IV RNSM 541/10

Sąd Rejonowy w InowrocławiuInowrocław2016-10-21
SAOSCywilneprawo spadkoweWysokarejonowy
spadekodrzucenie spadkumałoletnipożyczkadługiSKOKsąd opiekuńczytermindziedziczenie

Sąd oddalił powództwo o zapłatę długu z umowy pożyczki, ponieważ małoletni spadkobiercy skutecznie odrzucili spadek po zmarłym pożyczkobiorcy.

Powód SKOK domagał się zasądzenia od małoletnich wnuków zmarłego J. K. kwoty 4.986,05 zł z tytułu niespłaconej pożyczki. Pozwani, reprezentowani przez przedstawicieli ustawowych, odrzucili spadek po dziadku. Sąd ustalił, że przedstawiciele ustawowi złożyli wnioski o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletnich, a po uzyskaniu zezwolenia i uprawomocnieniu się postanowień, skutecznie odrzucili spadek w terminie. W związku z tym, małoletni nie nabyli spadku i nie odpowiadają za długi zmarłego.

Powód Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G. wniósł o zasądzenie od małoletnich D. J., N. J. i D. K. kwoty 4.986,05 zł wraz z odsetkami, tytułem niespłaconej pożyczki udzielonej J. K. na kwotę 6.000,00 zł na podstawie umowy z dnia 11 sierpnia 2008 roku. J. K. zmarł w dniu 9 maja 2010 roku, nie regulując należności. Żona i dzieci zmarłego odrzucili spadek. Pozwani, będący wnukami zmarłego, zostali wskazani jako spadkobiercy. Przedstawiciele ustawowi małoletnich złożyli wnioski o zezwolenie na odrzucenie spadku po dziadku. Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe zezwolił na odrzucenie spadku w postanowieniach z dnia 3 grudnia 2010 roku (sygn. akt IV RNsm 541/10) i 5 stycznia 2011 roku (sygn. akt V RNsm 550/10). Po uprawomocnieniu się tych postanowień, małoletni skutecznie odrzucili spadek w terminach, które zostały przesunięte o czas trwania postępowania przed sądem opiekuńczym. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących dziedziczenia i odrzucenia spadku, a także na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że małoletni zostali wyłączeni od dziedziczenia. W związku z tym, powództwo o zapłatę zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, małoletni spadkobiercy mogą skutecznie odrzucić spadek, jeśli przedstawiciel ustawowy złożył wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku przed upływem terminu, a samo odrzucenie nastąpiło po uzyskaniu zezwolenia i uprawomocnieniu się postanowienia sądu opiekuńczego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku nie biegnie do czasu uprawomocnienia się postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na złożenie oświadczenia przez małoletniego, lub złożenie wniosku do sądu opiekuńczego przerywa bieg terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwani (małoletni)

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G.spółkapowód
małoletni D. K.osoba_fizycznapozwany
S. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy małoletniego D. K.
małoletnia D. J.osoba_fizycznapozwana
małoletnia N. J.osoba_fizycznapozwana
K. J.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy małoletnich D. J. i N. J.

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 1015 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 1020

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 927 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne odrzucenie spadku przez małoletnich spadkobierców po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego i w terminie. Przesunięcie biegu terminu do odrzucenia spadku na czas trwania postępowania przed sądem opiekuńczym.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powoda o zapłatę długu z umowy pożyczki wobec małoletnich spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku nie biegnie do czasu uprawomocnienia się postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku przez małoletniego złożenie do sądu opiekuńczego przez przedstawiciela ustawowego małoletniego spadkobiercy wniosku o wydanie zezwolenia na złożenie w jego imieniu oświadczenia o odrzuceniu spadku przerywa bieg terminu

Skład orzekający

Marcin Sroczyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących odrzucenia spadku przez małoletnich, biegu terminu do odrzucenia spadku w przypadku postępowania przed sądem opiekuńczym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy małoletni są spadkobiercami i konieczne jest uzyskanie zezwolenia sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie procedury odrzucenia spadku przez małoletnich, szczególnie w kontekście terminów i konieczności uzyskania zgody sądu opiekuńczego. Jest to praktyczny przykład ochrony praw małoletnich w prawie spadkowym.

Małoletni odrzucili spadek po dziadku. Czy SKOK odzyska pieniądze?

Dane finansowe

WPS: 4986,05 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 3969/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2016 r. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marcin Sroczyński Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Operacz-Nizioł po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. w Inowrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. przeciwko małoletniemu D. K. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego S. K. , małoletniej D. J. i małoletniej N. J. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego K. J. o zapłatę oddala powództwo SSR Marcin Sroczyński UZASADNIENIE Pozwem z dnia 8 maja 2013 roku powód Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo- Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G. wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych małoletniej D. J. i N. J. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego K. J. oraz małoletniego D. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego S. K. kwoty 4.986,05 wraz z odsetkami umownymi naliczanymi według zmiennej stopy procentowej wynoszącej czterokrotność stopy lombardowej NBP, która na dzień wniesienia pozwu wynosi 19% od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż udzielił pożyczki w kwocie 6.000,00 zł na nazwisko J. K. na podstawie umowy z dnia 11 sierpnia 2008 roku. W dniu 9 maja 2010 roku pożyczkobiorca zmarł nie regulując należności wynikających z zawartej z powodem przedmiotowej umowy. Żona zmarłego M. K. oraz jego dzieci K. J. i S. K. złożyli oświadczenie o odrzuceniu spadku. Zgodnie z art. 1020 k.c. spadkobiercami są jego pozwane wnuki D. K. syn S. K. , J. N. i J. D. córki K. J. . Powód wezwał pozwanych do zapłaty lecz wezwanie okazało się bezskuteczne. Na kwotę roszczenia składała się kwota 2.9954,16 zł tytułem kapitału i kwota 2.031,89 zł tytułem odsetek na dzień wniesienia pozwu. W odpowiedzi na pozew K. J. jako przedstawiciel ustawowy pozwanych J. N. i J. D. wskazała, iż pozwani odrzucili spadek po J. K. . Sąd ustalił następujący stan faktyczny W dniu 11 sierpnia 2008 roku J. K. zawarł z powodem umowę pożyczki konsumenckiej nr (...) na kwotę 6.000,00 zł. Umowa pożyczki została zawarta na okres od 11 sierpnia 2008 roku do 15 lipca 2011 roku. W dniu 9 maja 2010 roku J. K. zmarł. Dowód: umowa pożyczki konsumenckiej z dnia 11 sierpnia 2008 roku k. 8- 9, odpis skrócony aktu zgonu J. K. k. 11 W dniu 26 lipca 2010 roku żona J. K. M. K. i jego dzieci K. J. i S. K. przed Sądem Rejonowym Gdańsk – Południe w Gdańsku w sprawie XII Ns 918/10 złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadek po J. K. . Dowód: protokół rozprawy z dnia 26 lipca 2010 roku k. 24-25 W dniu 3 sierpnia 2010 roku K. J. złożyła wniosek do Sądu Rejonowego Gdańsk- Południe Wydział IV Rodzinny i Nieletnich o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem w imieniu małoletnich córek D. J. i N. J. polegającej na odrzuceniu spadku po zmarłym J. K. . Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010 roku wydanym w sprawie o sygn. akt IV RNsm 541/10 zezwolił wnioskodawczyni K. J. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletnich D. J. oraz N. J. tj. na odrzucenie w imieniu małoletnich D. J. i N. J. spadku po zmarłym w dniu 9 maja 2010 roku w K. dziadku J. K. . W dniu 7 kwietnia 2011 roku K. J. złożyła przed Sądem Rejonowym Gdańsk – Południe w Gdańsku w sprawie XII Ns 918/10 jako przedstawiciel ustawowy małoletnich D. J. i N. J. oświadczenie o odrzuceniu spadku po J. K. . Dowód: wniosek z dnia 3 sierpnia 2010 roku k. 2 akt IV RNsm 541/10 k.2, odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w G. z dnia 3 grudnia 2010 roku sygn. akt IV RNsm 541/10 k.29 akt XII Ns 918/10, protokół rozprawy z dnia 7 kwietnia 2011 roku k. 30-31 akt XII Ns 918/10 W dniu 3 sierpnia 2010 roku D. S. złożyła wniosek do Sądu Rejonowego Gdańsk- Południe Wydział V Rodzinny i Nieletnich o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem w imieniu małoletniego syna D. K. polegającej na odrzuceniu spadku po zmarłym J. K. . Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 stycznia 2011 roku wydanym w sprawie o sygn. akt V RNsm 550/10 zezwolił wnioskodawczyni D. S. na złożenie przed notariuszem w imieniu małoletniego D. K. oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym w dniu 9 maja 2010 roku dziadku. W dniu 11 marca 2011 roku przed notariuszem M. D. w Kancelarii Notarialnej w G. stawili się D. S. i S. K. . D. S. w imieniu małoletniego syna D. K. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku po J. K. . Dowód: wniosek z dnia 3 sierpnia 2010 roku k. 2 akt V RNsm 550/10, odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w G. z dnia 5 stycznia 2011 roku sygn. akt V RNsm 550/10 k.29 akt V RNsm 550/10, wypis aktu notarialnego z dnia 11 marca 2011 roku Rep. (...) k.28 akt XII Ns 918/10 Pismami z dnia 25 lutego 2013 roku i 26 kwietnia 2013 roku powód wezwał pozwanych do zapłaty kwoty objętej żądaniem pozwu z tytułu umowy pożyczki. Dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 25 lutego 2013 roku wraz dowodem doręczenia k. 15-18, wezwanie do zapłaty z dnia 26 kwietnia 2013 roku wraz z dowodem nadania listem poleconym k. 19-20 Sąd zważył co następuje Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty, których wiarygodność nie była kwestionowana. Zgodnie z art. 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedna lub kilka osób. Z kolei art. 927 § 1 k.c. stanowi, iż nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego J. K. zmarł w dniu 9 maja 2010 roku w K. . Spadek po nim w dniu 26 lipca 2010 roku odrzucili żona M. K. i dzieci K. J. i S. S. (1) . Z uwagi na powyższe do kręgu spadkobierców po J. K. należały jego wnuki D. J. , N. J. i D. K. . Termin sześciomiesięczny do odrzucenia spadku po J. K. przez pozwanych rozpoczął się w dniu 26 lipca 2010 roku i biegł do dnia 26 stycznia 2011 roku zgodnie z art. 1015 § 1 k.c. W dniu 3 sierpnia 2010 roku K. J. złożyła wniosek do Sądu Rejonowego Gdańsk- Południe Wydział IV Rodzinny i Nieletnich o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem w imieniu małoletnich córek D. J. i N. J. polegającej na odrzuceniu spadku po zmarłym J. K. . Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010 roku wydanym w sprawie o sygn. akt IV RNsm 541/10 zezwolił wnioskodawczyni K. J. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletnich D. J. oraz N. J. tj. na odrzucenie w imieniu małoletnich D. J. i N. J. spadku po zmarłym w dniu 9 maja 2010 roku w K. dziadku J. K. . Postanowienie stało się prawomocne z dniem 17 grudnia 2010 roku. Tym samym termin do złożenia w imieniu małoletnich oświadczenia o odrzuceniu spadku po J. K. uległ przesunięciu o okres od dnia 3 sierpnia 2010 roku do dnia 17 grudnia 2010 roku liczonym od dnia 26 stycznia 2011 roku. W dniu 7 kwietnia 2011 roku K. J. złożyła przed Sądem Rejonowym Gdańsk – Południe w Gdańsku w sprawie XII Ns 918/10 jako przedstawiciel ustawowy małoletnich D. J. i N. J. oświadczenie o odrzuceniu spadku po J. K. . Również w dniu 3 sierpnia 2010 roku D. S. złożyła wniosek do Sądu Rejonowego Gdańsk- Południe Wydział V Rodzinny i Nieletnich o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem w imieniu małoletniego syna D. K. polegającej na odrzuceniu spadku po zmarłym J. K. . Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 stycznia 2011 roku wydanym w sprawie o sygn. akt V RNsm 550/10 zezwolił wnioskodawczyni D. S. na złożenie przed notariuszem w imieniu małoletniego D. K. oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym w dniu 9 maja 2010 roku dziadku. Postanowienie w tym zakresie stało się prawomocne z dniem 27 stycznia 2011 roku. Tym samym termin do złożenia w imieniu małoletniego oświadczenia o odrzuceniu spadku po J. K. uległ przesunięciu o okres od dnia 3 sierpnia 2010 roku do dnia 27 stycznia 2011 roku liczonym od dnia 26 stycznia 2011 roku. W dniu 11 marca 2011 roku przed notariuszem M. D. w Kancelarii Notarialnej w G. stawili się D. S. i S. S. - K. . D. S. w imieniu małoletniego syna D. K. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku po dziadku J. K. . Jak wskazuje się w judykaturze termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku nie biegnie do czasu uprawomocnienia się postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku przez małoletniego ( tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2015 roku wydane w sprawie V CSK 686/14 publik. Lex nr 1816581, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2013 roku wydane w sprawie I CSK 329/13 publik. OSNC 2014/9/93). Również w judykaturze prezentowane jest stanowisko, iż złożenie do sądu opiekuńczego przez przedstawiciela ustawowego małoletniego spadkobiercy wniosku o wydanie zezwolenia na złożenie w jego imieniu oświadczenia o odrzuceniu spadku przerywa bieg terminu przewidzianego w art. 1015 § 1 k.c. ( tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2015 roku wydane w sprawie III CSK 352/14 publik. OSNC 2016/5/63). Tym samym mając na uwadze powyższe stanowisko przedstawiciele ustawowi pozwanych w terminie złożyli oświadczenie o odrzuceniu w ich imieniu spadku po J. K. . Zgodnie z art. 1020 k.c. spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Postanowieniem z dnia 16 września 2011 roku Sądu Rejonowy Gdańsk- Południe w Gdańsku z uwagi na cofnięcie wniosku przez K. J. o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. umorzył postępowanie. Postanowienie stało się prawomocne w dniu 11 października 2011 roku ( k. 47-51 akt XII Ns 918/10). Z uwagi na powyższe Sąd oddalił powództwo. SSR Marcin Sroczyński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI