IV RNS 119/17

Sąd Rejonowy w WieliczceWieliczka2017-06-09
SAOSRodzinneopieka nad ubezwłasnowolnionymiŚredniarejonowy
ubezwłasnowolnienieopieka prawnaczynność prawnadobro podopiecznegozarząd majątkiemnieruchomośćdarowiznasąd opiekuńczy

Sąd oddalił wniosek opiekuna o zezwolenie na darowiznę udziału w nieruchomości należącego do całkowicie ubezwłasnowolnionej matki, uznając czynność za sprzeczną z jej dobrem.

Opiekun prawny J. Ż. wnioskował o zezwolenie sądu na dokonanie czynności prawnej w imieniu całkowicie ubezwłasnowolnionej matki I. Ż., polegającej na darowiźnie jej udziału w nieruchomości na rzecz swoich dzieci. Sąd Rejonowy w Wieliczce oddalił wniosek, uznając, że proponowana czynność nie leży w interesie majątkowym ubezwłasnowolnionej i skutkowałaby jej „wywłaszczeniem” bez ekwiwalentu. Sąd podkreślił, że wszelkie czynności opiekuna muszą przede wszystkim uwzględniać dobro podopiecznego.

Sąd Rejonowy w Wieliczce rozpatrywał wniosek J. Ż., opiekuna prawnego całkowicie ubezwłasnowolnionej I. Ż., o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej polegającej na rozporządzeniu udziałem w prawie własności nieruchomości, który nabyła ona w drodze dziedziczenia. Wnioskodawca zamierzał przekazać ten udział swoim dzieciom, co skutkowałoby „wywłaszczeniem” ubezwłasnowolnionej bez żadnego ekwiwalentu. Sąd, powołując się na art. 156 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, podkreślił, że opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu we wszelkich ważniejszych sprawach dotyczących majątku podopiecznego. Analizując wniosek, sąd stwierdził, że czynność darowizny udziału w nieruchomości nie leży w dobru i interesie majątkowym ubezwłasnowolnionej, a wręcz przeciwnie – prowadziłaby do uszczuplenia jej majątku. Sąd odwołał się również do przepisów dotyczących wynagrodzenia opiekuna (art. 162 KRO), wskazując, że rezygnacja z pracy przez opiekuna nie jest wystarczającym uzasadnieniem do wyrażenia zgody na tak znaczącą czynność prawną. W konsekwencji, sąd oddalił wniosek, uznając, że proponowana czynność była sprzeczna z dobrem podopiecznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zezwolenie sądu opiekuńczego jest wymagane na dokonanie przez opiekuna prawnego czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, w szczególności na rozporządzenie prawem własności nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 156 KRO, który stanowi, że opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach dotyczących majątku podopiecznego. Rozporządzenie prawem własności nieruchomości jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i skutkuje uszczupleniem majątku, dlatego wymaga zgody sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strony

NazwaTypRola
J. Ż.osoba_fizycznawnioskodawca
I. Ż.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.r.o. art. 156

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku podopiecznego.

Pomocnicze

k.r.o. art. 101 § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rodzice bez zezwolenia sądu opiekuńczego nie mogą dokonywać jedynie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu i wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko.

k.r.o. art. 154

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Wszelkie czynności podejmowane przez opiekuna winny mieć na uwadze przede wszystkim dobro podopiecznego.

k.r.o. art. 162 § 1-3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Sąd opiekuńczy przyznaje opiekunowi za sprawowanie opieki na jego żądanie stosowne wynagrodzenie okresowe albo jednorazowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność darowizny udziału w nieruchomości przez opiekuna na rzecz swoich dzieci, bez ekwiwalentu, jest sprzeczna z dobrem i interesem majątkowym osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej. Rozporządzenie prawem własności nieruchomości przez opiekuna wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego, gdyż jest to czynność przekraczająca zwykły zarząd i prowadzi do uszczuplenia majątku podopiecznego.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zezwolenie na darowiznę udziału w nieruchomości powinien zostać uwzględniony, ponieważ wnioskodawca zrezygnował z pracy, aby zajmować się ubezwłasnowolnioną matką.

Godne uwagi sformułowania

„dysponowaniu (...) części spadku nabytego przez ubezwłasnowolnioną” „wywłaszczenie” ubezwłasnowolnionej bez zapewnienia żadnego świadczenia wzajemnego modus operandi niniejszego wniosku, nie było dobro ubezwłasnowolnionej, ale wzbogacenie osób spokrewnionych z wnioskodawcą

Skład orzekający

Paweł Styrna

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwolenia sądu opiekuńczego na czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzania nieruchomościami i ochrony interesu podopiecznego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji prawnej osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej i jej opiekuna prawnego. Konkretne rozstrzygnięcie zależy od indywidualnych okoliczności sprawy i oceny sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd chroni interesy osób ubezwłasnowolnionych przed potencjalnie szkodliwymi działaniami opiekunów, nawet jeśli opiekunowie twierdzą, że działają w swoim interesie (np. rekompensata za opiekę). Podkreśla wagę ochrony majątku osób nieporadnych.

Opiekun chciał darować matce udział w nieruchomości swoim dzieciom. Sąd powiedział "nie".

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt IV RNs 119/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 czerwca 2017r Sąd Rejonowy w Wieliczce IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący SSR Paweł Styrna Protokolant: sekr. sądowy Rita Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 9.06.2017r. na rozprawie sprawy z wniosku J. Ż. przy uczestnictwie I. Ż. o zezwolenie dokonanie czynności prawnej imieniem całkowicie ubezwłasnowolnionego postanawia: oddalić wniosek Sygnatura IV RNs 119/17 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 26 kwietnia 2017r. Wnioskodawca J. Ż. wniósł o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej imieniem całkowicie ubezwłasnowolnionej matki I. Ż. , a polegającej na „dysponowaniu (...) części spadku nabytego przez ubezwłasnowolnioną”. Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017r. wnioskodawca wyjaśnił, że I. Ż. nabyła w drodze dziedziczenia udział (...) części w prawie własności nieruchomości stanowiącej 8 arowa działkę zabudowana domem, w którym mieszka. Druga połowę nabył brat wnioskodawcy S. Ż. , z którym wnioskodawca jest skonfliktowany. J. Ż. wyjaśnił także, że zamierza przekazać udział w prawie własności należący do ubezwłasnowolnionej swoim dzieciom. W pisemnym wniosku zaś podniósł, że odkąd został ustanowiony opiekunem musiał zrezygnować w kwiaciarni i wynająć pracownika na 3/4 etatu. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był niesporny i przedstawiał się następująco: Postanowieniem z dnia 6 lutego 2014r.. Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie XI Ns 743/13 ubezwłasnowolnił całkowicie I. Ż. c. S. i A. ur. (...) Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2014r. III RNs 482/14/P. opiekunem prawnym dla ubezwłasnowolnionej został ustanowiony syn J. Ż. . Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 156 kro opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku małoletniego. Unormowanie zawarte w art. 156 KRO w sposób istotny różni się od odpowiednich regulacji dotyczących ograniczeń w sprawowaniu władzy rodzicielskiej; zgodnie, bowiem z art. 101 § 3 KRO bez zezwolenia sądu opiekuńczego rodzice nie mogą dokonywać jedynie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu i wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Jak z tego wynika, ustawodawca darzy opiekuna mniejszym zaufaniem niż rodziców, a więc ograniczenia opiekuna nie mogą mieć węższego zakresu niż analogiczne ograniczenia rodziców. Ocena, czy zezwolenie sądu opiekuńczego jest wymagane na dokonanie konkretnej czynności zarządu majątkiem podopiecznego, zależy od znaczenia tej czynności dla jego interesu majątkowego. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że czynność podlegająca na rozporządzaniu prawem własności przysługującym podopiecznemu, jest czynnością wymagającą uprzedniej zgody sądu opiekuńczego, gdyż skutkiem takiej czynności jest, co najmniej uszczuplenie majątku osoby ubezwłasnowolnionej. Należy też wskazać, że wszelkie czynności podejmowane przez opiekuna winny mieć na uwadze przede wszystkim dobro podopiecznego ( art. 154 kro ). Opiekun jest, więc zobowiązany wykonywać swoje czynności tak, jak tego wymaga należyta troska o interes majątkowy podopiecznego. Inicjując niniejsze postępowanie opiekun prawny J. Ż. domaga się zgody na przeniesienie w drodze darowizny udziału w prawie własności nieruchomości przysługującego ubezwłasnowolnionej na rzecz osób trzecich tj. na rzecz swoich dzieci (00:01:24) i co istotne bez żadnego, prawnie określonego, ekwiwalentu np. w postaci dożywocia. W istocie, więc uwzględnienie wniosku J. Ż. , skutkowałoby zgodą na „wywłaszczenie” ubezwłasnowolnionej bez zapewnienia żadnego świadczenia wzajemnego. Tak wiec, modus operandi niniejszego wniosku, nie było dobro ubezwłasnowolnionej, ale wzbogacenie osób spokrewnionych z wnioskodawcą, co, z punktu widzenia interesu podopiecznej jest całkowicie bez znaczenia. Podkreślić przy tym należy, że regulacji przewidzianej w art. 156 kro , zgodnie z którą opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, nie można traktować jak sui generis zwrotu kosztów opieki lub wynagrodzenie dla opiekuna. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 162 § 1 - § 3 kro , sąd opiekuńczy przyznaje opiekunowi za sprawowanie opieki na jego żądanie stosowne wynagrodzenie okresowe albo wynagrodzenie jednorazowe w dniu ustania opieki lub zwolnienia go od niej. Sąd też zdecyduje, czy wypłacone wynagrodzenie zostanie pokryte z dochodów lub z majątku osoby, dla której opieka została ustanowiona, czy też ze środków publicznych. Tak wiec fakt, że wnioskodawca zrezygnował z pracy, aby zajmować się ubezwłasnowolnią, nie uzasadnia w wystarczającym stopniu zgody Sądu na dysponowanie przez opiekuna udziałem w prawie własności I. Ż. . Ostatecznie Sąd oddalił wniosek, gdyż czynności, które miałyby być podejmowane w imieniu ubezwłasnowolnionej, nie były zgodne z jej dobrem i interesem majątkowym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI