IV SA 1179/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-28
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkadecyzja ostatecznaart. 48 Prawa budowlanegoart. 155 KPAart. 105 KPApostępowanie administracyjnekontrola sądowa

WSA w Warszawie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej dobudowy, uznając, że organ odwoławczy powinien wydać decyzję merytoryczną, a nie umorzyć postępowanie.

Sprawa dotyczyła skargi G.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i umorzyła postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej dobudowy budynku mieszkalnego. Sąd uznał, że umorzenie postępowania było błędne, ponieważ organ odwoławczy powinien wydać decyzję merytoryczną rozstrzygającą o istocie sprawy, a nie umarzać postępowanie z powodu braku przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę G.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i umorzyła postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej dobudowy budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy uznał, że przepis art. 48 Prawa budowlanego stanowi o bezwzględnej rozbiórce obiektu i nie przewiduje odstępstw, a wzruszenie decyzji w trybie art. 155 KPA jest niemożliwe. W związku z brakiem przesłanek do zastosowania art. 155 KPA, organ odwoławczy umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 KPA. Sąd administracyjny uznał jednak, że umorzenie postępowania było błędne. Zgodnie z orzecznictwem NSA i SN, w sytuacji gdy żądanie zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA nie zasługuje na uwzględnienie, organ powinien wydać decyzję merytoryczną odmawiającą uwzględnienia żądania, a nie umarzać postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że organ powinien rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ powinien wydać decyzję merytoryczną odmawiającą uwzględnienia żądania zmiany decyzji, a nie umarzać postępowanie.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA. Zgodnie z orzecznictwem, brak podstaw do uwzględnienia żądania nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania, jeśli strona jest zainteresowana merytorycznym rozstrzygnięciem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

P.b. art. 48

Ustawa - Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej tylko gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie, dotyczy decyzji uznaniowych lub gdy organ miał wybór rozstrzygnięć.

K.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania następuje w przypadku, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

K.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie, zamiast wydać decyzję merytoryczną rozstrzygającą o istocie sprawy, co narusza art. 105 § 1 KPA w kontekście zainteresowania strony merytorycznym rozstrzygnięciem.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego, że brak przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA z powodu przepisu szczególnego (art. 48 Prawa budowlanego) uzasadnia umorzenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten stanowi o bezwzględnej rozbiórce obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i nie przewiduje żadnego odstępstwa od tego wymogu. Wzruszenie takiej decyzji w trybie art. 155 Kpa jest możliwe tylko w sytuacji gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Brak przesłanek do zastosowania art. 155 Kpa powoduje bezprzedmiotowość postępowania zatem zgodnie z art. 105§l Kpa postępowanie wszczęte w tej sprawie podlega umorzeniu. Mimo ,że organ odwoławczy trafnie uznał, że wniosek strony o zmianę ostatecznej decyzji o rozbiórce może być rozpatrywany w trybie art. 155 bowiem strony nabyły prawa i jest on bezzasadny to zaskarżoną decyzję należało uchylić albowiem nie rozstrzygnęła ona istoty sprawy. W sytuacji gdy żądanie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa nie zasługuje na uwzględnienie organ jest obowiązany wydać decyzję merytoryczną w której uzna żądanie za nieuzasadnione tak jak to uczynił organ I instancji.. Umorzenie postępowania w takim przypadku narusza art. 105 §1 kpa

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący

Krystyna Tomaszewska

sprawozdawca

Mirosława Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 105 § 1 KPA w kontekście umarzania postępowań administracyjnych, gdy strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia, mimo braku podstaw do uwzględnienia jej wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA z uwagi na przepis szczególny (art. 48 Prawa budowlanego).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – kiedy organ powinien umorzyć postępowanie, a kiedy wydać decyzję merytoryczną. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd proceduralny organu: dlaczego umorzenie postępowania zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia jest wadliwe?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 1179/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Krystyna Tomaszewska /sprawozdawca/
Mirosława Kowalska
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie ( WSA Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska ( spr. ), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] luty 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki Uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].02.2003r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania G.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 08.2002r odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...].11.1998r którą nakazano na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r rozbiórkę wykonanej dobudowy budynku mieszkalnego usytuowanego w W. wybudowanego bez pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził co następuje:
Orzeczenie ostateczną decyzją nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej dobudowy budynku mieszkalnego wydano na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane. Przepis ten stanowi o bezwzględnej rozbiórce obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i nie przewiduje żadnego odstępstwa od tego wymogu. Wzruszenie takiej decyzji w trybie art. 155 Kpa jest możliwe tylko w sytuacji gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Może zatem dotyczyć tylko decyzji uznaniowych lub takich przy wydawaniu których organ administracyjny miał do wyboru kilka rodzajów rozstrzygnięć z których każde było zgodne z prawem.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 155 Kpa bowiem przepis szczególny którym jest art. 48 Prawa budowlanego bezwzględnie zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu i zmiana takiej decyzji w trybie art. 155 Kpa stanowiłaby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu, a tym samym istotne naruszenie zarówno art. 155 Kpa jak i podstawowej zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 Kpa. Brak przesłanek do zastosowania art. 155 Kpa powoduje bezprzedmiotowość postępowania zatem zgodnie z art. 105§l Kpa postępowanie wszczęte w tej sprawie podlega umorzeniu.
Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sadu Administracyjnego wystąpiła G.B. domagając się uchylenia zarówno decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu zbadania interesu społecznego i interesu strony dającego podstawę do zmiany decyzji, uniemożliwił jej zapoznanie się z pismem strony H.L. nie wyrażającej zgody na zmianę decyzji oraz podnosi, że występowała o zmianę decyzji w trybie art. 154 Kpa w którym zgoda strony nie jest wymagana Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.nr 153 poz271 z póżn zm )- niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Rozpoznając wniesioną przez G.B. skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2003r Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych niż zostały w niej wskazane przyczyn.
Z uzasadnienia skargi wynika, że organ II instancji stwierdził brak przesłanek do zastosowania art. 155 z uwagi na przepis szczególny którym jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane i doszedł do wniosku iż brak przesłanek powoduje bezprzedmiotowość postępowania zatem zgodnie z art. 105 §1 Kpa postępowanie wszczęte podlega umorzeniu.
Mimo ,że organ odwoławczy trafnie uznał, że wniosek strony o zmianę ostatecznej decyzji o rozbiórce może być rozpatrywany w trybie art. 155 bowiem strony nabyły prawa i jest on bezzasadny to zaskarżoną decyzję należało uchylić albowiem nie rozstrzygnęła ona istoty sprawy.
W sytuacji gdy żądanie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa nie zasługuje na uwzględnienie organ jest obowiązany wydać decyzję merytoryczną w której uzna żądanie za nieuzasadnione tak jak to uczynił organ I instancji.. Umorzenie postępowania w takim przypadku narusza art. 105 §1 kpa Stanowisko te znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego .
W wyroku z dnia 18 marca 1998r II S.A. 44/98, LEX nr 43170, Naczelny Sąd Administracyjny za błędny uznał pogląd , iż w przypadku niemożności wydania decyzji pozytywnej w trybie art. 155 kpa organ umarza postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości. Zdaniem NSA wszczęcie postępowania na podstawie art. 155 kpa powinno zakończyć się decyzją załatwiającą sprawę co do jej istoty, a więc odnośnie przesłanek wzruszenia albo odmowy wzruszenia ostatecznej decyzji z otwarciem drogi do kontroli sądowej.
Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 lutego 2002r. III RN 218/00, OSNAP2002,nr 15,poz.349. Zdaniem Sądu Najwyższego w sytuacji gdy żądanie strony zmiany decyzji ostatecznej jest nieuzasadnione organ powinien wydać decyzję merytoryczną w której uzna żądanie za nieuzasadnione. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie daje podstaw do umorzenia postępowania na podstawie przepisu art. 105 kpa jeżeli strona jest zainteresowana w otrzymaniu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i konsekwentnie przy tym obstaje.
Z analizy przedstawionego Sądowi materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżąca jest zainteresowana uzyskaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Dlatego też w zaistniałej sytuacji wobec wykazanego wyżej braku podstaw do umorzenia postępowania w trybie art. 105§1 kpa organ orzekający w tej sprawie powinien przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wydać decyzję kończącą postępowanie rozstrzygając jednocześnie o istocie sprawy.
Ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o umorzeniu postępowania która nie podlega wykonaniu dlatego Sad uznał, ze rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji jest zbędne.
Z wyżej przytoczonych powodów na podstawie art. 145§1pkt 1 lite ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI