II SA/Ke 410/24

II SA/Ke 410/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Renata Detka
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135,  art. 200 w zw. z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 81c ust. 2, 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 80, art. 107 § 3, art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 21 czerwca 2024 r. znak: WOA.7721.50.2024 w przedmiocie odmowy wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Kielcach na rzecz M. Z. 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 21.06.2024 r. znak: WOA.7721.50.2024 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (zwanego dalej "PINB") z 16.04.2024 r. znak: PINB-SO.5140.3.2024.III w przedmiocie odmowy wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W wyniku pisemnej interwencji M. Z. z 14.12.2023 r. organ I instancji przeprowadził w dniu 20.02.2024 r. [...] kontrolę w lokalu nr 3 w budynku mieszkalnym na działce nr ewid. [...], obr. 0015 przy ul. [...], ustalając że w lokalu tym stanowiącym własność B. G. (dalej "inwestor") w pomieszczeniu kuchni w ścianie zewnętrznej od strony północnej budynku wykonano przebudowę otworu okiennego z dwupołaciowego na trzykwaterowe – na którą inwestor nie posiada stosownych dokumentów. Obecnie wymiary tego otworu okiennego w rzucie wynoszą ok. 1,82 x 1,80 m, a grubość ściany zewnętrznej wynosi ok. 64 cm. Inwestor oświadczył, że pierwotnie w pomieszczeniu kuchennym były dwa otwory okienne, w jednym było okno jednokwaterowe, a w drugim okno dwukwaterowe, odległość między otworami wynosiła ok. 70 cm. W trakcie przeprowadzania remontu 12 lat temu jednokwaterowy otwór okienny został zamurowany, natomiast w miejsce otworu dwukwaterowego wstawiono okno trzykwaterowe, poszerzając otwór w ścianie.
Postanowieniem z 20.02.2024 r. PINB, działając na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowalne z 7.07.1994 r. (dalej jako "ustawa"), zażądał od inwestora przedłożenia do dnia 29.03.2024 r. oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, polegających na poszerzeniu otworu okiennego w ww. ścianie, która wyjaśni, czy przedmiotowe roboty wykonane zostały zgodnie z przepisami tej ustawy i przepisami techniczno-budowlanymi oraz czy w stosunku do wykonanych robót budowlanych nie zachodzą okoliczności uzasadniające nakazanie dokonania zmian i przeróbek zmierzających do doprowadzenia ich do zgodności z obowiązującymi przepisami, z określeniem że ww. ocena techniczna powinna być sporządzona przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.
W odpowiedzi inwestor przedłożył opracowanie: "Ocena techniczna dotycząca wykonanych robot budowlanych polegających na poszerzeniu otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego (w lokalu nr 3) ul. [...] ", którego autorem jest N. H., a w którego wnioskach stwierdzono, że inwestor przebudował otwór okienny, co nie powoduje zagrożenia i nie ma wpływu na konstrukcję budynku. Przebudowa nie spowodowała zwiększenia obciążeń i nie zauważono żadnych rys ani pęknięć elementów konstrukcyjnych.
Mając na uwadze powyższe PINB ww. decyzją z 16.04.2024 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, odmówił wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na poszerzeniu otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego (w lokalu nr 3) przez inwestora, w celu doprowadzenia otworu okiennego w ścianie zewnętrznej ww. budynku mieszkalnego (w lokalu nr 3) przez B. G., na działce nr ewid. [...] do stanu zgodnego z prawem.
W odwołaniu od ww. decyzji M. Z. podniósł zarzuty naruszenia art. 7 oraz art. 77 K.p.a., art. 3 ust. 7a oraz art. 28 ust. 1, art. 93 ust. 4 ustawy, pominięcie czynników określonych w przepisach art. 18 ust 1 pkt 1, oraz art. 42 ust. 1 lit. a oraz art. 48 ust 1 pkt 1 ustawy, podkreślając że ściany nośne stanowią nieruchomość wspólną, więc niezbędne byłoby dołączenie do wniosku o pozwolenie zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz opracowanie odpowiedniego projektu. Niezależnie od tego skarżący wyraził opinię, że ocena techniczna przedstawiona w sprawie jest wykonana błędnie i nie posiada żadnych konkretnych szczegółów, które dotyczą wykonania nadproża nad otworem okiennym. Powinna zostać przedstawiona dokumentacja projektowa, karty techniczne użytych materiałów oraz dokumentacja fotograficzna, która udokumentuje wykonane roboty i rzekomą belkę stalową o niewiadomym przekroju i kształcie. W przedstawionej opinii zabrakło bardzo istotnych informacji tzn., czy po wykuciu otworu okiennego wzmocniono w jakikolwiek sposób nadproże i jakie materiały zostały użyte do wykonania robót budowlanych.
ŚWINB, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazał na definicję przebudowy zawartą w art. 3 pkt 7a ustawy, podkreślając że przebudowa nie jest budową, są to pojęcia odrębne. W stosunku do samowolnej budowy znajduje zastosowanie przepis art. 48 i 49f ww. ustawy, natomiast w stosunku do wszystkich innych przypadków samowolnych robót budowlanych, a więc także do przebudowy, znajdują zastosowanie przepisy art. 50 i art. 51. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że inwestor wykonał ok. 12 lat temu przebudowę przegrody zewnętrznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego bez wymaganego w takim przypadku pozwolenia na budowę. Dlatego też do ww. robót zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, który dotyczy usunięcia stanu samowoli budowlanej i doprowadzenia prowadzonych lub już wykonanych (zakończonych) robót do stanu zgodnego z prawem. Wówczas, w pierwszej kolejności organ może zażądać od inwestora stosownej sceny lub ekspertyzy, wskazującej czy roboty budowlane wykonane zostały w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia lub niezagrażający środowisku, a zatem czy wykonane zostały zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i sztuką budowlaną. Po otrzymaniu odpowiedniej oceny i dokonaniu stosownych ustaleń organ jest uprawniony do wydania na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeżeli zachodzi taka konieczność. W następnym kroku wydawana jest decyzja na podstawie art 51 ust. 3 ustawy, w której organ orzeka o wykonaniu obowiązku - pkt 1, albo w przypadku jego niewykonania nakazuje zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, lub też doprowadzenie do stanu poprzedniego - pkt 2. W postępowaniu może jednak wystąpić sytuacja, w której wobec ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami oraz sztuką budowlaną i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, należy przyjąć, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego. W takim przypadku, jeżeli nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy wydaje decyzję o odmowie nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 i stwierdza brak konieczności nałożenia takich obowiązków.
Uwzględniając powyższe ŚWINB stwierdził, że z przedstawionej przez inwestora oceny technicznej wynika, że stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...] jest dobry, a wykonana przebudowa otworu okiennego nie powoduje zagrożenia i nie ma wpływu na konstrukcję budynku. Przebudowa nie spowodowała zwiększenia obciążeń i nie zauważono żadnych rys ani pęknięć elementów konstrukcyjnych. Tym samym, jak wynika z oceny technicznej, brak podstaw do nakazywania zmian i przeróbek w obrębie przebudowanego otworu okiennego. W takiej sytuacji fakt wykonania przebudowy bez uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli budynku jest sprawą, do rozpatrzenia której właściwym jest wyłącznie sąd cywilny, a decyzja organu I instancji jest zasadna.
ŚWINB, negując zarzuty odwołania, wskazał m.in. że autor oceny technicznej posiada wymagane uprawnienia budowlane i jest zrzeszony w Świętokrzyskiej Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa – o czym przesądza znajdujące się w treści oceny technicznej stosowne zaświadczenie z aktualnym dla daty sporządzenia oceny terminem ważności. Ponadto zdaniem organu w przedmiotowym przypadku nie znajduje zastosowania przepis art. 48 ustawy, ponieważ nastąpiła samowolna przebudowa, a nie budowa obiektu budowlanego. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia przepisu art. 93 ust. 4 ustawy poprzez jego niezastosowanie, nastąpiło bowiem przedawnienie karalności czynu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. Z. zarzucił decyzji ŚWINB naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 81c ust. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejsze sprawie wystarczające jest przedłożenie lakonicznej, niepełnej oceny technicznej – podczas gdy organ powinien był zobowiązać inwestora do przedłożenia szczegółowej ekspertyzy budowlanej zawierającej stosowne przeliczenia oraz wnioski dotyczące zastosowanych w trakcie robót budowlanych materiałów;
2) art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez wydanie decyzji odmawiającej nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy wobec istniejącej sytuacji faktycznej i prawnej zasadne jest wydanie decyzji nakazującej przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy i oparcie się wyłącznie na niepełnej, błędnej ocenie technicznej, co w konsekwencji doprowadziło organy obu instancji do błędnej konkluzji o braku konieczności wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy;
2) art. 80 K.p.a. poprzez wadliwą, dowolną – a nie swobodną – ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w stopniu mającym znaczący wpływ na wynik sprawy w drodze przyjęcia za pewnik, bez dokonania analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organy obu instancji, że konkluzje zawarte w niepełnej, błędnej opinii technicznej są prawidłowe;
3) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 i art. 8 K.p.a. poprzez brak przedstawienia przez organ II, a w szczególności organ I instancji, rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego – co stanowi czynność naruszającą zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej oraz poprzez brak wyjaśnienia powodów, dla których organy obu instancji uznały sporządzoną ocenę techniczną za prawidłową, a całkowicie pominęły fakt, że wbrew twierdzeniom oceny na elewacji budynku przy ul. [...] pojawiły się rysy i pęknięcia oraz pominęły twierdzenia skarżącego dotyczące techniki wykonania nadproża nad otworem okiennym w lokalu nr 2, co miało znaczący wpływ na wynik sprawy;
4) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 "PPSA" poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy sytuacja faktyczna i prawna obligowała ŚWINB do wydania decyzji przeciwnej – decyzji uchylającej rozstrzygnięcie PINB, co w oczywisty sposób miało znaczący wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że wobec nierzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy organy obu instancji doszły do błędnego przekonania o konieczności oparcia rozstrzygnięcia o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy i odmowy wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zastosowane podczas prowadzonych prac rozwiązania techniczne i materiałowe nie pozwalają na takie ich wykonanie, które nie wpływałoby i nie zagrażało stanowi technicznemu budynku. Postępowanie dowodowe ograniczyło się de facto do zapoznania się z oceną techniczną, której wnioski zostały przeniesione do decyzji wydanych w niniejszej sprawie, w szczególności nie podjęto żadnej inicjatywy dowodowej w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego. Tymczasem już samo odbycie kontroli na miejscu powinno dać PINB asumpt do pogłębionej analizy sprawy. Naocznie można bowiem stwierdzić, że teza o niestwierdzeniu rys i pęknięć elementów konstrukcyjnych zawarta w ocenie technicznej jest nieprawdziwa. Ponadto żaden z przepisów ustaw nie uprawnia organów budowlanych do bezrefleksyjnego przenoszenia do wydawanych rozstrzygnięć konkluzji zawartych w ocenie technicznej, dostarczonej przez osobę dokonującą robót budowlanych, a więc bezpośrednio zainteresowanej pozytywnym dla siebie załatwieniem sprawy. Przepis art. 81c ust. 2 ustawy uprawnia jedynie do możliwości żądania przedłożenia takiej oceny w razie zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót. Przedłożenie kilkuzdaniowej oceny technicznej nie powoduje, że te wątpliwości należy uznać za rozwiane, a wnioski z oceny mają stanowić podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Przepis art. 81c ust. 2 ustawy uprawnia jedynie do możliwości żądania przedłożenia takiej oceny w razie zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót. Ma to tym większe znaczenie, że skarżący zlecił wykonanie własnej opinii technicznej – także wydanej przez osobę pełniącą samodzielne funkcje techniczne w budownictwie – której konkluzje są całkowicie odmienne od wniosków zawartych w ocenie, która stała się podstawą do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Skarżący podniósł również, że organ II instancji zupełnie pominął w swoim rozstrzygnięciu argumenty podnoszone przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w tym co do tego, że w okolicach okna, w którym dokonano przebudowy, występują zarysowania ściany nośnej, jak też co do tego, że istnieją znaczne wątpliwości dotyczące zastosowania w trakcie robót budowlanych belek stalowych w celu wzmocnienia nadproża oraz błędy dotyczące przenoszenia obciążeń opisane w treści oceny technicznej.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:
- uchylenie decyzji organów obu instancji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.";
- przeprowadzenie dowodu z przedłożonej opinii technicznej z 12.07.2024 r. rzeczoznawcy budowlanego na okoliczność stanu technicznego budynku oraz niskiej jakości i nieprawidłowo wykonanych robót budowlanych – na podstawie art. 106 ust. 3 p.p.s.a.;
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych – na podstawie art. 200 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja ŚWINB, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających w celu doprowadzenia otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego (w lokalu nr 3) przez inwestora, na działce nr ewid. [...] do stanu zgodnego z prawem.
Wydając takie rozstrzygnięcie organy oparły się na wnioskach oceny technicznej przedłożonej przez inwestora w trybie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 725), zwanej w dalszej części uzasadnienia "u.P.b.", zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Nie budzi wątpliwości, że przedłożona organowi ocena techniczna została sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Powyższe nie zwalnia jednak organów nadzoru budowanego z obowiązku dokonania oceny takiego dowodu. Jak każdy dowód w sprawie, podlega ona bowiem ocenie organu administracji z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność - w niniejszej sprawie (jak to określił sam organ) wykonanie robót budowlanych zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i przepisami techniczno-budowlanymi oraz czy w stosunku do wykonanych robót budowlanych nie zachodzą okoliczności uzasadniające nakazanie dokonania zmian i przeróbek zmierzających do doprowadzenia ich do zgodności z obowiązującymi przepisami - została udowodniona. Z uwagi na powyższe dokument taki winien zawierać nie tylko wnioski jego autora, ale również ustalenia faktyczne, na podstawie których zostały one wysnute. Powinna być ona sporządzona w taki sposób, aby możliwa była ocena poprawności osądu dokonanego przez jej autora (por. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 21 maja 2015 r., sygn. II SA/Ol 127/15).
W rozpatrywanym przypadku wnioski wynikające z przedłożonej oceny zostały przez organy przyjęte w sposób bezkrytyczny, nie zwierają odniesienia prawidłowości tej oceny do pozostałego zebranego materiału dowodowego, zaś organ II instancji nie odniósł się do merytorycznych uwag skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji PINB, do czego był zobowiązany.
W ocenie technicznej autorstwa N. H. stwierdzono mianowicie, że konstrukcja budynku zawiera m.in. nadproża z belek stalowych (str. 3), a dokonane wyburzenie (filarka okiennego) jest możliwe i nie powoduje zagrożenia konstrukcji budynku, ponieważ istniejące nadproże stalowe nad oknami stanowi element ciągły, oparty na ścianie zewnętrznej, a nie na filarku. W związku z tym – zdaniem autora oceny – wyburzenie nie powoduje zagrożenia konstrukcji budynku. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący słusznie zarzucał, że nie wiadomo tak naprawdę na jakiej podstawie autor powyższej oceny stwierdził zastosowanie w nadprożu belki stalowej. Nie wykazano tego w ramach dokumentacji fotograficznej, brak jest też podstaw do stwierdzenia, aby autor oceny dokonywał stosownej "odkrywki" czy dysponował w tym zakresie jakąkolwiek dokumentacją. Nie wiadomo też jaki jest przekrój czy kształt tej (ewentualnej) belki, a w konsekwencji jej wytrzymałość. Z fotografii dołączonej do skargi (k. 12 akt sprawy), przedstawiającej co prawda widok lokalu położonego na parterze tego samego budynku, ale – jak można domniemywać – o analogicznej konstrukcji jak inne lokale w tym obiekcie, wynika że zastosowano tam łukowe nadproża wykonane z cegieł. Powstaje zatem pytanie, czy w trakcie remontu wykonanego 12 lat temu konstrukcja nadproża nad przedmiotowym oknem została zmieniona – jak twierdzi autor oceny technicznej. Jeśli rzeczywiście tak się stało, to należałoby ten fakt odpowiednio wykazać. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do powyższych wątpliwości, wyrażonych przecież w odwołaniu skarżącego. Podobnie nie zawarł w decyzji żadnej argumentacji dotyczącej powiązanych z powyższą kwestią zarzutów w zakresie przenoszenia obciążeń.
Podstawą sporządzonej oceny było również stwierdzenie, że nie stwierdzono żadnych rys ani pęknięć elementów konstrukcyjnych. Już we wniesionym odwołaniu skarżący zwracał uwagę na zarysowania występujące w okolicach okna, w którym dokonano przebudowy. Dokumentacja fotograficzna dołączona do opinii technicznej, jaka została przedłożona wraz ze skargą, zawiera widok w zbliżeniu na górną część przedmiotowego okna, gdzie nad nim widoczne są podłużne rysy o układzie zarówno pionowym, jak i poziomym. Trudno na tej podstawie stwierdzić jakie jest ich pochodzenie, czy stanowią rzeczywiście pęknięcia – jak to ocenia autor opinii technicznej przedłożonej przez skarżącego – czy też może np. zostały one nakreślone. W każdym razie jest to kolejny element, który, mimo swej istotności wobec treści przedłożonej oceny technicznej, nie został zweryfikowany przez organy.
Po pierwsze, o ile organ drugiej instancji nie ma prawa poprzestać na kontroli orzeczenia i nie ma prawa ograniczyć się do zbadania zasadności odwołania (przedmiotem postępowania dla niego jest bowiem dana sprawa, a nie środek zaskarżenia), to nie może on zarzutów strony pominąć milczeniem. Dwuinstancyjność oznacza bowiem, że organ odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 107 § 3 K.p.a. wymaga od organu wyższego stopnia odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, które faktycznie mogą mieć wpływ na ocenę sprawy. Uzasadnienie decyzji wydanej na skutek odwołania przez organ drugiej instancji winno przekonywać, że realizując obowiązek powtórnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy wzięto pod uwagę argumentację wyrażoną w odwołaniu. Zasada przekonywania wyrażona w art. 11 K.p.a. nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 25 stycznia 2024 r., sygn. II SA/Po 585/23). Z powyższych obowiązków, jak wykazano, organ odwoławczy w niniejszym przypadku nie wywiązał się należycie. Analiza przedłożonej oceny dokonana przez organ I instancji jest w niniejszym przypadku tym bardziej lakoniczna (a w zasadzie brak jej w ogóle).
Po drugie, zgodnie z art. 81c ust. 3 u.P.b. w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie (co istotne w tym przypadku) dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Zachodzące w rozpatrywanym przypadku wątpliwości co do tego, czy przedłożona ocena techniczna wyjaśnia sprawę w sposób należyty i pełny, uzasadniały konieczność rozważenia przez organy dyspozycji tego właśnie przepisu. W każdym razie przedstawione wyżej braki przedłożonej oceny uniemożliwiały oparcie na niej (w przedłożonej postaci) rozstrzygnięcia w sprawie – tak jak uczyniły to organy nadzoru budowlanego. Aktualnie istnieje także konieczność odniesienia się do opinii technicznej dostarczonej przez skarżącego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą argumentację i wyeliminuje dotychczasowe uchybienia w prowadzonym postępowaniu, a następnie wyda rozstrzygnięcie, które w sposób należyty uzasadni.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt II wyroku, uwzględniając kwotę 500 zł uiszczoną przez skarżącego tytułem wpisu sądowego od skargi.