IV SA 1623/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ II instancji zbyt pochopnie zastosował przepis o rozbiórce zamiast procedury legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Sprawa dotyczyła samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego przez W.P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwentaryzację i doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, nakazując zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego (rozbiórka). WSA uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że naruszył on przepisy postępowania, w szczególności zbyt pochopnie zastosował restrykcyjny art. 48 zamiast procedury legalizacji robót budowlanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie inwentaryzacji i doprowadzenie samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji działał w trybie art. 51 Prawa budowlanego, podczas gdy organ II instancji uznał, że właściwy jest art. 48 Prawa budowlanego, nakazujący rozbiórkę obiektu wybudowanego bez pozwolenia. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Stwierdził, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Zdaniem Sądu, organ ten zbyt pochopnie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, nakazując zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że art. 48 ma charakter restrykcyjny i wymaga precyzyjnego ustalenia daty powstania budynku oraz kumulatywnego zaistnienia wszystkich przesłanek. Wskazał, że art. 50 i 51 dotyczą samowolnie realizowanych robót budowlanych nie będących budową, a przebudowa mieści się w tej definicji. Brak wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych przez organ II instancji doprowadził do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nakazał uzupełnienie materiału dowodowego i ponowne rozpatrzenie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W przypadku samowolnych robót budowlanych, które nie stanowią budowy, a jedynie przebudowę, montaż czy remont, właściwe jest zastosowanie procedury legalizacji robót budowlanych, a nie restrykcyjnego przepisu nakazującego rozbiórkę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ II instancji zbyt pochopnie zastosował art. 48 Prawa budowlanego, który ma charakter restrykcyjny i dotyczy obiektów wybudowanych bez pozwolenia. Przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego odnoszą się do samowolnie realizowanych robót budowlanych, które nie są budową, a przebudowa mieści się w tej kategorii. Zastosowanie art. 48 wymaga precyzyjnego ustalenia daty powstania obiektu i kumulatywnego zaistnienia wszystkich przesłanek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozpoznania sprawy przez WSA.
Dz. U. nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz wykonania inwentaryzacji i doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem w celu legalizacji.
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Przepis restrykcyjny, wymagający precyzyjnego ustalenia daty powstania budynku i kumulatywnego zaistnienia przesłanek.
u.p.b. art. 50 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy samowolnie realizowanych robót budowlanych nie będących budową (np. przebudowa, montaż, remont).
u.p.b. art. 3 § 6 i 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych, w tym przebudowy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania przez organy wnikliwie i wszechstronnie rozpatrując sprawę.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ II instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności nie zebrał wszechstronnie materiału dowodowego i zbyt pochopnie zastosował przepis art. 48 Prawa budowlanego zamiast procedury legalizacji robót budowlanych.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 48 jest przepisem restrykcyjnym, który ma zastosowanie do obiektów powstałych po 1 stycznia 1995 r. Przepis art. 48 prawa budowlanego jest też normą prawną o charakterze represyjnym z tych też względów zastosowanie tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wszystkie wymogi, w tymże przepisie wskazane zaistnieją kumulatywnie. Brak tych ustaleń i rozważań przez organ II instancji musi w konsekwencji prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu.
Skład orzekający
Krystyna Borkowska
przewodniczący
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
sprawozdawca
Mirosława Kowalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowolnych robót budowlanych, rozróżnienie między procedurą legalizacji a rozbiórki, oraz obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. (choć zasady interpretacji pozostają aktualne).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem samowoli budowlanej i pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy administracji, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli.
“Samowola budowlana: kiedy rozbiórka, a kiedy legalizacja? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 1623/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-04-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /sprawozdawca/ Krystyna Borkowska /przewodniczący/ Mirosława Kowalska Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie (WSA, As. WSA Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka ( spr.), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania inwentaryzacji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 1999 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał W. P. wykonanie inwentaryzacji budowlanej odzwierciedlającej dokonane zmiany wraz z ocena zgodności zrealizowanych robót ze sztuką budowlaną oraz projektem budowlanym, robót koniecznych do zakończenia budowy w terminie do dnia 31 stycznia 2000 r. w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. W uzasadnieniu podał, że w trakcie przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu 3 sierpnia 1999 r. stwierdzono, iż inwestor dokonał samowolnej rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, co dodatkowo jest niezgodne z warunkami określonymi w pozwoleniu na użytkowanie z dnia 29 grudnia 1994 r. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. P., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że sporny budynek gospodarczy został dobudowany samowolnie tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Dlatego też w sprawie tej winien mieć zastosowanie przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, a nie jak orzekł organ I instancji - tryb przewidziany w art. 50 i 51 cytowanej ustawy. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. P. W uzasadnieniu ogólnym jak to nazwał zaskarżył formę prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowań oraz sposób ich realizacji, w uzasadnieniu nazwanym szczegółowym pominął skarżoną decyzję nr [...] wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zdaniem Sądu, organ II instancji naruszył przepisy postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie niniejszej bezsporne jest jedynie, że inwestor dokonał odstępstw od zatwierdzonej inwentaryzacji przebudowując budynek gospodarczy i decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] wydał pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku. Dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 1999 r. nałożył na W.P. obowiązki w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. zbyt pochopnie uchylił decyzję organu I instancji, która próbowała tzw. legalizacji budynku i umorzył postępowanie organu I instancji nakazując stosownie art. 48 ustawy. Artykuł 48 dotyczy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Artykuł 50 ust. 1 pkt 1 odnosi się natomiast do samowolnie realizowanych robót budowlanych nie będących budową. Zgodnie z art. 3 pkt 6 i 7 będą to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przepis art. 48 jest przepisem restrykcyjnym, który ma zastosowanie do obiektów powstałych po 1 stycznia 1995 r., a zatem do jego stosowania konieczne jest dokładne ustalenie daty powstania budynku. Przepis art. 48 prawa budowlanego jest też normą prawną o charakterze represyjnym z tych też względów zastosowanie tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wszystkie wymogi, w tymże przepisie wskazane zaistnieją kumulatywnie. Wobec daleko idących skutków dla podmiotów postępowania administracyjnego, każdy element normy prawnej z art. 48 musi być zdefiniowany w sposób wynikający wprost z ustawy i nie jest dopuszczalna rozszerzająca interpretacja terminów w tymże przepisie użytych. Brak tych ustaleń i rozważań przez organ II instancji musi w konsekwencji prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien uzupełnić materiał dowodowy w zakresie wyżej omówionym i poddać go wszechstronnej analizie w aspekcie przepisów prawnych wyżej wskazanych. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. W trybie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI