IV SA 1610/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-26
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęsamowola budowlanaroboty budowlanenadzór budowlanydecyzja administracyjnauchylenie decyzjistan zgodny z prawem

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że roboty budowlane prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowią samowoli budowlanej, nawet jeśli decyzja ta została później uchylona.

Skarga dotyczyła decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej Spółdzielni Mieszkaniowej "N." doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych przy budowie kanalizacji telefonicznej. Skarżący K. i A. B. zarzucali naruszenie prawa, w tym wykonanie robót w innym miejscu niż przewidywała decyzja o warunkach zabudowy oraz zafałszowanie oznaczeń działek. Sąd uznał, że roboty budowlane rozpoczęte na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie są samowolą budowlaną, nawet jeśli decyzja ta została później uchylona. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego kontrolują zgodność z pozwoleniem na budowę, a nie z decyzją o warunkach zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi K. i A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "N." wykonanie dokumentacji powykonawczej dla budowy kanalizacji telefonicznej. Skarżący domagali się uchylenia decyzji i zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, podnosząc zarzuty dotyczące wykonania robót w innym miejscu niż przewidywała decyzja o warunkach zabudowy oraz zafałszowania oznaczeń działek. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Sąd wyjaśnił, że art. 48 Prawa budowlanego dotyczy sytuacji braku pozwolenia na budowę, a nie sytuacji, gdy roboty rozpoczęto na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która została później uchylona. W takiej sytuacji stosuje się łagodniejszą procedurę z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, mającą na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd podkreślił również, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do badania zgodności z decyzją o warunkach zabudowy ani do kontroli oznaczeń ewidencyjnych działek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, roboty budowlane rozpoczęte na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być traktowane jako samowola budowlana, nawet jeśli decyzja ta została później uchylona. W takiej sytuacji stosuje się procedurę z art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym kluczowa jest sytuacja prawna w momencie rozpoczęcia robót. Posiadanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wyklucza kwalifikację jako samowola budowlana. Po uchyleniu decyzji stosuje się przepisy dotyczące robót niebędących budową w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.b. art. 50 § 1

Prawo budowlane

Przepis ten określa podstawy do wstrzymania robót budowlanych, w tym w przypadkach innych niż określone w art. 48.

p.b. art. 51 § 1

Prawo budowlane

Przepis ten reguluje procedurę doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym nałożenie obowiązku wykonania dokumentacji powykonawczej.

p.b. art. 51 § 4

Prawo budowlane

Przepis ten umożliwia organom nadzoru budowlanego podjęcie działań w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem po zakończeniu robót.

Pomocnicze

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Przepis ten dotyczy obligatoryjnej rozbiórki obiektu budowlanego opartej wyłącznie na przesłance formalnoprawnej niedopełnienia wymogu uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

Przepis wprowadzający ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określający właściwość sądu.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Przepis określający podstawę orzekania przez sąd administracyjny w przypadku uznania skargi za niezasadną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roboty budowlane rozpoczęte na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowią samowoli budowlanej, nawet jeśli decyzja ta została później uchylona. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do badania zgodności z decyzją o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Zarzut wykonania robót w innym miejscu niż przewidywała decyzja o warunkach zabudowy. Zarzut zafałszowania oznakowania numerów ewidencyjnych działek. Zarzut braku doręczenia decyzji o warunkach zabudowy.

Godne uwagi sformułowania

Uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza tego, iż, inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. W dacie rozpoczęcia robót budowlanych inwestor posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę co oznacza, że wykonywanych robót budowlanych nie można traktować jako samowoli budowlanej. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do badania czy nastąpiło zafałszowanie oznakowania numerów ewidencyjnych działek.

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący

Izabela Ostrowska

członek

Krystyna Tomaszewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej w kontekście uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zakresu kompetencji organów nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdy roboty rozpoczęto legalnie, a pozwolenie zostało uchylone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą samowoli budowlanej i konsekwencji uchylenia pozwolenia na budowę, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Czy budowa rozpoczęta legalnie może stać się samowolą budowlaną po uchyleniu pozwolenia? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 1610/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /przewodniczący/
Izabela Ostrowska
Krystyna Tomaszewska /sprawozdawca/
Sygn. powiązane
II OZ 568/05 - Postanowienie NSA z 2005-07-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2004 r. sprawy ze skargi K. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami skargę oddala.
Uzasadnienie
K. i A. B. pismem z dnia 1 marca 2002r zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o wyegzekwowanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2001r (sygn. akt IVSA1922/00) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę kanalizacji telefonicznej.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie kanalizacji telefonicznej rozdzielczej od ul. [...] do osiedla domów jednorodzinnych na terenie działek nr. ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] we wsi N. gm. [...] wykonywanych przez Spółdzielnię Budowlano – Mieszkaniową "N.". W uzasadnieniu podał, iż prowadzenie robót budowlanych polegających na wybudowaniu przedmiotowej kanalizacji telefonicznej zostało rozpoczęte w oparciu o decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999r nr [...], która została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2001r uchylił obie wyżej wymienione decyzje zatem bezspornym jest fakt wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W tym przypadku zachodzą okoliczności inne niż określone w art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z powyższym na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego należało wstrzymać prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia.
[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r na podstawie art. 51 ust. 1 pkt.2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca z 1994r – Prawo budowlane nałożył na Spółdzielnię Budowlano – Mieszkaniową "N." obowiązek wykonania w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji dokumentacji budowlanej powykonawczej z wykonanych robót budowlanych przy budowie kanalizacji telefonicznej zawierającej opinię Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w [...] uzgadniającej lokalizację kanalizacji telefonicznej. W uzasadnieniu podał, iż prowadzenie robót budowlanych polegających na wybudowaniu kanalizacji telefonicznej rozdzielczej zostało rozpoczęte w oparciu o decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999r w sprawie pozwolenia na budowę. Decyzja ta oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2000r utrzymująca ją w mocy zostały następnie uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2001r. Z analizy przedłożonego dziennika budowy wynika, że roboty budowlane prowadzone w okresie od 8 sierpnia 2000r do 14 sierpnia 2000r wykonywane były w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę.
Mając na uwadze wykonanie robót budowlanych w przypadkach innych niż budowa w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, po zakończeniu tych robót oraz możliwość podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zasadnym jest nałożenie określonych czynności w oparciu o art.51 ust.1pkt.2 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003r po rozpatrzeniu odwołania K. i A. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2003r nakazującej Spółdzielni Mieszkaniowej "N." wykonanie czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych przy budowie kanalizacji telefonicznej rozdzielczej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdził iż roboty budowlane były wykonywane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i dlatego zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r jest w pełni zasadne
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli K. i A. B. domagając się jej uchylenia oraz właściwego zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu podnoszą, iż organy nadzoru budowlanego nie zbadały podnoszonego przez nich zarzutu dotyczącego wykonania robót budowlanych w innym miejscu niż przewidywała decyzja o warunkach zabudowy (od ul. [...]) natomiast kanalizacja telefoniczna została wykonana od ul. [...]. Skarżący zarzucają zafałszowanie oznakowania numerów ewidencyjnych działek w planie zagospodarowania przestrzennego wsi N. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] dnia [...] grudnia 2001r. Podnoszą iż kanalizacja telefoniczna spełnia rolę odprowadzania wód od ul. [...] pod działką nr. [...], studzienki są zasypane warstwą ziemi. Skarżący są właścicielami działki nr. ew. [...], która graniczy z gruntami SBM "N." i mimo to nie otrzymali do wiadomości decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] maja 1996r wydanej na grunty nie należące do inwestora spółdzielni. Nie doręczono im również decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania z dnia [...] lutego 1997r w oparciu o którą to decyzję ich działka została wykazana dla nabywców mieszkań osiedla SMB "N." jako teren zieleni parkowej. Wnoszą o kontrolę planów zagospodarowania przestrzennego poczynając od 1994r we wsi N.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sad Administracyjny.
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego.
Treść art. 48 Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ.
Oznacza to, że inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Budowa kanalizacji telefonicznej rozdzielczej była prowadzona w oparciu o ostateczną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999r, którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę dla Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej " N." kanalizacji telefonicznej rozdzielczej we wsi N. od ul. [...] do osiedla domów jednorodzinnych
Z dziennika robót budowlanych wynika, że budowa w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę rozpoczęta została w dniu 8 sierpnia 2000r wydzieleniem terenu budowy przez wygrodzenie i trwała do 14 sierpnia 2000r bowiem tego dnia została zakończona.
Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi K. i A. B. postanowieniem z dnia 14 listopada 200r wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, a następnie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2001r uchylił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza tego, iż, inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. W dacie rozpoczęcia robót budowlanych inwestor posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę co oznacza, że wykonywanych robót budowlanych nie można traktować jako samowoli budowlanej Takie stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001r wydany w sprawie IV S.A. 952/99 LEX nr 54192, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1998r wydany w sprawie IV S.A. 1399/96, OSP 2000/4/60, czy też wyrok NSA z dnia 12 maja 1998r wydany w sprawie IV S.A. 1419/96 ).
Na skutek wyroku sądu decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego. W stosunku do robót budowlanych nie będących budową ustawodawca przewidział znacznie łagodniejszą procedurę niż w przypadku budów podlegających rygorom art. 48 prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności powinien rozważyć możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji prawidłowo zastosował art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy dnia 7 lipca 1994r-Prawo budowlane, a następnie nałożył na inwestora w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 wyżej powołanej ustawy obowiązek wykonania w terminie trzech miesięcy dokumentacji budowlanej powykonawczej z wykonanych robót budowlanych.
Zarzut skarżących dotyczący wykonania robót w innym miejscu niż przewidywała to decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być rozpatrywany przez organy nadzoru budowlanego, które wyłącznie kontrolują zgodność realizowanej inwestycji z decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem budowlanym stanowiącym integralną część decyzji.
W niniejszym przypadku organ nadzoru budowlanego nie przeprowadzał takiej kontroli z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzut skarżących dotyczący braku zbadania przez organ nadzoru budowlanego oznaczenia ewidencyjnego działek przez które przebiega wykonana inwestycja jest bezzasadny. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do badania czy nastąpiło zafałszowanie oznakowania numerów ewidencyjnych działek Nie leży też w ich gestii jakakolwiek kontrola decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Również bezzasadny jest zarzut skarżących odnośnie braku doręczenia im decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 1996r o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także decyzji z dnia [...] czerwca 1997r zatwierdzającej i pozwalającej na budowę jak to określają "wielkomiejskich blokowisk".
Sprawy te nie podlegają rozpatrzeniu przez organy nadzoru budowlanego.
Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w działaniu organów nadzoru budowlanego żadnych nieprawidłowości, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI