IV SA 1967/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniezmiana sposobu użytkowaniabudynek gospodarczybudynek garażowybudynek magazynowyplan zagospodarowania przestrzennegopostępowanie administracyjneuchwała WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody zezwalającą na użytkowanie budynku garażowo-magazynowego, uznając brak wystarczających ustaleń faktycznych i naruszenie przepisów proceduralnych.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, który inwestorka chciała użytkować jako magazynowy lub garażowo-magazynowy, wbrew pierwotnemu pozwoleniu na budowę. Po wieloletnich sporach i uchyleniach decyzji przez różne instancje, Wojewoda zezwolił na użytkowanie budynku jako garażowego. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na brak dowodów na zmianę sposobu użytkowania i naruszenie przez organ odwoławczy przepisów o postępowaniu administracyjnym.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, który inwestorka E. P. chciała użytkować jako magazynowy, a następnie garażowo-magazynowy, co budziło sprzeciw sąsiadów i było sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po serii decyzji organów administracji i uchyleniach przez NSA, Wojewoda uchylił decyzję Burmistrza zezwalającą na użytkowanie budynku jako garażowo-magazynowego i orzekł o jego użytkowaniu jako garażowego. Inwestorka zaskarżyła tę decyzję do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu brak wyjaśnienia podstaw zmiany przeznaczenia budynku i wykroczenie poza jej wniosek. WSA uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję Wojewody w zaskarżonej części. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał wystarczających ustaleń faktycznych co do zmiany sposobu użytkowania budynku, nie przedstawił dowodów na jego użytkowanie jako garażu i naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa), co skutkowało uchyleniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może samodzielnie orzec o innym sposobie użytkowania obiektu budowlanego niż wskazany we wniosku inwestora i zgodny z pozwoleniem na budowę, jeśli nie wynika to z ustaleń faktycznych lub wniosku strony.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i orzekając o pozwoleniu na użytkowanie budynku jako garażowego, nie wykazał ustaleń faktycznych dokonanej przez siebie zmiany użytkowania ani dowodów na takie użytkowanie. Nie wynikało to ani z oświadczeń inwestorki, ani z ustaleń organu. W przypadku sprzeczności, organ powinien je wyjaśnić zgodnie z wytycznymi NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.p.b. art. 42 § 3

Prawo budowlane

Podstawa do zezwolenia na użytkowanie budynków, w zw. z art. 103 ustawy z 1994 r.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt lc

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.

u.p.b. art. 42 § ust. 3

Prawo budowlane

Podstawa do zezwolenia na użytkowanie budynków.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Pomocnicze

u.p.b. art. 55 § 1 pkt 1

Prawo budowlane

Nakładał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

u.p.b. art. 59 § 1

Prawo budowlane

Dotyczył zezwolenia na użytkowanie budynków.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wydania decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.u.s.a. art. 97 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dotyczy rozpoznawania spraw przez WSA na podstawie przepisów wprowadzających.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest ograniczony zarzutami skargi, ale zakresem zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wykonalności decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania.

u.p.b. art. 37

Prawo budowlane

Określa okoliczności uzasadniające odmowę wydania pozwolenia na użytkowanie.

u.p.b. art. 103

Prawo budowlane

Przepis przejściowy dotyczący stosowania ustawy z 1994 r.

u.p.b. art. 37

Prawo budowlane

Określa przesłanki odmowy pozwolenia na użytkowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie wykazał ustaleń faktycznych co do zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-magazynowego. Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego dotyczące ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji. Organ odwoławczy wykroczył poza wniosek strony, orzekając o innym przeznaczeniu obiektu niż wskazany przez inwestora.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy nie wykonał obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego istotnego w sprawie. Decyzja nie została należycie uzasadniona, tj. nie zawierała wskazania dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

Skład orzekający

Bożena Więch-Baranowska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

członek

Halina Kuśmirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy odwoławcze, obowiązków sądu administracyjnego w zakresie kontroli decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego i zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór administracyjny i sądowy dotyczący interpretacji przepisów prawa budowlanego oraz procedury administracyjnej, z licznymi zwrotami akcji i interwencjami sądów.

Sąd uchyla decyzję o pozwoleniu na użytkowanie: organ odwoławczy popełnił błędy proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 1967/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Halina Kuśmirek
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla decyzję w zaskarżonej części dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku garażowego; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. P. kwotę 500(pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1992 r. Burmistrz Dzielnicy Gminy W. zezwolił E. P. na budowę domu mieszkalnego ze sklepami w parterze, a decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1992 r. na budowę budynku gospodarczego na terenie posesji przy Placu K. w W.
Na skutek skargi sąsiadów na uciążliwość użytkowanych obiektów, budynku gospodarczego jako hurtowni, a budynku mieszkalnego jako siedziby kilku firm, przeprowadzono wizję, która potwierdziła zarzuty.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1996 r. Burmistrz Gminy W. na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. nałożył na inwestorkę obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanych obiektów.
W dniu [...] maja 1996 r. inwestorka złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku biurowego oraz budynku magazynowego, które jak podała zostały wybudowane na wynajem, a w dniu [...] czerwca 1996 r. złożyła pismo uzupełniające. wnosząc o zezwolenie na użytkowanie wybudowanych obiektów, jako domu ze sklepami i budynku gospodarczego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1997 r. wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Burmistrz Gminy W. zezwolił E. P. na użytkowanie budynków wybudowanych przy [...] jako biurowego i magazynowego i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] stycznia 1998 r. przez Wojewodę [...].
Decyzja Wojewody [...] została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez właścicieli sąsiednich nieruchomości T.B. i S. G. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w dniu 19 kwietnia 2000 r. w sprawie sygn. akt IV SA 503/98 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i poprzedzająca ją decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lutego 1998 r.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż inwestycja w całości została zrealizowana w czasie obowiązywania przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., wobec czego rozstrzygnięcia organów winny być podejmowane na podstawie tej ustawy. W wytycznych Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozbieżności pomiędzy pismami inwestorki określającymi przedmiot jej wniosku a wydanymi pozwoleniami na budowę, są tak oczywiste, ze organ powinien skonkretyzować o jakie w efekcie obiekty chodzi oraz, że winien dokonać ocen, co do charakteru odstępstw od pozwoleń i ustalić, czy prowadzona w obiektach działalność odpowiada obowiązującym przepisom z uwzględnieniem uzasadnionych interesów sąsiadów.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Gminy W. decyzją [...] wydaną w dniu [...] lutego 2002 r. na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, zezwolił inwestorce na użytkowanie budynków: biurowego ze sklepami w parterze i garażowo-magazynowego.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli S. G. i T. B. Wnosząc o jej uchylenie skarżący podnieśli, że sposób użytkowania ustalony w decyzji jest sprzeczny z pozwoleniami na budowę, sankcjonuje korzystanie z budynku gospodarczego jako magazynu, a takie przeznaczenie budynku jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na to odwołanie inwestorka złożyła w dniu [...] marca 2002 r. oświadczenie, w którym wyjaśniła, że budynek gospodarczy jest użytkowany jako zaplecze magazynowe dla sklepów znajdujących się w budynku biurowym i taki sposób użytkowania budynku nie narusza interesów sąsiadów.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...]decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] października 2002 r. uchylił decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lutego 2002 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że nie został właściwie wyjaśniony fakt samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na hurtownie, której lokalizacji plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza a nadto, iż nie zostały uwzględnione ustalenia i wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent W. w dniu [...] stycznia 2003 r. wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. i udzielił inwestorce pozwolenia na użytkowanie budynków: biurowego ze sklepami w parterze i garażowo-magazynowego na terenie przy Placu K.
W uzasadnieniu organ podniósł, że inwestorka przedłożyła stanowiska Inspektora Sanitarnego, Straży Pożarnej oraz ocenę uciążliwości dla środowiska, z której wynika, że "praca biur i sklepu w budynku oraz w budynku gospodarczo-magazynowym na zapleczu nie powoduje uciążliwości hałasowej". Wobec tego organ uznał, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Od decyzji tej, w części dotyczącej zezwolenia na użytkowanie budynku garażowo-magazynowego, odwołali się T. B. i S. G.podnosząc, iż organ nie wyjaśnił z jakiego powodu i na czyj wniosek zmienił funkcje budynku określonego w pozwoleniu na budowę, jako gospodarczy, na magazynowy a w ostatniej zaskarżonej decyzji - garażowo-magazynowy oraz, iż przy takim określeniu przeznaczenia budynku w każdej chwili może być on użytkowany ponownie jako magazyn, a więc sprzecznie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania terenu.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję nr [...]z dnia [...] stycznia 2003 r. w części dotyczącej zezwolenia na użytkowanie budynku garażowo-magazynowego oraz orzekł o użytkowaniu w/w budynku jako budynku garażowego, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła E. P., wnosząc ojej uchylenie w części uchylającej decyzję nr [...] wydaną w dniu [...] stycznia 2003 r. przez Prezydenta W. i zezwalającej na użytkowanie budynku garażowo-magazynowego i orzekającej o użytkowaniu w/w budynku jako budynku garażowego. W skardze podniesiono, że w oświadczeniu jakie inwestorka złożyła organowi pierwszej instancji w dniu [...] marca 2002 r. sprecyzowała ona wniosek o pozwoleniu na użytkowanie, wskazując jego przeznaczenie jako budynku będącego zapleczem dla sklepów znajdujących się na parterze budynku biurowego. Organ odwoławczy zajmując stanowisko odmienne niż organ I instancji, nie wyjaśnił go ani nie uzasadnił.
Nadto skarżąca podniosła, że orzekając o pozwoleniu na użytkowanie budynku garażowo-magazynowego organ wykroczył poza wniosek strony, określający przeznaczenie obiektu budowlanego, a konstrukcja przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r. nie daje podstaw do nakazania przez właściwy organ użytkowania obiektu budowlanego w inny sposób niż wskazany przez inwestora i odpowiadający faktycznemu przeznaczeniu obiektu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje;
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga jest zasadna.
Celem postępowania odwoławczego jest rozpatrzenie i rozstrzygniecie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, a strona ma prawo do ponownego załatwienia jej sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji.
Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty stron oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.08.1987 r. sygn. akt IV SA 385/87).
Sąd administracyjny choć na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) nie jest ograniczony zarzutami skargi, jednakże jest ograniczony zakresem zaskarżonego aktu (decyzji).
Podkreślić więc należy, iż do sądu zaskarżona została tylko cześć decyzji organu odwoławczego, w której uchylone zostało orzeczenie organu I instancji, udzielające pozwolenia na użytkowanie budynku garażowo-magazynowego oraz udzielone pozwolenie na użytkowanie tego obiektu jako budynku garażowego.
Pozostała więc część decyzji, w której Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Dzielnicy W. z dnia [...].01.2003 r., dotycząca udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku biurowego ze sklepami na parterze, jako nie zaskarżona do sądu administracyjnego, nie może być objęta kontrolą w niniejszej sprawie.
W związku z tym rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczą jedynie udzielonego przez organ odwoławczy pozwolenia na użytkowanie budynku garażowego.
Z treści tej decyzji oraz braku ustalenia odmiennej podstawy prawnej wynika, że organ odwoławczy przyjął, iż obiekt wzniesiony jako budynek gospodarczy winien być objęty przepisami prawa budowlanego z 1974 r. Przepisy ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). W postanowieniach dotyczących legalizacji obiektów wznoszonych z odstępstwami od wydanych pozwoleń na budowę nie zawierają podstaw do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w inny sposób aniżeli wskazany przez inwestora.
W przypadku ustalenia przez organ, że zachodzi sprzeczność pomiędzy wnioskiem inwestora a rzeczywistym użytkowaniem obiektu, organ orzekający może jedynie wydać decyzję odmowną w przedmiocie wnioskowanego pozwolenia na użytkowanie.
Organ odwoławczy zaś w niniejszej sprawie uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku garażowo-magazynowego i wydając zezwolenie na użytkowanie tego obiektu jako budynku garażowego, nie wskazał ustaleń faktycznych dokonanej przez siebie zmiany użytkowania. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż budynek gospodarczy użytkowany jest lub będzie jako garaż. Nie wynika to ani z oświadczeń samej inwestorki, ani ustaleń dokonanych przez organ w toku postępowania odwoławczego.
W przypadku zaistnienia ewentualnych sprzeczności w oświadczeniach inwestorki w zakresie dotyczącym tego obiektu, organ II instancji powinien je wyjaśnić zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w uzasadnieniu wyroku wydanego w dniu 19.04.2000 r. w sprawie sygn. akt IV SA 503/98.
Wobec powyższego należy uznać, że organ odwoławczy nie wykonał obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego istotnego w sprawie stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa, a decyzja nie została należycie uzasadniona, tj. nie zawierała wskazania dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 kpa).
Organ wydał decyzję z naruszeniem art. 7. 77 § 1 i 107 § 3 kpa, zawierających podstawowe zasady postępowania administracyjnego, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji w zaskarżonej części.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1271 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Ponadto na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II i III wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI