IV SA 1627/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneogrodzenierozbiórkazgłoszenie budowysamowola budowlanapostępowanie administracyjnekpawsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych przez organy niższych instancji.

Sprawa dotyczyła skargi S. L. na decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia o wysokości 2,50 m, które zostało zbudowane bez wymaganego zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały budowę za samowolę budowlaną i nakazały rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieodniesienie się do zgłoszenia budowy dokonanego przez inwestora.

S. L. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę ogrodzenia o wysokości 2,50 m. Organy uznały, że budowa nastąpiła bez wymaganego zgłoszenia, co stanowiło samowolę budowlaną i obligowało do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący argumentował, że dokonał zgłoszenia budowy, a wysokość ogrodzenia nie była jedyną przesłanką do nakazania rozbiórki w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Organy nie odniosły się do zgłoszenia budowy dokonanego przez inwestora, nie zbadały dokładnie daty rozpoczęcia robót, wysokości ogrodzenia w tym dniu ani nie rozważyły konsekwencji postanowienia Wójta Gminy nakazującego uzupełnienie dokumentów. Sąd uznał, że brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego uniemożliwił prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji naruszyły przepisy proceduralne, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie odnosząc się do zgłoszenia budowy dokonanego przez inwestora.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na naruszenie art. 7 i 77 kpa przez organy obu instancji, które nie zebrały i nie rozpatrzyły wszechstronnie materiału dowodowego, w tym kwestii zgłoszenia budowy, daty rozpoczęcia robót i wysokości ogrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.b. art. 48

Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 28

Prawo budowlane

p.b. art. 29 § 1 pkt 7

Prawo budowlane

p.b. art. 30 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

p.b. art. 3 § pkt 1 b

Prawo budowlane

Ogrodzenie jako budowla.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy związany przepisami art. 7, 77, 80, 107 § 3 kpa.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy.

p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przejście spraw do właściwych WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy obu instancji naruszyły przepisy proceduralne, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Organy nie odniosły się do zgłoszenia budowy dokonanego przez inwestora. Organy nie zbadały należycie wysokości ogrodzenia w dniu zgłoszenia lub rozpoczęcia robót. Uzasadnienia decyzji organów nie spełniały wymogów formalnych.

Godne uwagi sformułowania

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Organy obu instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Ewa Machlejd

sprawozdawca

Mirosława Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach administracyjnych, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i oceny dowodów, wymogi formalne uzasadnienia decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań budowlanych i stosowania Prawa budowlanego oraz kpa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błędy proceduralne organów budowlanych doprowadziły do uchylenia nakazu rozbiórki ogrodzenia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 1627/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Ewa Machlejd /sprawozdawca/
Mirosława Kowalska
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia działek I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. po rozpatrzeniu sprawy budowy ogrodzenia działek nr ew. [...], [...], [...] w miejscowości O. nakazał S. L. rozbiórkę ogrodzenia działek nr ew. [...], [...], [...] w całości.
W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że S. L. rozpoczął budowę przedmiotowego ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia robót, naruszając tym samym art. 28, w związku z art. 29 ust.. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie ma wysokość 2,50 m, zatem budowa obiektu o takiej wysokości podlega obowiązkowi zgłoszenia. Oznacza to, iż budowa ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia skutkuje rozpoznaniem sprawy w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, tzn. zobowiązuje bezwzględnie organ nadzoru budowlanego do orzeczenia o rozbiórce tegoż ogrodzenia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. L. wnosząc o uchylenie decyzji i rozpoznanie sprawy z art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Skarżący podnosił, że organ pierwszej instancji w trakcie prowadzenia postępowania nie wziął pod uwagę zawiadomienia o zamiarze rozpoczęcia ogrodzenia działek, w związku z czym stwierdził naruszenie art. 28 w związku z art. 29 ust.1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący ponadto zarzucił organowi pierwszej instancji błędne uznanie ogrodzenia, jako urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Do odwołania skarżący dołączył kopię zgłoszenia do Urzędu Gminy w M. z prezentatą wpływu z dnia [...] listopada 2001 r. z informacją, że na podstawie szkicu tyczenia wykonanego przez geodetę wykonuje od strony ulicy [...] ogrodzenie nietrwałe z elementów betonowych samorozbieralnych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowe ogrodzenie jako obiekt budowlany – budowlę (art. 3 pkt 1 b) i prawidłowo przeprowadził postępowanie dokonując analizy art. 48 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuję, że inwestor rozpoczął realizację ogrodzenia bez skutecznego zgłoszenia. Załączone zgłoszenie z dnia [...] listopada 2001 r. nie może być uwzględnione ponieważ z protokołu oględzin wynika, że w tym dniu roboty były rozpoczęte. Konsekwencją ustalenia, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej i zrealizował ogrodzenie bez uprzedniego uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę bądź skutecznego zgłoszenia było nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia przez organ pierwszej instancji.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł S. L. wnosząc o uchylenie decyzji. Podniósł, że dokonywana przez niego budowa ogrodzenia zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego wymaga nie pozwolenia na budowę, tylko zgłoszenia budowy, co zostało przez niego dokonane pismem w dniu [...] listopada 2001 r. Ponadto w wyniku dokonanej w tym samym dniu inspekcji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. stwierdzono, że realizacja budowy ogrodzenia jest prowadzona prawidłowo. Skarżący podnosił, że nie otrzymał nakazu wstrzymania budowy, a dopiero w dniu [...] maja 2002 r. otrzymał nakaz dokonania rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia, co w jego odczuciu stanowiło naruszenie prawa i naraziło go na ogromne koszty związane z dokonaniem rozbiórki.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2003 r. i postępowanie nie
zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Ponadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie ma więc obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Organ jest w szczególności zobowiązany dokonywać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa.
Podkreślić także trzeba, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa organ ten jest tak samo, jak organ I instancji związany przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. Ma również możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjny.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., uzasadniając decyzję z dnia [...] maja 2002 r. nakazującą S. L. rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia w całości, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że inwestor rozpoczął realizację ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia, naruszając tym samym art. 28 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. organ ustalił bowiem, że przedmiotowe ogrodzenie ma wysokość 2,50m i jest obiektem budowlanym – budowlą. Ogrodzone działki nie są zabudowane, ogrodzenie nie jest wiec funkcjonalnie związane z jakimkolwiek obiektem budowlanym. Te ustalenia organu I instancji skutkowały zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego do całości obiektu i zostały przyjęte przez organ II instancji.
Zarówno organ I instancji, jak i II instancji nie odnosi się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności, że inwestor w dniu [...] listopada 2001 r. dokonał zgłoszenia w Urzędzie Gminy w M. budowy ogrodzenia na podstawie szkicu tyczenia, wykonanego przez geodetę i ogrodzenia nietrwałego z elementów betonowych samorozbieralnych.
W protokole z dnia [...] listopada 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził jedynie, że obecnie prowadzone są roboty ogrodzeniowe, na które brak zgłoszenia. W protokole tym nie ma mowy o wysokości ogrodzenia, a ta właśnie okoliczność była zasadniczą przesłanką rozstrzygnięcia zarówno przez organ I instancji, jak i II instancji.
Po rozpatrzeniu zgłoszenia inwestora, Wójt Gminy w M. uznając, że roboty ogrodzeniowe dotyczą działek od strony terenu publicznego (ul. [...]), nałożył postanowieniem z dnia [...].11.2001 r. na S. L. obowiązek złożenia szeregu dokumentów w ramach uzupełniania zgłoszenia, w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia.
Jak wyżej wskazano, organy nadzoru budowlanego nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji do kwestii zgłoszenia dokonanego przez inwestora. Konieczne natomiast było rozważeniem, czy roboty budowlane w dniu [...] listopada 2001 r. były rozpoczęte, ewentualnie w jakim zakresie zostały wykonane, jaka była w tym dniu wysokość ogrodzenia. W przypadku zaś uznania, że dokonane zgłoszenie było nieskuteczne to, czy zasadne jest nakazanie rozbiórki ogrodzenia ponad wysokość 2,20m, czy też nakazanie rozbiórki ogrodzenia w całości. Organy obu instancji nie wzięły też pod uwagę okoliczności, że właściwy organ nałożył w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nie uzupełnienia miał prawo wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.
Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły też, czy budowa ogrodzenia od strony terenu publicznego (ul. [...]), jak to stwierdził w/w postanowieniu Wójt Gminy M., dotyczy budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej w rozumieniu stosownych przepisów.
Biorąc pod uwagę powyższe, skoro nie jest możliwa prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI