IV SA 1104/96

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-10-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnegrzywna w celu przymuszeniarozbiórkaprawo budowlanewady proceduralneustalenie wysokości grzywnykontrola sądu administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z powodu wadliwości proceduralnych i błędnego ustalenia jej wysokości.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które utrzymało w mocy grzywnę w celu przymuszenia nałożoną za niewykonanie obowiązku rozbiórki budynku mieszkalnego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego, w tym brak precyzyjnego określenia obowiązku i terminu wykonania grzywny, a także dowolne ustalenie jej wysokości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które dotyczyło grzywny w celu przymuszenia nałożonej za niewykonanie obowiązku rozbiórki budynku mieszkalnego. Organ I instancji nałożył grzywnę w wysokości 38.976 zł, a organ II instancji utrzymał ją w mocy, korygując wysokość do 37.871,68 zł. Sąd administracyjny uznał jednak, że oba postanowienia obarczone są wadami. Wskazał na brak precyzyjnego określenia w postanowieniu organu I instancji terminu uiszczenia grzywny oraz obowiązku jej wykonania, a także na dowolność w ustaleniu jej wysokości, która nie znalazła potwierdzenia w materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie bada zasadności decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, a zarzuty dotyczące samej decyzji o rozbiórce nie mogły być rozpatrywane w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z naruszeniem przepisów postępowania egzekucyjnego, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie takie narusza art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak sprecyzowania obowiązku i terminu wykonania grzywny w postanowieniu organu egzekucyjnego stanowi istotne naruszenie przepisów prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywna w celu przymuszenia stosowana w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a. art. 121 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS.

u.p.e.a. art. 122 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do uiszczenia grzywny w terminie z pouczeniem oraz wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem wykonania zastępczego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o zmianę decyzji ostatecznej.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zawieszenia postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach, stosując przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy określenia, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

u.p.b. art. 48

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.g.k.m. art. 3b § ust. 4

Ustawa z dnia 30 listopada 1995r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wpłaconych premii gwarancyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ egzekucyjny przepisów postępowania egzekucyjnego, w szczególności art. 122 § 2 u.p.e.a. poprzez brak precyzyjnego określenia obowiązku i terminu wykonania grzywny. Dowolne ustalenie wysokości grzywny przez organ egzekucyjny, niezgodne z art. 121 § 5 u.p.e.a. Niewłaściwe określenie podstawy prawnej przez organ I instancji.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące zasadności decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki, które nie mogły być przedmiotem postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym ustalenie przez organ egzekucyjny wysokości nałożonej grzywny należy uznać za dowolne brak jest również sprecyzowania przez organ egzekucyjny, jakiego obowiązku dotyczy wezwanie do jego wykonania oraz zagrożenia, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Skład orzekający

Anna Stępień

sprawozdawca

Arkadiusz Blewązka

członek

Barbara Rymaszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym, wady postanowień egzekucyjnych, zakres kontroli sądu administracyjnego w sprawach egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kontekście obowiązku rozbiórki, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe błędy popełniane przez organy administracji w postępowaniach egzekucyjnych, co jest cenne dla praktyków. Pokazuje również, jak sąd administracyjny kontroluje te działania.

Grzywna za rozbiórkę uchylona przez sąd: Jakie błędy popełniły organy?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 983/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /sprawozdawca/
Arkadiusz Blewązka
Barbara Rymaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Dnia 14 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystentka sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi M. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] nr [...] (znak: [...]); 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomoc- nienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 119 - 129 oraz art. 1a pkt 12 lit. b i art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002r nr 110, poz. 968 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył na M. G. i K. G. jednorazowo grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 38.976 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązków określonych w decyzji Nr [...] z dnia [...] zgodnie z treścią art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. Jednocześnie organ ten wezwał M. G. i K. G. do wykonania obowiązku oraz wpłacenia nałożonej grzywny i opłaty w łącznej wysokości 39.044 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia w/w kwot zostaną one ściągnięte w trybie egzekucji należności pieniężnych bez uprzedniego przesyłania upomnienia zgodnie z § 13 ust. 2 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.).
W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. nakazał M. G. i K. G., będącym właścicielami działki nr ewid. 56 w Jedliczach "A" przy ul. A 35, rozbiórkę budynku mieszkalnego. Od decyzji tej zostało wniesione odwołanie. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy w/w decyzję. Na powyższą decyzję M. G. i K. G. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wyrokiem z dnia 30 marca 2002r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 2520/98, została oddalona. Tym samym decyzja podlega wykonaniu.
Organ nadzoru budowlanego I instancji podniósł także, iż wobec niewykonania obowiązku, w dniu 9 stycznia 2003r. wysłano do zobowiązanych upomnienie nr [...] z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które okazało się nieskuteczne. Jako podstawę ustalenia wysokości nałożonej grzywny organ wskazał art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podając, że powierzchnia zabudowy objętej nakazem rozbiórki wynosi 81,20 m2, a cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ustalonej do obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych obowiązująca w kwartale, w którym grzywna jest nakładana wynosi 2400 zł. Nadto organ pouczył stronę, iż o wykonaniu obowiązku należy niezwłocznie zawiadomić organ egzekucyjny, a zgodnie z art. 125 § 1 i art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, natomiast w razie niewykonania nakazanego obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze, tzn. obowiązek zostanie wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego i na jego koszt.
Na powyższe postanowienie M. G. i K. G. złożyli zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a nadto zarzucając, iż zostało ono wydane w dacie wejścia w życie nowej ustawy prawo budowlane bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z naruszeniem art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a.
W uzasadnieniu wnoszący zażalenie powołali się na nowelizację ustawy prawo budowlane przewidującą możliwość legalizacji samowoli budowlanej po spełnieniu warunków w niej wskazanych. Zdaniem strony intencją ustawodawcy było umożliwienie inwestorom, którzy popełnili błąd, jego naprawienie. Z tych właśnie przyczyn skarżący wnosili o zawieszenie postępowania egzekucyjnego przed organem I instancji i złożyli wniosek o zmianę decyzji ostatecznej nakładającej obowiązek rozbiórki w trybie art. 154 k.p.a. Ich zdaniem nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki domu mieszkalnego w sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje możliwość legalizacji po wykonaniu niezbędnych projektów i zapłaceniu kary, jest sprzeczne z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego i konstytucyjnie chronionym prawem własności. W konkluzji M. G. i K. G. wnieśli ponownie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania wniosku o zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a., jednocześnie podnosząc, iż po zmianie decyzji ostatecznej możliwe będzie wykonanie przez nich nowych obowiązków i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 1a pkt 12 lit. b, art. 20, art. 64a § l pkt 1, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 1991, Nr 36, poz. 161 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie w części powołanej podstawy prawnej, tj. art. 127 i 129 wskazanej wyżej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w tym zakresie umorzył postępowanie przed organem I instancji jako bezprzedmiotowe - pkt 1 postanowienia, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ustalenia wysokości grzywny, tj. kwoty 38.976 zł i w to miejsce orzekł o ustaleniu wysokości grzywny w kwocie 37.871,68 zł - pkt 2, w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy - pkt 3.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż z uwagi na niewykonanie przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z decyzji Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] Nr [...], obowiązek ten - zgodnie z art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - podlega egzekucji administracyjnej i z tego względu zasadne było skierowanie sprawy do egzekucji administracyjnej. Wierzyciel - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. doręczył zobowiązanym w dniu 5 marca 2003r. pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Następnie, wobec niewykonania nałożonego obowiązku, w dniu [...] wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy nr [...] zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej, którego odpis wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia został doręczony zobowiązanym w dniu 20 sierpnia 2003r.
Organ II instancji stwierdził również, że wysokość opłaty egzekucyjnej ustalono zgodnie z art. 64 a § 1 pkt 1. Natomiast wysokość nałożonej grzywny jest niezgodna z przepisem art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zgodnie z w/w przepisem wysokość grzywny, o której mowa w § 4 stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej i ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 3b ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 1995r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wpłaconych premii gwarancyjnych (Dz.U. z 2003r. nr 119, poz. 1115). W rozpatrywanej sprawie przyjęto jako cenę 1m2 - kwotę 2400 zł, która nie znajduje oparcia w aktualnych danych GUS. W roku bieżącym cena ta wynosiła za I kwartał – 2071 zł, natomiast zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 20 sierpnia 2003r. cena 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał wyniosła 2332 zł.
Zatem, w ocenie organu odwoławczego, grzywna winna wynosić 37.871,68 zł [( 81,20 m2 x 2332 zł) : 5]. Nadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podniósł, iż organ I instancji niewłaściwie określił podstawę prawną skarżonego postanowienia, powołując przepisy art. 119 - 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji, gdy przepisy te dotyczą wykonania zastępczego, które w niniejszym postępowaniu nie ma zastosowania. Ustosunkowując się z kolei do podnoszonej w zażaleniu kwestii wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji podniósł, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń wnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego. Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] Nr [...] nakazująca stronie wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego, na postawie której wystawiono tytuł wykonawczy, jest ostateczna i jako taka podlega wykonaniu. Uruchomienie zaś przez M. i K. G. nadzwyczajnego środka wzruszenia decyzji (art. 154 k.p.a.), na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, nie stanowi podstawy do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi M. G. i K. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 15, 56 i 77 k.p.a. w związku z art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że po zmianie ustawy prawo budowlane wystąpili do organu II instancji o zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. W tym czasie złożyli także zażalenie na postanowienie organu I instancji nakładające na nich grzywnę w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki. W zażaleniu skierowanym do tego samego organu, do którego złożyli wniosek o zmianę decyzji ostatecznej, wnosili o uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wskazując, iż jest przedwczesne oraz podnosząc dolegliwość środka. Skarżący podnieśli także, iż oczekiwali uchylenia postanowienia pierwszoinstancyjnego, ewentualnie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z urzędu przez organ, za pośrednictwem którego je składali. Jednakże organ I instancji w ogóle nie rozważył ich odwołania, a organ odwoławczy również nie działał zgodnie z regułami ostrożności procesowej i pominął też fakt, że winien działać nie tylko na wniosek, lecz również "z urzędu". W konsekwencji utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., stwierdzając jedynie, że organ I instancji zastosował złą podstawę prawną i zmienił wysokość grzywny, dokonując własnych wyliczeń. Zdaniem skarżących organ II instancji naruszył w stopniu rażącym zasady postępowania administracyjnego, szczególnie wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności i nie odniósł się do podnoszonych argumentów, które wskazywały na zasadność rozważenia wydania postanowienia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez organ I instancji oraz uchylenia postanowienia objętego zażaleniem. W tym samym czasie wydał również decyzję odmowną na wniosek, który złożyli na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., od której skarżący złożyli odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymując swoje stanowisko wnosił o jej oddalenie.
Z uwagi na to, że w trakcie postępowania przed Sądem w dniu 13 sierpnia 2004r. zmarł skarżący K. G., postanowieniem z dnia 18 stycznia 2005r. sygn. akt II SA/Łd 1646/03 zostało zawieszone postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi ze skutkiem od dnia 13 sierpnia 2004r.
Ze względu na to, iż do pisma z dnia 31 maja 2005r. M. G. załączyła odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia [...], sygn. akt [...] stwierdzającego, iż na podstawie testamentu otwartego i ogłoszonego przez Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. w dniu 8 października 2004r. nabyła ona spadek po K. G. w całości, postanowieniem z dnia 14 października 2005r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1646/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął z urzędu zawieszone postępowanie z udziałem M. G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Jednocześnie wskazać należy, że stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga daną sprawę w jej granicach nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje zatem ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa oraz dokonanej przez organy administracji ich wykładni.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż to zostało w niej wywiedzione.
Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego nałożonych na niego obowiązków w sytuacji, gdy nie wykonuje ich dobrowolnie.
Wobec niewykonania obowiązku rozbiórki budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej we wsi J. przy ul. A 35 (działka nr ewid. 56) nałożonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...], po przesłaniu zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: Dz.U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zm.) M. G. i K. G. upomnienia przez organ egzekucyjny, wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne.
Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym stosuje się grzywnę w celu przymuszenia. W przypadku egzekucji spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa ( art. 121 § 5 tejże ustawy ).
Stosownie do treści art. 122 § 2 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Tymczasem postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] wydane w dniu [...] nie zawiera określenia, w jakim terminie M. G. i K. G. winni uiścić nałożoną grzywnę. Brak jest również sprecyzowania przez organ egzekucyjny, jakiego obowiązku dotyczy wezwanie do jego wykonania oraz zagrożenia, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Dopiero z uzasadnienia kwestionowanego postanowienia wynika, że chodzi o obowiązek rozbiórki budynku mieszkalnego. Natomiast element nawiązujący do treści art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże bez sformułowania określającego termin znajduje się albo w części będącej jeszcze uzasadnieniem, albo poza nim, jeżeli przyjąć, iż słowa "w związku z powyższym, należało orzec jak w sentencji" wyznaczają jego zakończenie. Pominięcie tak ważnych elementów postanowienia stanowi naruszenie powołanego wyżej przepisu art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nadto - w ocenie Sądu - ustalenie przez organ egzekucyjny wysokości nałożonej grzywny należy uznać za dowolne.
W myśl art. 121 § 5 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wysokość grzywny (...) stanowi w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętej nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.
Tymczasem przyjęta przez organ I instancji za podstawę ustalenia wysokości grzywny powierzchnia zabudowy - 81,20 m2 nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych. Organ zaś nie wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął takiej wielkości powierzchnię, jako mnożną, dokonując wyliczenia wysokości nałożonej grzywny.
W tej sytuacji można jedynie domniemywać, że wynikać ma ona z wymiarów podanych na mapach k. 37 lub 38 akt administracyjnych. Z metryczek tych map wynika, iż pomiarów dokonywano w 1997r. pomimo, iż jako daty ich przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego wskazano odpowiednio 27 stycznia 1998r. i 10 września 1998r. Obiekt zaś o podobnym kształcie naniesiony jest na mapę do celów projektowych stanowiącej załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z dnia 4 kwietnia 1997r. o powierzchni zabudowy 90 m2 (k. 1 i 7 akt administracyjnych). Jednocześnie zaś żaden z obiektów budowlanych uwidocznionych na tychże mapach nie ma takiego kształtu, jak budynek oznaczony jako samowola budowlana na mapie znajdującej się na k. 16 akt administracyjnych. Nadto wskazać należy, że decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki nie zawierają żadnych ustaleń dotyczących powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku, a w aktach administracyjnych nie ma żadnego protokołu z wizji, w trakcie której takie pomiary mogłyby być dokonywane. W myśl art. 1a pkt 2 omawianej ustawy przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Uregulowanie to oznacza, że w razie nie dokonania przez organ nadzoru budowlanego ustaleń w tym zakresie, organ egzekucyjny również był uprawniony do zlecenia wyznaczonemu pracownikowi dokonania niezbędnych pomiarów oraz sporządzenia z tej czynności protokołu ( art. 1 a pkt 4 i 7 oraz art. 53 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ).
W postępowaniu instancyjnym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie konwalidował w/w wad postanowienia organu pierwszej instancji mających istotny wpływ wynik sprawy. Sprawia to, iż z naruszeniem prawa - przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydane zostało także postanowienie ostateczne z dnia [...].
Poza tym Sąd zwraca uwagę, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia mowa jest o obowiązku wykonania rozbiórki budynku gospodarczego, podczas gdy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...], Nr [...] dotyczy nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnić trzeba, że stosownie do treści art. 29 § 1 wskazanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten dotyczy wprawdzie przede wszystkim sytuacji egzekucji prowadzonej na wniosek wierzyciela. Tym niemniej jednak dopuszczalność egzekucji organ egzekucyjny winien badać także wówczas, gdy egzekucję wszczyna się z urzędu. Powyższe oznacza, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności decyzji (postanowienia) będącego podstawą egzekucji, a sprawa dotycząca oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., decyzje ostateczne mogą być uchylane lub zmieniane tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie może to się jednak stać za sprawą środków odwoławczych wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 27 października 1999r. IV SA 1104/96 - Lex nr 47780).
Przedmiotem niniejszej sprawy może być zatem wyłącznie postępowanie egzekucyjne. Zarzuty podniesione w skardze, a uprzednio w zażaleniu, odnoszą się natomiast w istocie do decyzji zobowiązującej skarżących do rozbiórki budynku mieszkalnego.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 powołanej wyżej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2-im sentencji wyroku wydano stosownie do treści art. 152 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI