionymi płytami warstwowymi, z dachem jednospadowym na własną posesję, pokrytym blachą trapezową. Ustalono, że dobudowa została wykonana w 2002 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, co winno skutkować nakazem przymusowej rozbiórki. Jednakże organ uznał, że w niniejszej sytuacji dobudowana część budynku została dokonana po jego częściowej rozbiórce i jest trwale związana z budynkiem w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego i wobec tego przyjął, że w przypadku niniejszych robót winien być zastosowany art. 51 Prawa budowlanego.
Od tej decyzji odwołał się W. D..
W odwołaniu podniósł, że rozbudowa masarni była dokonana już po uchyleniu decyzji – pozwolenia na budowę masarni z dnia [...].08.1989 r. decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...].04.1999 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...]z dnia [...].07.1999 r., jako niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]kwietnia 2003 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego w niej terminu, jednocześnie nakazał zobowiązanemu wykonanie decyzji w przeciągu trzech miesięcy od daty jej doręczenia, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po dokonaniu prawidłowych ustaleń organ I instancji słusznie rozpatrzył sprawę, stosując art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Odnośnie zarzutów skarżącego organ podniósł, że przedmiotem postępowania administracyjnego objętego zaskarżoną decyzją jest rozbudowa budynku masarni, przyznając, że decyzja pozwolenia na budowę masarni została uchylona i postępowanie umorzone. Organ uznał, że ten fakt nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Organ podał również, że zarzut niezgodności rozbudowy z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest zasadny, gdyż na terenie działki [...] dopuszczalna jest lokalizacja obiektów gospodarczych o charakterze produkcyjnym, pod warunkiem, że uciążliwość ich nie będzie obniżać warunków zamieszkania na terenach poza granicami lokalizacji, a w niniejszej sprawie wypowiedział się Powiatowy Inspektor Weterynarii w [...] twierdząc, ze dl maksymalnego odizolowania procesu technologicznego i gotowego produktu od środowiska zewnętrznego, zalecana jest rozbudowa masarni o zrealizowane pomieszczenie na wyroby gotowe, ekspedycję i myjnię pojemników.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył W. D. i domagał się jej uchylenia.
W skardze podniósł, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji dotyczącej dobudowanego pomieszczenia organ nie wziął pod uwagę faktu, ze została uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę budynku masarni oraz że złożył odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku masarni. Skarżący podniósł również, że organ nie wykazał, iż dobudowana część budynku powstała po częściowej rozbiórce wcześniej istniejącego budynku, w końcu, że organ nie dokonał właściwych ustaleń odnośnie wpływu działalności, jaką prowadzi inwestor, na warunki zamieszkania na terenach poza granicami lokalizacji, a obowiązek dokonania takich ustaleń przewiduje plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w przypadku lokalizacji inwestycji o charakterze produkcyjnym na terenie stref o dominacji funkcji mieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga jest częściowo zasadna.
W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa, a zgodnie z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, że inwestor dobudował pomieszczenie do istniejącego budynku masarni bez pozwolenia na budowę. Organ nie ustalił, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego i nie wskazał powodów z jakich uznał za zasadne zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, który stanowi jedynie w wyjątkowych sytuacjach odstępstwo od reguły zawartej w przepisie art. 48 Prawa budowlanego w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego (art. 29 prawa budowlanego) pozwolenia na budowę.
Nadto organ nie dokonał żadnych ustaleń odnośnie wpływu działalności, jaką prowadzi inwestor na warunki zamieszkania na terenach poza granicami lokalizacji, a obowiązek takich ustaleń w przypadku lokalizacji w strefie o dominacji funkcji mieszkaniowej wynika z planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...].
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Korzystając z możliwości, jakie stwarza dla Sądu powyższy przepis, należy podnieść, że w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego zastosowały niewłaściwy przepis Prawa budowlanego, nakładając obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, czym naruszyły przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Nałożenie na inwestora obowiązku dostarczenia określonych dokumentów (opinii, dokumentacji technicznej i itp.) powinno się odbywać na podstawie art. 81c ust. 2 i ust. 4 Prawa budowlanego w drodze postanowienia, które zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 123 kpa ma charakter dowodowy. Żądanie przedstawienia określonych dokumentów ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego i dopiero w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy organ może podjąć rozstrzygniecie merytoryczne, co do istoty sprawy w formie decyzji, co wynika z art. 104 kpa.
Poza tym, należy zwrócić uwagę, iż w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu. Bowiem tego typu dokumenty, jak inwentaryzacja powykonawcza, opinia czy ekspertyza techniczna są odzwierciedleniami istniejącego stanu faktycznego 0 niezgodnego z prawem i samo przedstawienie tych dokumentów nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi np. zmiana konstrukcji dachu, zamurowanie okna itp. Wykonanie tego typu obowiązków może spowodować doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W niniejszej sprawie organ nałożył obowiązek dostarczenia dokumentacji niezbędnej dla rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i tym samym wyłączył możliwość rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w oparciu o ten przepis, tj. możliwość nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Wobec stwierdzonych wyżej uchybień Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponadto, na podstawie art. 156 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt- cie II wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI