IV SA 1964/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-28
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
park krajobrazowyochrona środowiskawarunki zabudowyinwestycja mieszkaniowaprawo własnościrozporządzenie wojewodyuzgodnieniesąd administracyjny

WSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Środowiska dotyczące uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej w parku krajobrazowym, wskazując na potrzebę dokładniejszej oceny zgodności z przepisami ochronnymi.

Skarżący domagali się uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej na terenie parku krajobrazowego. Organy administracji odmawiały uzgodnienia, powołując się na przepisy zakazujące zabudowy. WSA uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności precyzyjnego położenia działki względem granic parku i jego otuliny.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zespołu budynków mieszkalnych na działce położonej na terenie parku krajobrazowego. Organy administracji uznały, że inwestycja jest sprzeczna z przepisami rozporządzeń dotyczących parku krajobrazowego, zakazującymi zmniejszania powierzchni leśnych i zabudowy mieszkaniowej. Skarżący zarzucali naruszenie prawa, w tym Konstytucji RP, wskazując na sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak możliwości wywłaszczenia za odszkodowaniem. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności precyzyjnego położenia działki względem granic parku i jego otuliny. Sąd ustalił, że nieruchomość znajdowała się i nadal znajduje na terenie parku krajobrazowego, a nie w jego otulinie, co oznacza, że zmiana rozporządzenia nie zmieniła sytuacji prawnej skarżących. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia prawa własności, wskazując, że ochrona ta nie jest absolutna i może być ograniczana przepisami o ochronie środowiska, które przewidują możliwość wykupu nieruchomości przez Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym precyzyjnego położenia działki względem granic parku i jego otuliny, co uniemożliwiło prawidłową ocenę zgodności z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły precyzyjnie położenia działki, co było kluczowe dla oceny zgodności z przepisami rozporządzenia o parku krajobrazowym. Niezależnie od tego, Sąd wskazał, że przepisy dotyczące ochrony środowiska mogą ograniczać prawo własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.

Pomocnicze

Rozporządzenie Wojewody [...] w sprawie [...] Parku Krajobrazowego § § 5 pkt 1 lit. b

Zakaz zmniejszania powierzchni leśnych i zabudowy mieszkaniowej.

Rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...].01.2001 r., powołujące [...] Park Krajobrazowy im. [...]

Zawiera identyczny zakaz dla przedmiotowego obszaru.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Ustawa o ochronie przyrody art. 13

Ustawa Prawo ochrony środowiska art. 129

Przewiduje możliwość wykupienia nieruchomości przez Skarb Państwa w określonym terminie.

Konst. RP

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności precyzyjnego położenia działki względem granic parku i jego otuliny.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa własności w związku z brakiem możliwości wywłaszczenia za odszkodowaniem. Zmiana rozporządzenia Wojewody dotyczącego Parku Krajobrazowego przesądziła o tym, iż nieruchomość dotychczas położona w otulinie, znalazła się na terenie parku krajobrazowego.

Godne uwagi sformułowania

organy administracyjne powołane do dokonania uzgodnień warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy ochrona [prawa własności] nie ma charakteru absolutnego i jak to wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny może być realizowana w takim zakresie, w jakim nie ograniczają jej przepisy rangi ustawowej

Skład orzekający

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Napiórkowska

sędzia

Jakub Linkowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony parków krajobrazowych, relacja między prawem własności a ochroną środowiska, obowiązki organów administracji w postępowaniu o uzgodnienie warunków zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowanej inwestycji na terenie parku krajobrazowego i interpretacji konkretnych rozporządzeń wojewody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną środowiska, co jest tematem często pojawiającym się w przestrzeni publicznej i interesującym dla szerszego grona odbiorców.

Czy można budować dom w parku krajobrazowym? Sąd wyjaśnia granice prawa własności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 1964/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Linkowski
Łukasz Krzycki
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Jakub Linkowski Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi J. S., B. K., S. W., P. P., J. N., P. P. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].12.2000 r. Wojewódzki Konserwator Przyrody w W. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zespołu mieszkalnego budynków jednorodzinnych oraz szamb na działce oznaczonej nr ewid. [...], z obrębu [...], położonej przy ul. [...] W., ze względu na sprzeczność zamierzonej inwestycji z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Wojewody [...] w sprawie [...] Parku Krajobrazowego, zakazującym - zdaniem organu - zmniejszania powierzchni leśnych.
Na postanowienie to zażalenie do Ministra Ochrony Środowiska wniosła inwestorka J. S., zarzucając organowi naruszenie prawa wobec ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczających zabudowę mieszkaniową i brak -jej zdaniem - zakazów takiej zabudowy w przywołanym wyżej rozporządzeniu Wojewody. Nadto podkreśliła, iż kwestionowane rozstrzygnięcie przesądza w istocie o wywłaszczeniu i rodzić winno obowiązek orzeczenia stosownego odszkodowania.
Postanowieniem z dnia [...].04. 2002 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie. W uzasadnieniu podzielił pogląd organu I instancji o sprzeczności zamierzonej inwestycji z przepisami § 5 pkt 1 lit. b przywołanego rozporządzenia Wojewody [...] oraz przepisami nowego rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...].01.2001 r., powołującego [...] Park Krajobrazowy im. [...], zawierającego w tej mierze identyczny zakaz dla przedmiotowego obszaru. Nadto Minister Środowiska podniósł, iż co prawda plan zagospodarowania przestrzennego, na który powołuje się skarżąca dopuszcza na obszarze położenia przedmiotowych działek funkcje mieszkaniowe, ale dopiero po pozbawieniu ich statutu lasów ochronnych.
Skargę do Sądu Administracyjnego na wskazane postanowienie Ministra Środowiska wnieśli J. S. i pozostali współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w/w rozporządzenia Wojewody oraz przepisów Kpa. Z uwagi na nierzetelne postępowanie organów rozpatrujących tę sprawę, skarżący zażądali ponownego rozpatrzenia przez nie sprawy. Ponadto powtórzyli zarzuty sformułowane w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając to jak w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie córka skarżącej J. S., legitymująca się jej pełnomocnictwem złożyła pismo procesowe, w którym skarżący zarzucili niezgodność z Konstytucją RP ustawy O ochronie przyrody przez to, iż nie przewiduje możliwości wywłaszczenia za odszkodowaniem właściciela nieruchomości nie będącej własnością Skarbu Państwa, a poddanej pod ochronę przez tworzenie parku krajobrazowego, w przeciwieństwie do takich terenów, na których tworzy się parki narodowe lub rezerwaty przyrody. Nadto zasygnalizowali opieszałość w rozpoznaniu sprawy przez Ministra Środowiska.
Zdaniem skarżących zmiana powołanego rozporządzenia przesądziła o tym, iż ich nieruchomość dotychczas położona w otulinie, znalazła się na terenie [...] parku krajobrazowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania sprawy w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, zważył co następuje.
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżących.
W ocenie Sądu organy administracyjne powołane do dokonania uzgodnień warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W obu postanowieniach przyjęto bowiem, że przedmiotowa nieruchomość położona jest w otulinie [...] Parku Krajobrazowego, podczas gdy skarżący twierdzili, że początkowo ich działka znajdowała się w otulinie parku, a dopiero obecnie mieści się na obszarze tego parku. Wobec powstałych wątpliwości Sąd zwrócił się o nadesłanie załączników przedstawiających położenie działki nr [...] w stosunku do granic [...] Parku Krajobrazowego pod rządami uprzednio obowiązującego rozporządzenia, które utraciło moc i następnego powołującego [...] Park Krajobrazowy im. [...]. Z nadesłanych załączników graficznych wynika, że nieruchomość ta znajdowała się i nadal znajduje na terenie [...] Parku Krajobrazowego, a nie w jego otulinie. Zatem wbrew przekonaniu skarżących uznać należy, że zmiana rozporządzenia Wojewody dotyczącego [...] Parku Krajobrazowego nie spowodowała zmiany ich sytuacji prawnej.
Mając na uwadze zapisy przedmiotowego rozporządzenia, organy orzekające w sprawie powinny poddać wnikliwej ocenie tę okoliczność uwzględniając zakazy zapisane w rozporządzeniu dla tego obszaru w zakresie budownictwa mieszkaniowego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa własności, stwierdzić należy, iż ta ochrona nie ma charakteru absolutnego i jak to wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny może być realizowana w takim zakresie, w jakim nie ograniczają jej przepisy rangi ustawowej. Jednymi z takich przepisów są unormowania dotyczące ochrony środowiska. Poprzednio obowiązująca ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska przewidywała możliwość wykupu lub zamiany nieruchomości na inną, jeżeli korzystanie z niej w sposób dotychczasowy w zw. z objęciem ochroną przyrodniczą, byłoby związane z istotnymi ograniczeniami lub utrudnieniami. Także obecnie obowiązująca ustawa Prawo ochrony środowiska przewiduje taką możliwość i to niezależnie od uprawnień wynikających z art. 13 ustawy o ochronie przyrody, którego niekonstytucyjność zarzucili skarżący. Mianowicie art. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje możliwość wykupienia nieruchomości zakreślając dwuletni termin na skorzystanie z tego uprawnienia od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego, powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Wobec przytoczonych regulacji prawnych, twierdzenie skarżących, iż zostali niemal wywłaszczeni nie znajduje oparcia w faktach. Mieli bowiem możliwość skorzystania z narzędzi prawnych w postaci choćby zażądania wykupu ich nieruchomości, jeśli wykazaliby, że kwestionowany akt -rozporządzenie uniemożliwił im korzystanie z ich nieruchomości w dotychczasowy sposób. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że do oceny zgodności przepisów rangi ustawowej z Konstytucją RP powołany jest Trybunał Konstytucyjny.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI