IV SA 1998/03

IV SA 1998/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Leszek Kamiński
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Sygn. powiązane
II OSK 411/05 - Wyrok NSA z 2006-01-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Bogusław Cieśla ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki boksów garażowych skargę oddala.
Uzasadnienie
7/IV S A 1998/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Prezydent Miasta [...] nakazał rozbiórkę zespołu 15 boksów garażowych zlokalizowanych na terenie "Osiedla [...]" przy ulicy [...] w [...] należących do Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...]. Podstawą prawną tej decyzji był art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane .
Organ ustalił , że garaże zostały wybudowane bez prawomocnego pozwolenia na budowę . Lokalizacja tych obiektów nie kolidowała wprawdzie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jednak naruszała warunki techniczne obowiązujące w trakcie ich realizacji tj. § 10 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki , co wiązało się wprost z naruszeniem art. 5 ust.1 pkt 6 i ust. 2 wymienionej ustawy . Z uwagi na brak możliwości doprowadzenia garaży do stanu zgodnego z warunkami technicznymi oraz konieczność ochrony interesów osób trzecich nakazano rozbiórkę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] uchylił zaskarżoną decyzję rozbiórkową i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia .
W skutek zaskarżenia tej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez M. G. i H. Z. – NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1999 r. uchylił zaskarżoną decyzję .
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. uchylił decyzję organu i instancji i stwierdził niedopuszczalność nakazania rozbiórki.
W ocenie organu odwoławczego nakaz rozbiórki mógł być orzeczony tylko w przypadku zajścia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy obiektem samowolnie wybudowanym a niedopuszczalnym pogorszeniem warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia jakie ten obiekt stwarza . W tej sprawie organ nie stwierdził takiego związku . Powołał się na funkcjonujące w obrocie prawnym postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. opiniującego pozytywnie lokalizację garaży z zastrzeżeniem , że mogą one służyć wyłącznie jako miejsca postojowe . Najmniejsza odległość od wjazdu garażowego do otworów okiennych i drzwiowych budynków mieszkalnych wynosi ponad 15 m. Zachowane są warunki określone w § 10 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki.
Brak zatem było przesłanek do stwierdzenia naruszenia art. 5 ust . 1 pkt 6 i ust . 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Decyzję tę zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. Z. . Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2002 r. w sprawie IV SA 560/00 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżaną decyzję .
W uzasadnieniu wskazał , że nie budzi wątpliwości fakt popełnienia przez Spółdzielnię [...] samowoli budowlanej do której mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Zatem dla likwidacji skutków takiej samowoli należy stosować przepisy tej ustawy .
W ocenie sądu słusznie organ II instancji uznał ,że orzeczenie nakazu rozbiórki wymagało ustalenia , że nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia . Materiał dowodowy wskazuje bowiem , że obie działki tj. działka na której posadowione są garaże oraz działka H. Z. w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidziane są pod zabudowę . Przy czym działka skarżącej jest długa i wąska . Wprawdzie znajduje się na niej dom mieszkalny ale H. Z. ubiega się o budowę drugiego domu i podniosła , że istnienie samowolnej zabudowy garaży uniemożliwia jej to z uwagi na konieczność zachowania 15 metrowej strefy . Podniosła , że jej działka utraciła walor działki budowlanej . Sąd uznał , że gdyby okazało się że zarzuty skarżącej co do utraty budowlanego charakteru działki były zasadne , to wówczas wystąpiłaby przesłanka z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego .
Po wydaniu tego wyroku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył ponownie odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę i decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane .
W uzasadnieniu tej decyzji wskazał , że budowa garaży została rozpoczęta w 1991 r. W tym samym czasie ( jesień 1991 r. ) H. Z. rozpoczęła samowolnie budowę budynku gospodarczego na swojej działce . Roboty te wstrzymano decyzją z dnia [...] października 1991 r. a następnie udzielono pozwolenia na ich kontynuowanie – decyzją z dnia [...] listopada 1991 r. Obiekt został oddany do użytkowania w 1993 r. zatem w dacie udzielenia pozwolenia na kontynuowanie robót budowa zespołu garaży była już rozpoczęta , a w dacie oddania do użytkowania budynku H. Z.– zespół garaży już istniał . Pozwolenie na kontynuowanie robót oraz przyjęcie budynku do użytkowania świadczą o braku negatywnego wpływu owego zespołu na zabudowę działki . W przeciwnym wypadku nie byłaby prawnie dopuszczalna legalizacja tej samowoli .
Skarżąca otrzymała także pozwolenie na budowę pawilonu handlowego na swojej działce – decyzja z dnia [...] czerwca 1993 r. czyli w dacie gdy istniały już garaże .
Co do budowy budynku mieszkalnego to organ ustalił , że postępowanie zostało zawieszone na wniosek H. Z. z dnia [...] maja 1994 r. a brak było wniosku o jego podjęcie .
Reasumując organ stwierdził , że budowa boksów garażowych nie powoduje zakłóceń w korzystaniu z nieruchomość skarżącej ponad przeciętną miarę i nie pozbawia jej działki charakteru budowlanego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła H. Z. wnosząc o jej uchylenie .Podniosła , że od 1991 r. nie może uzyskać pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na swojej działce przy ulicy [...] w [...] dlatego , że spółdzielnia [...]wybudowała samowolnie 15 boksów garażowych wzdłuż jej działki czyniąc z niej strefę ochronną dla garaży . Bowiem zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. minimalna odległość między garażami a budynkami mieszkalnymi wynosi 15 m . szerokość jej działki wynosi 22 m. co stanowi , że pozbawiona została charakteru budowlanego .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argument ,że w tej sprawie nie ma zastosowania art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny , zważył co następuje :
Skarga podlega oddaleniu . Na wstępie zauważyć należy, że poprzednio wydana decyzja orzekająca o niedopuszczalności nakazania rozbiórki kontrolowana była już przez Naczelny Sąd Administracyjny , który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2002 r. uchylił ją a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia .
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał ,że organ powinien szczegółowo wyjaśnić czy przedmiotowa samowola budowlana wpływa tylko w pewnym stopniu ( mogącym być uznany za dopuszczalny ) na korzystanie z nieruchomości skarżącej , czy też z uwagi na to , że działka jest wąska to stała się niebudowlana . Nadto Sąd wskazał , iż " gdyby okazało się , że zarzuty skarżącej co do utraty budowlanego charakteru jej działki są zasadne , wówczas nie może budzić wątpliwości , że wystąpiła przesłanka określona w art. 37 ust . 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. polegająca na tym , że przedmiotowy obiekt powoduje zakłócenie w korzystaniu z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę . Pozbawienie budowlanego charakteru działki skarżącej nie może być bowiem traktowane jako mieszczące się w zakłóceniu pozostającym w granicach przeciętnej miary ."
Tym poglądem prawnym zarówno organ jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający obecnie sprawę są związani .
Dlatego wobec ponownego wydania przez organ administracyjny decyzji uchylającej nakaz rozbiórki i odmawiającej jej nakazania sprawę należało oceniać właśnie pod kątem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w w/w wyroku .
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy stosownie do wskazań Sądu dokonał oceny materiału dowodowego w zakresie wpływu samowolnie wybudowanych garaży na działkę skarżącej a zwłaszcza możliwości jej zabudowy . Ocena ta zdaniem Sądu jest prawidłowa . Dotyczyła budynków wybudowanych na działce skarżącej w dacie gdy garaże będące samowolą już istniały a nade wszystko domu mieszkalnego na wybudowanie którego zdaniem skarżącej nie może uzyskać pozwolenia . Wnioski tej oceny sprowadzają się do tego , że zdaniem organu skarżąca bezzasadnie podtrzymuje twierdzenie , że ubiega się o uzyskanie pozwolenia na budowę gdy tymczasem od dnia [...] czerwca 1994 r. postępowanie w tej sprawie było zawieszone na wniosek samej zainteresowanej i nie zostało podjęte . Materiał dowodowy sprawy wskazuje , że istotnie tak było .
Odnosząc się do wpływu samowoli na możliwość zabudowy działki przez skarżącą zauważyć należy , że w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] lutego 2000 r. skierowane do H. Z. sporządzone z upoważnienia Wojewody [...] w którym w odpowiedzi na jej skargę organ informuje , że wobec upływu 3 lat od daty zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego , zgodnie z art. 98 § 2 kpa wniosek ten uznaje się za wycofany .
Dodatkowo organ poinformował wówczas skarżącą o możliwości ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bowiem istniejące garaże nie mają wpływu w świetle aktualnie obowiązujących przepisów na usytuowanie planowanego budynku mieszkalnego .
W tych okolicznościach nie znajduje potwierdzenia teza ,że H. Z. obecnie ubiega się o wydanie pozwolenia na budowę jak i twierdzenie , że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. ( Dz. U. z 2002 r. Nr 75 , poz. 690 ze zm. ) budynek taki musiałby być oddalony o minimum 15 metrów od garaży , co przy szerokości działki skarżącej uniemożliwiałoby jej zabudowę .
Zatem słusznie organ odwoławczy uznał , że nie został spełniony art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowiący , że właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego jeżeli powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia . Pogorszenie warunków użytkowych dla działki skarżącej ponad przeciętną miarę nie ma miejsca , co konsekwencji spowodowało konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i odmowy wydania nakazu rozbiórki .
Sam fakt samowolnego wybudowania obiektu budowlanego nie skutkuje obowiązkiem nakazania jego rozbiórki, skoro zostało ustalone , że znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę /art. 37 ust. 1 pkt 1/ i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia /art. 37 ust. 1 pkt 2/ - vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 1982 r. SA/Po 420/82 .
W tym stanie rzeczy, wobec nie stwierdzenia, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.