IV SA 1528/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-19
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanadecyzja administracyjnanadzór budowlanylegalizacja budowypostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące wykonanie czynności w celu legalizacji samowoli budowlanej, wskazując na błędne zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego.

Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, które nakazały inwestorowi opracowanie dokumentacji powykonawczej w celu legalizacji samowoli budowlanej. Sąd uznał, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było błędne, ponieważ decyzja ta powinna nakazywać konkretne czynności faktyczne, a nie jedynie gromadzenie dokumentów. Wskazano, że organy powinny ocenić możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem lub orzec rozbiórkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą inwestorowi opracowanie inwentaryzacji geodezyjnej i urbanistyczno-budowlanej oraz opinii technicznej w celu legalizacji samowoli budowlanej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu powinna nakazywać konkretne czynności faktyczne, a nie tylko gromadzenie dokumentacji. Organy nadzoru budowlanego błędnie nadały tej instytucji charakter dowodowy, nie przewidując możliwości wydania kolejnej decyzji określającej czynności naprawcze lub orzeczenia rozbiórki. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny ocenić dokumentację i podjąć merytoryczną decyzję co do możliwości legalizacji robót lub orzeczenia rozbiórki. Kwestie dotyczące legalności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedstawienia określonej dokumentacji, lecz musi wskazywać konkretne czynności faktyczne, których wykonanie ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego błędnie stosują art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nadając mu charakter dowodowy i nakazując jedynie gromadzenie dokumentów, zamiast wskazywania konkretnych czynności faktycznych naprawiających odstępstwa od pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

Decyzja wydana na podstawie tego przepisu musi nakazywać konkretne czynności faktyczne, a nie tylko gromadzenie dokumentacji.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

Pomocnicze

p.b. art. 36a

Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 1a

Prawo budowlane

p.b. art. 55 § 1 pkt 4

Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 1 pkt 1

Prawo budowlane

Dotyczy orzeczenia rozbiórki.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozstrzygnięcia o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez organy nadzoru budowlanego, które ograniczyły się do nakazania przedstawienia dokumentacji zamiast konkretnych czynności faktycznych.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące legalności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę i samowoli budowlanej nie zostały rozstrzygnięte przez sąd, gdyż nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego w tym postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedstawienia określonej dokumentacji, lecz musi wskazywać konkretne czynności faktyczne organy niewłaściwie stosując instytucję przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 2 , nadając jej charakter dowodowy nie zauważają, iż przepis art. 51 nie przewiduje możliwości wydania kolejnej decyzji w oparciu o przedłożone przez zobowiązanego dokumenty, określającej obowiązek wykonania czynności faktycznych, naprawiających zaistniałe odstępstwa

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Anna Żak

sędzia

Tadeusz Nowak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 51 Prawa budowlanego dotycząca obowiązku nakazania konkretnych czynności faktycznych zamiast jedynie gromadzenia dokumentacji w sprawach samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stosowania art. 51 Prawa budowlanego; kwestie pierwotnej legalności pozwolenia na budowę powinny być rozpatrywane w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowy błąd proceduralny organów nadzoru budowlanego, który może prowadzić do nieprawidłowości w procesie legalizacji samowoli budowlanej. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Błąd w sztuce budowlanej: Sąd wyjaśnia, jak legalizować samowole budowlane.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 1528/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Żak
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Nowak
Sygn. powiązane
II OSK 163/05 - Wyrok NSA z 2005-11-03
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał S. S.:
1. opracowanie powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji urbanistyczno-budowlanej budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w O. gmina [...] z opinią o stanie technicznym i projektem dokończenia robót;
2. przedłożenie kompletnego opracowania w 3 egz. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót – w terminie 60 dni od daty, gdy decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestor dokonał istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego, a w związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nakazano wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych.
Zdaniem organu wykonanie nałożonych decyzją obowiązków umożliwi uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót, a tym samym doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. Inwentaryzacja urbanistyczno-budowlana rozstrzygnie, czy roboty prowadzone są zgodnie ze sztuką budowlaną, a obiekt nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, warunków technicznych, interesów osób trzecich bądź nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska. Projekt dokończenia robót określi sposób likwidacji ewentualnie zaistniałych nieprawidłowości.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości podzielając argumentację prawną i faktyczną przedstawioną w uzasadnieniu organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. S. sprzeciwiając się "legalizacji" samowoli budowlanej domu piętrowego w O. przy ul. [...], podnosząc, iż inwestor w dniu [...].11.1987 r. otrzymał decyzję o odmowie pozwolenia na przedmiotową budowę, zaś decyzja z dnia [...].02.1988 r. została wydana przez osobę nieuprawnioną.
Nadto zdaniem skarżącego, podczas oględzin w dniu 17.06.2002 r. organ nadzoru budowlanego nie stwierdził innych istotnych odstępstw, polegających na powiększeniu budynku o 1,30m w kierunku północnym i jego przesunięciu o 15m w działkę skarżącego, a przede wszystkim, iż obydwa budynki usytuowane w ostrej granicy skierowane są oknami do siebie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej przytoczonych, które jednak Sąd ma obowiązek badać z urzędu w toku rozpoznania sprawy.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W tym miejscu należy przytoczyć pogląd wyrażony w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedstawienia określonej dokumentacji, lecz musi wskazywać konkretne czynności faktyczne, których wykonanie ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Z uzasadnień decyzji obu organów wynika, że dopiero złożona dokumentacja w postaci powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz urbanistyczno-budowlanej, a także opinii technicznej i protokołu dokończenia robót, pozwoli organowi nadzoru budowlanego ocenić, czy wykonane z odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę roboty budowlane nie naruszają przepisów prawa budowlanego.
Należy przy tym podnieść, iż organy niewłaściwie stosując instytucję przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 2 , nadając jej charakter dowodowy (choć taki wynika z brzmienia art. 81 c Prawa budowlanego), nie zauważają, iż przepis art. 51 nie przewiduje możliwości wydania kolejnej decyzji w oparciu o przedłożone przez zobowiązanego dokumenty, określającej obowiązek wykonania czynności faktycznych, naprawiających zaistniałe odstępstwa w celu uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (art. 51 ust. 1a) lub w przypadku obiektu wybudowanego – pozwolenia na jego użytkowanie (art. 55 ust. 1 pkt 4).
Błędne zastosowanie przez organy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego może w istocie doprowadzić do sytuacji, w której po przedłożeniu dokumentacji o której mowa w zaskarżonej decyzji w zakreślonym terminie, niezależnie od treści i wniosków jakie z niej wynikają, organ zmuszony będzie wydać pozytywną decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w oparciu o art. 51 ust. 1a cytowanej ustawy, nawet w przypadku stwierdzenia sprzeczności wykonanych robót z przepisami prawa budowlanego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny w ramach postępowania wyjaśniającego – dowodowego, poprzedzającego wydanie decyzji w oparciu o art. 51, ocenić przedłożoną przez inwestora dokumentacją, a następnie w oparciu o nią podjąć decyzję merytoryczną dotyczącą możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, a w przypadku braku takiej możliwości orzec rozbiórkę w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż podniesione kwestie dotyczące prawidłowości i legalności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...].11.1988 r., zezwalającej na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego, nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego i mogą być przedmiotem analizy w postępowaniu nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej lub postępowanie o wznowienie postępowania) prowadzonym przez właściwe organy architektoniczno-budowlane.
Wobec ujawnionej wady naruszenia prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, należało uchylić decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].01.2003 r., w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku zostało oparte na treści art. 152 cytowanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI