I SA/Wa 10/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-04-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona zabytkówplanowanie przestrzennewarunki zabudowypostępowanie administracyjnedwuinstancyjnośćKPAzabytkiinwestycje budowlane

WSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy ze względu na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w Warszawie. Minister powołał się na ochronę zabytków i opinię biegłego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez przeprowadzenie postępowania dowodowego (opinii biegłego) dopiero w drugiej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2006 r., które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2005 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwukondygnacyjnego budynku wielofunkcyjnego. Organ konserwatorski odmówił uzgodnienia, wskazując na potrzebę ochrony Starego Miasta i jego murów obronnych. Minister Kultury, opierając się na opinii biegłego, również odmówił uzgodnienia, uznając, że inwestycja negatywnie wpłynęłaby na wartości zabytkowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kpa oraz ustawy o ochronie zabytków. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, uchylając oba postanowienia. Głównym powodem uchylenia było naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 Kpa), polegające na przeprowadzeniu kluczowego postępowania dowodowego (opinii biegłego) dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, co pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw w pierwszej instancji. Sąd wskazał również na naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 Kpa przez organ pierwszej instancji z powodu braku wystarczającego postępowania wyjaśniającego i uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przeprowadzenie kluczowego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Organ drugiej instancji może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeśli rozstrzygnięcie wymaga postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, organ ten powinien uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dopiero w toku postępowania odwoławczego pozbawia stronę możliwości obrony jej praw w pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

Kpa art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

Pomocnicze

Kpa art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji.

Kpa art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ II instancji uchyla postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli wymaga ona postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.

Kpa art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów dotyczących postępowania przed organem pierwszej instancji do postępowania przed organem odwoławczym.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa i wnikliwe ustalenie stanu faktycznego.

Kpa art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały udowodnione okoliczności uzasadniające wydanie decyzji.

u.o.z.i.o.z. art. 89 § 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z.i.o.z. art. 93 § 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.p.i.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w drugiej instancji. Brak wystarczającego postępowania wyjaśniającego i uzasadnienia przez organ pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dopiero w toku postępowania odwoławczego stanowi właśnie naruszenie tej zasady Postępowanie wyjaśniające dopiero w drugiej instancji pozbawia stronę możliwości obrony jej praw w pierwszej instancji

Skład orzekający

Elżbieta Sobielarska

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w kontekście przeprowadzania dowodów w drugiej instancji oraz wymogów postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie kluczowe dowody są przeprowadzane dopiero na etapie odwoławczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego, która jest często naruszana, co ma istotne konsekwencje dla stron postępowań.

Naruszenie dwuinstancyjności: Sąd uchyla decyzję, bo dowody pojawiły się za późno.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 10/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący/
Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/
Monika Nowicka
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Kultury I Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2005 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A. S. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. S., utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2005 r. [...], o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji dwukondygnacyjnego budynku wielofunkcyjnego wraz budynkiem pomocniczym przy ul. [...], zlokalizowanej na działce nr [...] w obrębie [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W związku z prowadzonym z wniosku A. S. postępowaniem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji dwukondygnacyjnego budynku wielofunkcyjnego wraz budynkiem pomocniczym przy ul. [...], zlokalizowanej na działce nr [...] w obrębie [...], Prezydent W. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie projektu decyzji lokalizacyjnej.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków działając art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 238, poz. 2390 oraz z 2006 r. Nr 50 poz. 362) oraz art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. nie uzgodnił projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że nie jest wskazane wprowadzanie nowych obiektów u podnóża murów obronnych Starego Miasta, na [...] pomiędzy ul. [...] i [...]. Teren Starego Miasta powinien podlegać ochronie w postaci nadanej odbudową po II Wojnie Światowej. Organ wskazał, że temat dotyczący planowanych inwestycji na nieruchomości przy ul. [...] omawiany był na posiedzeniu Wojewódzkiej Komisji Konserwatorskiej.
A. S. złożyła zażalenie od tego postanowienia. W obszernym zażaleniu wskazała, że planowana zabudowa nawiązuje w istocie do zabudowy istniejącej na tej działce do 1944 r.
Dodatkowo przy piśmie z dnia 26 stycznia 2006 r. pełnomocnik strony przedstawił opinię prof. dr hab. K. P. oraz dr M. L. odnoszące się do formy zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu Minister wskazał na wyjątkowy charakter nieruchomości jako znajdującej się na obszarze "Historycznego zespołu miasta [...] uznanego za pomnik historii zarządzeniem Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 r., Natomiast samo założenie urbanistyczne ul. [...] i ul. [...] zostało wpisane do rejestru zabytków, (odpowiednio nr [...] oraz [...]).
Organ wskazał, że trakcie rozpatrywania zażalenia wystąpił do Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków o przygotowanie specjalistycznej opinii w tej sprawie i taka opinia została sporządzona w dniu 31 maja 2006 r. przez M. W. Autor tej opinii uznał, że przedmiotowa działka powinna być zabudowana, lecz ocenił negatywnie ze względów architektoniczno-urbanistycznych przedstawioną koncepcję zabudowy przedmiotowej działki.
Minister w dalszej części uzasadnienia stwierdził, że w świetle powyższej opinii, inwestycja przedstawiona w projekcie załączonym do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, wpłynęłaby negatywnie na zachowane wartości zabytkowe chronionego obszaru. W związku z tym oddalił zażalenie.
Powyższe postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego stało się przedmiotem skargi A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazano, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 6 , art. 7, art. 77 § 1, art. 124 § 2, art. 126 w zw. z art. 107 § 3 Kpa, jak również art. art. 6 ust. 1 lit. b oraz art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zbytkami poprzez błędne zinterpretowanie pojęcia "ochrona zabytków i niewłaściwe przeprowadzenie os strony procesowej całego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona o tyle, że skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd stwierdza, że postanowienie to narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia jest naruszenie przez organ odwoławczy wyrażonej w art. 15 Kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą strona ma prawo, aby jej sprawa była przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez dwa różne organy. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest m.in. uregulowanie zawarte w art. 136 w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kpa. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że organ rozpatrujący zażalenie może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ II instancji obowiązany jest uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dopiero w toku postępowania odwoławczego stanowi właśnie naruszenie tej zasady. Również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dowód ten ma zasadnicze znaczenie w kwestii oceny stanu faktycznego sprawy.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego przed wydaniem postanowienia. Postępowanie wyjaśniające dopiero w drugiej instancji pozbawia stronę możliwości obrony jej praw w pierwszej instancji, co jak już wcześniej wskazano narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną również w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków narusza w sposób oczywisty art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa i skutkuje również uchyleniem postanowienia organu pierwszej instancji.
W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego wynik powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O koszach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI