IV SA 1276/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-01
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneplan zagospodarowania przestrzennegosamowola budowlananieważność decyzjipozwolenie na użytkowanieteren drogowydecyzja administracyjnakontrola legalności

WSA w Warszawie oddalił skargę J.K. na decyzję GINB utrzymującą w mocy stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, wybudowanego samowolnie na terenie przeznaczonym pod drogę.

Skarżący J.K. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem. Budynek został wybudowany samowolnie na działce przeznaczonej pod drogę zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd administracyjny uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od późniejszych zmian planu, i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem. Budynek ten został wybudowany samowolnie na działce przy ul. [...], która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Województwa [...] na lata 1976-1990, a następnie jego aktualizacją, była przeznaczona pod drogę. Wojewoda stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta z 1992 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.), ponieważ obiekt naruszał przeznaczenie terenu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał to stanowisko. Skarżący J.K. argumentował, że decyzja o użytkowaniu była stara, budynek jedynie częściowo wchodził w linie rozgraniczenia, a obecny plan zagospodarowania nie precyzuje układu ulic. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że ocenie podlegał stan prawny z 1992 r., kiedy to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności bez ograniczeń czasowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego na tym terenie drogę, może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwolenie na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu na terenie przeznaczonym pod drogę stanowi rażące naruszenie prawa budowlanego z 1974 r. i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., niezależnie od późniejszych zmian planu zagospodarowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

P.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Okoliczności wyłączające możliwość dopuszczenia do użytkowania samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, w tym wzniesienie na terenie przeznaczonym pod budowę drogi.

P.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

Okoliczności wyłączające możliwość dopuszczenia do użytkowania samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Brak ograniczenia czasowego przy stwierdzaniu nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

P.b. art. 53 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis dotyczący pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § §1

Podstawa rozpoznania sprawy przez WSA.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1

Przesłanki uwzględnienia skargi przez Sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ budynek został wzniesiony na terenie przeznaczonym pod drogę zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego w momencie wydawania decyzji jest podstawą do stwierdzenia jej nieważności, niezależnie od późniejszych zmian planu.

Odrzucone argumenty

Decyzja o użytkowaniu była wydana ponad 10 lat temu. Obrys budynku jedynie częściowo wchodził w linie rozgraniczenia. Obecnie obowiązuje ogólny plan zagospodarowania przestrzennego, który nie precyzuje dostatecznie układu ulic. Prawo budowlane nie uzależnia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego od tytułu własności działki.

Godne uwagi sformułowania

decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa teren, na którym został umieszczony przedmiotowy budynek był przeznaczony zgodnie z planem pod ulicę Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. organ administracji publicznej stwierdzając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, nie jest ograniczony cenzusem czasowym.

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący

Tadeusz Nowak

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście planowania przestrzennego i stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach samowoli budowlanych na terenach przeznaczonych pod infrastrukturę drogową."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1992 r. i Prawa budowlanego z 1974 r., choć zasady dotyczące rażącego naruszenia prawa i planowania przestrzennego pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długoterminowe konsekwencje samowoli budowlanej i naruszenia planowania przestrzennego mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji nawet po wielu latach, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i inwestorów.

Samowola budowlana na drodze? Sąd stwierdził nieważność pozwolenia po 10 latach!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 1276/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Tadeusz Nowak /sprawozdawca/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. skargę oddala.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z urzędu stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1992r., udzielającej panu J.K. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem, wybudowanego samowolnie na działce przy ul. [...] (nr ewid. działki [...]).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.1992r. znak: [...], mocą której wyrażono panu J.K. zgodę na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem wybudowanego samowolnie na działce przy ul. [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem teren , na którym został umieszczony przedmiotowy budynek był przeznaczony zgodnie z planem pod ulicę. Wojewoda stwierdza, że powyższe ustalenia wynikają z planu zagospodarowania przestrzennego Województwa [...] na lata 1976-1990 zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...].03.1977r. i z jego aktualizacji szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi A. - Gmina [...] zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].12.1987r.
Wobec powyższego Wojewoda stwierdził , że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.1992r., mocą której wyrażono panu J. K. zgodę na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem wybudowanego samowolnie na działce przy ul. [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem pozostaje w sprzeczności z powołanym w decyzji art. 53 ust. 1 Prawa budowlanego, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa skutkuje stwierdzeniem jej nieważności.
Odwołanie od decyzji Wojewody złożył J.K. podnosząc, że decyzja o użytkowaniu była wydana więcej niż 10 lat temu. Przedmiotowa decyzja pozwalała jedynie użytkować samowolnie rozbudowany budynek gospodarczy (wybudowany dużo wcześniej przez poprzedniego właściciela).
Wskazuje ponadto, że obrys budynku jedynie częściowo wchodził w linie rozgraniczenia, co gdyby nawet doszło do połączenia obu istniejących odcinków ul. [...], nie stanowiłoby żadnej przeszkody realizacji inwestycji drogowej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W motywach decyzji stwierdzono, że według, obowiązującego w chwili wydawania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r., istniał planu zagospodarowania przestrzennego, w którym ulica [...] nosiła nazwę ulicy [...] i była zapisana jako [...]-lokalna szerokości 10-15,0 m., szerokości jezdni 5,0-6,0 m.
Przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, wobec czego organ powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Dopiero w efekcie stwierdzenia ich braku możliwe było jego zalegalizowanie.
Mając powyższe na uwadze Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] rażąco narusza art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż sporny obiekt został wzniesiony na terenie, na którym plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał drogę.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył J. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, iż jedynie rozbudował wcześniej istniejący na działce budynek gospodarczy. Wskazuje również, że obecnie obowiązuje ogólny zagospodarowania [...] który nie precyzuje dostatecznie układu ulic. Skarżący podniósł również ,że prawo budowlane nie uzależnia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego od tytułu własności działki.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądow administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271 z późn.zm.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu Skarga nie jest zasadna.
Wedle Prawa budowlanego z 1974 r. dopuszczenie do użytkowania samowolnie, czyli bez pozwolenia budowlanego, wzniesionych obiektów budowlanych było możliwe, ale tylko o ile obiekt budowlany wzniesiony został na terenie, który był przeznaczony pod budownictwo w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu.
W niniejszej sprawie obiekt wzniesiony przez skarżącego usytuowany został na terenie nie przeznaczonym w planie zagospodarowania pod drogę, w związku z tym decyzja o dopuszczeniu do użytkowania nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.
Ujawnienie takiego stanu prawnego trafnie zostało przez organ zakwalifikowane jako podstawa do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r.
Skarżący podnosi, iż obecnie obowiązuje ogólny plan zagospodarowania przestrzennego terenu, wedle którego trudno ocenić przeznaczenie nieruchomości .
Otóż, zarzut tego rodzaju nie może być skuteczny, albowiem w niniejszym postępowaniu ocenie podlega decyzja Prezydenta Miasta [...] według stanu prawnego obowiązującego w roku 1992.
Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej mówiąc, decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, przy czym niezgodność ta spełnia co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.
Wedle ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38/1974, poz. 229 z późn. zm.) dopuszczenie do użytkowania samowolnie, czyli bez pozwolenia na budowę, wzniesionego obiektu budowlanego było możliwe, ale tylko o ile obiekt budowlany wzniesiony został na terenie, który przeznaczony był pod budownictwo w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie można było zatem wydać pozwolenia na użytkowanie obiektu, jeżeli zachodziły w stosunku do niego okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 wskazanej powyżej ustawy. Takie okoliczności - co ustalono na podstawie analizy akt sprawy - miały miejsce w przypadku przedmiotowego obiektu. Według planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w chwili wydawania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] sierpnia 1992 r., teren, na którym wzniesiono niniejszy obiekt, był przewidziany pod budowę drogi. W związku z tym - w/w decyzja Prezydenta Miasta [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, konkretnie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, co stanowiło przesłankę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nadmienić należy ,że zgodnie z przepisem art. 156. § 2k.p.a. organ administracji publicznej stwierdzając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, nie jest ograniczony cenzusem czasowym.
Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, co dało podstawę do oddalenia skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI