IV RC 66/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o alimenty, uznając, że pozwany, będący osobą niepełnosprawną i całkowicie niezdolną do pracy, nie posiada możliwości zarobkowych ani majątkowych do ich uiszczania, a potrzeby dziecka zostały zaspokojone w okresie poprzedzającym wniesienie pozwu.
Małoletni powód domagał się zasądzenia alimentów od ojca w kwocie 1300 zł miesięcznie. Sąd ustalił, że pozwany jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, otrzymującą rentę w wysokości 1455,72 zł netto, która jest niewystarczająca na jego utrzymanie i opiekunki. Sąd uznał, że pozwany nie posiada możliwości zarobkowych ani majątkowych do łożenia alimentów. Ponadto, sąd stwierdził, że potrzeby małoletniego w okresie poprzedzającym wniesienie pozwu zostały zaspokojone, a matka nie zaciągnęła w tym celu żadnych zobowiązań finansowych. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo.
Powództwo o alimenty zostało wniesione przez małoletniego P. D. przeciwko jego ojcu, S. D., z żądaniem zasądzenia 1300 zł miesięcznie. Matka małoletniego, reprezentująca go jako przedstawicielka ustawowa, wskazała, że pozwany przestał interesować się dzieckiem i jego potrzebami, które są wysokie, obejmując koszty związane z wiekiem dziecka, przedszkolem oraz bieżącym utrzymaniem. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, że pozwany jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych i innych schorzeń. Otrzymuje rentę w wysokości 1455,72 zł netto, która jest przeznaczana na jego utrzymanie i opiekunki. Pozwany ma również zaległości w opłatach i obciążony jest kredytem hipotecznym. Sąd uznał, że pozwany nie posiada żadnych możliwości zarobkowych ani majątkowych do łożenia alimentów. Dodatkowo, sąd zbadał okres poprzedzający wniesienie pozwu (wrzesień 2012 - styczeń 2014) i stwierdził, że potrzeby małoletniego zostały zaspokojone przez matkę, która otrzymywała wsparcie od rodziców i pożyczki od znajomych, które spłaciła. Nie stwierdzono niezaspokojonych potrzeb ani zaciągniętych zobowiązań finansowych w tym okresie. W związku z powyższym, sąd oddalił powództwo w całości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie posiada możliwości zarobkowych ani majątkowych do łożenia alimentów.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że pozwany jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, otrzymującą rentę, która jest niewystarczająca na jego własne utrzymanie i opiekunki. W związku z tym, nie jest w stanie partycypować w kosztach utrzymania dziecka.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. D. | osoba_fizyczna | powód |
| S. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. S. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powoda |
| Skarb Państwa – Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku | organ_państwowy | podmiot odpowiedzialny za koszty zastępstwa procesowego z urzędu |
| r. pr. A. C. | inne | pełnomocnik pozwanego z urzędu |
Przepisy (9)
Główne
k.r.o. art. 133 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 135 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Pomocnicze
k.r.o. art. 137 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 138 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 96
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności. Dochód pozwanego z renty jest niewystarczający na jego własne utrzymanie i opiekunki. Potrzeby małoletniego w okresie poprzedzającym wniesienie pozwu zostały zaspokojone, a matka nie zaciągnęła w tym celu znaczących zobowiązań.
Odrzucone argumenty
Wysokie potrzeby małoletniego wynikające z wieku i uczęszczania do przedszkola. Żądanie alimentów za okres poprzedzający wniesienie pozwu.
Godne uwagi sformułowania
dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami możliwości zarobkowe i majątkowe należy rozumieć nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz te, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać brak po stronie zobowiązanego jakichkolwiek możliwości zarobkowych i majątkowych skutkuje oddaleniem powództwa o alimenty, mimo istnienia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego
Skład orzekający
Anna Mejka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie oddalenia powództwa o alimenty w przypadku pozwanego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji, a także zasady ustalania alimentów za okres poprzedzający wniesienie pozwu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pozwanego z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności i całkowitą niezdolnością do pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego w kontekście obowiązku alimentacyjnego, szczególnie w sytuacji znacznego stopnia niepełnosprawności i całkowitej niezdolności do pracy. Jest to przykład zastosowania przepisów prawa rodzinnego w trudnych sytuacjach życiowych.
“Czy ojciec niezdolny do pracy musi płacić alimenty? Sąd rozstrzyga trudny przypadek.”
Dane finansowe
WPS: 15 600 PLN
koszty zastępstwa procesowego z urzędu: 90,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV RC 66/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący: SSR Anna Mejka Protokolant: Paweł Engler po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 roku w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa P. D. przeciwko S. D. o alimenty I oddala powództwo; II zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku na rzecz r. pr. A. C. kwotę 90,80 zł (dziewięćdziesiąt złotych osiemdziesiąt groszy), w tym kwotę 13,80 zł (trzynaście złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu S. D. z urzędu. Sygn. akt IV RC 66/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 23 stycznia 2014 roku małoletni P. D. reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową D. S. wniósł o zasądzenie od pozwanego S. D. alimentów w wysokości 1.300 zł miesięcznie, płatnych do dnia 10-tego każdego miesiąca na konto matki małoletniego wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 10 września 2012 roku. W uzasadnieniu pozwu podano, że pozwany jest ojcem małoletniego powoda. Pozwany łożył na utrzymanie syna od czerwca 2012 roku do sierpnia 2012 roku, po czym przestał interesować się dzieckiem i jego potrzebami. Potrzeby małoletniego są wysokie. Dziecko rośnie, co wiąże się z koniecznością zakupu nowych butów i ubrań. Od września 2014 roku małoletni miał zacząć uczęszczać do przedszkola. Matka małoletniego pracuje dorywczo, w utrzymaniu syna pomaga jej narzeczony. Przeciętne koszty utrzymania małoletniego wynoszą 1.300 zł miesięcznie. Pozwany ma wykształcenie wyższe. Gdy matka małoletniego miała z nim ostatnio kontakt pozwany pracował w firmie (...) , a jego miesięczny dochód wynosił 5.000 zł. Vide: pozew – k. 2-3 Pozwany S. D. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach procesu według norm prawem przepisanych, w tym o zasądzenie na rzecz pełnomocnika pozwanego zwrotu kosztów tytułem pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu. Pełnomocnik pozwanego oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części. Vide: oświadczenie k. 114, 117, pismo procesowe z dnia 3 marca 2016 roku k. 121 Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletni powód P. D. urodził się (...) . Małoletni jest synem pozwanego S. D. oraz D. S. . okoliczność bezsporna, ponadto dowód: odpis zupełny aktu urodzenia – k. 10 Rodzice małoletniego powoda rozstali się gdy małoletni miał około roku. Wówczas, pozwany przekazał matce małoletniego trzykrotnie kwotę po 500 zł tytułem alimentów oraz ubranka dla małoletniego. Małoletni powód zamieszkuje wraz z matką w wynajmowanym pokoju. Całkowity koszt najmu wynosi 700 zł. Matka małoletniego nie ponosi innych kosztów związanych z mieszkaniem. Małoletni od 2014 roku uczęszcza do przedszkola, początkowo prywatnego z miesięcznym czesnym w kwocie 700 zł, aktualnie od września 2016 roku do przedszkola państwowego, za które miesięczna opłata wynosi 320 zł miesięcznie. W sprawowaniu bieżącej opieki nad małoletnim matkę powoda wspomaga jej ojciec, który zamieszkuje w S. . Na dojazdy do dziadka przeznaczana jest miesięcznie kwota 40 zł. Na koszty utrzymania małoletniego składają się także koszty wyżywienia w kwocie 200 zł miesięcznie, odzieży i obuwia w kwocie 100 zł miesięcznie, koszty związane z udziałem w imprezach przedszkolnych w kwocie 15 zł miesięcznie oraz koszt zakupu leków w kwocie 30 zł miesięcznie. Wcześniej do kosztów utrzymania małoletniego zaliczano także koszty zakupu pampersów i mleka. Matka małoletniego powoda D. S. ma 29 lat, z zawodu jest kasjerem-sprzedawcą. Ma wykształcenie średnie ogólne. Jest zatrudniona od lutego 2014 roku na podstawie umowy na czas określony. W grudniu 2016 roku ma otrzymać aneks do umowy wprowadzający umowę na czas nieokreślony. Uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 2.000 zł netto. W okresie od września 2012 roku do stycznia 2014 roku żadne potrzeby małoletniego powoda nie pozostały niezaspokojone. Matka małoletniego była w tym okresie wspierana finansowo przez rodziców, którzy nie domagali się zwrotu przekazanych je kwot. Pożyczała także drobne kwoty od znajomych, które następnie zwróciła. W tym okresie matka małoletniego nie pracowała, bowiem pozostała na utrzymaniu partnera. dowód: zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda D. S. słuchanej w charakterze strony – k. 169, 170-172 Pozwany S. D. ma 41 lat, z wykształcenia jest magistrem ekonomii. W okresie od dnia 15 lutego 2008 roku do dnia 30 września 2013 roku pozwany był zatrudniony na stanowisku przedstawiciela medycznego. Umowa o pracę została rozwiązana bez wypowiedzenia bez winy pracownika z uwagi na długotrwałą niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby. Pozwany choruje na chorobę zwyrodnieniową stawów biodrowych (koksartozę), stwierdzono u niego martwicę głowy kości udowej lewej, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, znaczną niedokrwistość. Pozwany ma problemy z poruszaniem się, porusza się na wózku inwalidzkim. Pozwany został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 18 kwietnia 2014 roku. Aktualne orzeczenie wydane jest do dnia 1 lipca 2018 roku. W orzeczeniu wskazano, że pozwany jest niezdolny do zatrudnienia oraz wymaga stałej, długotrwałej opieki i pomocy innych osób ze względu na niezdolność do samodzielnej egzystencji. Pozwany jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 31 maja 2017 roku. Pozwany otrzymuje rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1.455,72 zł. Jest to kwota, którą pozwany otrzymuje na konto po potrąceniu z tytułu prowadzonej egzekucji komorniczej. Pozwany zamieszkuje w domu, który stanowi przedmiot współwłasności jego i jego byłej żony. Pozwany uiszcza opłatę za gaz – 360 zł miesięcznie. Pozwany na zakup leków miesięcznie przeznacza kwotę 300 zł. Pozwany zamieszkuje z I. F. , która sprawuje nad nim całodobową opiekę. Kobieta nie pracuje. Pozwany z uzyskiwanej renty utrzymuje siebie i opiekunkę. Pozwanego i jego byłą żonę obciąża kredyt mieszkaniowy w banku (...) na łączną kwotę 146.740,00 EUR, którego umowę zawarto w dniu 4 października 2010 roku. Rata kredytu wynosi 3.000 zł. Kredyt ten w całości jest spłacany przez byłą żonę pozwanego. Planowany termin zwrotu kredytu to 4 lipca 2039 roku. Pozwany ma zaległości z tytułu nieopłaconych należności za energię elektryczną, podatek od nieruchomości, gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz z tytułu dostawy wody i odprowadzania ścieków. Pozwany nie utrzymuje żadnych kontaktów z małoletnim powodem i jego matką. Nie ma wiedzy na temat kosztów utrzymania syna, jego potrzeb i zainteresowań. Nie bierze udziału w utrzymaniu dziecka. dowód: zeznania pozwanego S. D. słuchanego w charakterze strony – k. 160-162; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – k. 51, 63, 180; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS – k. 52, 66, 107-108; skierowanie – k. 53; potwierdzenie wykonania przelewu – k. 61, 83, 106; umowa – k. 64; pismo – k. 67; wezwanie do zapłaty – k. 70; upomnienie – k. 71, 72; świadectwo pracy – k. 73; ugoda – k. 102-104; zaświadczenie – k. 101; wynik badania – k. 105 Na dzień 7 listopada 2016 roku Powiatowy Urząd Pracy w G. dysponował ofertami pracy dla osób w zawodzie sprzedawca-kasjer z wynagrodzeniem 1.850 zł do 2.500 zł brutto miesięcznie, kelner z wynagrodzeniem 2.500 zł brutto miesięcznie oraz dla osób bez kwalifikacji zawodowych z wynagrodzeniem 1.850 zł do 2.300 zł brutto miesięcznie. Na dzień 14 listopada 2016 roku Powiatowy Urząd Pracy w G. dysponował ofertami pracy na stanowisko technik prac biurowych z wynagrodzeniem 2.200 zł brutto miesięcznie, na stanowisko sekretarka z wynagrodzeniem 2.300 zł brutto miesięcznie, na stanowisko agent ubezpieczeniowy z wynagrodzeniem od 1.500 zł do 3.000 zł brutto miesięcznie, na stanowisko doradca klienta z wynagrodzeniem od 2.100 zł do 2.500 zł brutto miesięcznie, na stanowisko sprzedawca z wynagrodzeniem od 925 zł do 4.000 zł brutto miesięcznie, na stanowisko kelner z wynagrodzeniem 2.200 zł brutto miesięcznie oraz dla kobiet bez kwalifikacji zawodowych z wykształceniem podstawowym oraz gimnazjalnym z wynagrodzeniem od 300 zł do 2.400 zł brutto miesięcznie oraz dla mężczyzn bez kwalifikacji zawodowych z wykształceniem podstawowym oraz gimnazjalnym z wynagrodzeniem od 910 zł do 6.000 zł brutto miesięcznie dowód: informacje z Powiatowych Urzędów Pracy k. 181, 188-189 Sąd zważył, co następuje: Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na postawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego. Sąd oparł się na dokumentach urzędowych załączonych do akt sprawy oraz na przedstawionych mu dokumentach prywatnych. Dowodom w postaci dokumentów urzędowych Sąd dał wiarę co do tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone ( art. 244 k.p.c. ), zaś dokumentom prywatnym wyłącznie co do tego, że osoba podpisana na dokumencie złożyła oświadczenie zawarte w jego treści ( art. 245 k.p.c. ). W tym miejscu należy zaznaczyć, że materiał dowodowy obejmujący dowody obiektywne w postaci dokumentów został uznany za wiarygodny w zakresie tych dokumentów, które zostały wymienione w części uzasadnienia obejmującej ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd. Albowiem dokumenty te pozostawały wzajemnie spójne, zgodne z doświadczeniem życiowym, a przede wszystkim ich wiarygodności strona przeciwna nie kwestionowała. Sąd pominął, z powołaniem się na art. 217 § 2 k.p.c. a contrario, dowód z zeznań świadka J. F. – wobec jego cofnięcia przez wnioskującego pozwanego. Sąd pozyskał nadto dowody z zeznań stron – przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda D. S. oraz pozwanego S. D. , słuchanych w trybie art. 303 k.p.c. i art. 304 k.p.c. Sąd stwierdził, że przedmiotowe zeznania pozostają w ogólności zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w aktach postępowania. W zdecydowanej części zeznania ze sobą wzajemnie korespondują, znajdują również potwierdzenie w dokumentach, które na skutek inicjatywy obu stron procesu zostały w aktach sprawy zgromadzone. W tym zakresie Sąd uznał je za wiarygodne źródła dowodowe oraz poczynił podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Sąd odmówił wiary zeznaniom stron w takiej ich części, która – zakwestionowana przez stronę przeciwną – nie została potwierdzona innym dowodem. Żądanie powoda nie zasługuje uwzględnienie. Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego ( art. 135 § 1 k.r.o. ). Usprawiedliwione potrzeby dziecka powinny być oceniane nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku. W szczególności pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności. Współzależność między usprawiedliwionymi potrzebami uprawnionego a możliwościami zarobkowymi i majątkowymi zobowiązanego wyraża się w tym, że usprawiedliwione potrzeby uprawnionego powinny być zaspokajane w takim zakresie, w jakim pozwalają na to możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1969 roku w sprawie o sygn. akt III CRN 350/69, OSNPG 1970/2/15) Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego zakres potrzeb dziecka, które powinny być zaspokajane przez rodziców, wyznacza treść art. 96 k.r.o. Stosownie do dyrektywy zawartej w tym przepisie, rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych, jak i duchowych, a także środki wychowania według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku. Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny być uznane za potrzeby usprawiedliwione, należy z jednej strony brać pod uwagę możliwości zobowiązanego, z drugiej zaś zakres i rodzaj potrzeb. Zawsze jednak każde dziecko musi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia zapewniającego prawidłowy rozwój fizyczny, stosowną do wieku odzież, środki na ochronę zdrowia, kształcenie zawodowe i podstawowe oraz na ochronę jego osoby i majątku. Wyjście poza wymienione potrzeby zależy już od osobistych cech dziecka oraz od zamożności i przyjętego przez zobowiązanego modelu konsumpcji. Najszerszy zakres usprawiedliwionych potrzeb przysługuje dziecku, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Przyjmuje się, że ten zakres powinien być ustalony w taki sposób, aby w razie zaspokojenia stopa życiowa dziecka była taka sama jak stopa życiowa rodziców. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie zasadą dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami, i to zarówno wtedy, gdy żyją z nimi wspólnie, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. Oznacza to, że rodzice powinni zapewnić dziecku warunki materialne odpowiadające tym, w jakich sami żyją. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy nie tylko od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, a także od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Możliwości zarobkowe zobowiązanego nie zawsze jednak mogą być utożsamiane z faktycznie osiąganymi zarobkami. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przez ustawowe określenie „możliwości zarobkowe i majątkowe” należy rozumieć nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane ze swego majątku, lecz te zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych. Celem obowiązku alimentacyjnego jest zapewnienie osobom, które własnymi siłami i środkami nie mogą zaspokoić swoich potrzeb bytowych, niezbędnej pomocy ze strony bliskich krewnych. Bezspornym jest, że do usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda należy zaliczyć koszty wyżywienia, środków higieny i czystości, odzieży oraz edukacji, a także jego udział w opłatach mieszkaniowych w zajmowanym przez powoda mieszkaniu. Małoletni P. D. ma 5 lat i od września 2014 roku uczęszcza przedszkola. Początkowo czesne wynosiło 700 zł, aktualnie – od września 2016 roku – 320 zł. Małoletni zamieszkuje wraz z matką w wynajmowanym pokoju, którego całkowity koszty wynosi 700 zł, na małoletniego przypada więc kwota 350 zł miesięcznie z tytułu jego udziału w ponoszeniu kosztów mieszkaniowych. Małoletni nie choruje przewlekle. W związku z powyższym, opierając się na zasadach doświadczenia życiowego oraz przy uwzględnieniu materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, w szczególności zeznań matki małoletniego powoda, Sąd ustalił, że miesięczny koszt utrzymania małoletniego w okresie objętym żądaniem pozwu wynosił do sierpnia 2016 roku 1.435 zł, a od września 2016 roku wynosi 1.055 zł. W dalszej kolejności należało jednak uwzględnić, że o zakresie obowiązku alimentacyjnego decydują – jak już wskazano – nie tylko potrzeby uprawnionego, ale również możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanych – w tym przypadku obojga rodziców powoda. Matka powoda od lutego 2014 roku jest zatrudniona na stanowisku kasjera-sprzedawcy z wynagrodzeniem 2.000 zł netto miesięcznie. Bezspornym jest, że obowiązek alimentacyjny obciąża, co do zasady, oboje rodziców, a małoletni powód zamieszkuje obecnie z matką. D. S. nad małoletnim powodem sprawuje osobistą opiekę. Odnośnie możliwości majątkowych i zarobkowych pozwanego należy wskazać, że zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności pozwany został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 18 kwietnia 2014 roku. Aktualne orzeczenie wydane jest do dnia 1 lipca 2018 roku. W orzeczeniu wskazano, że pozwany jest niezdolny do zatrudnienia oraz wymaga stałej, długotrwałej opieki i pomocy innych osób ze względu na niezdolność do samodzielnej egzystencji. Pozwany, zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 2 czerwca 2015 roku, jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 31 maja 2017 roku. Pozwany choruje na chorobę zwyrodnieniową stawów biodrowych (koksartozę), stwierdzono u niego martwicę głowy kości udowej lewej, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, znaczną niedokrwistość. Pozwany ma problemy z poruszaniem się, porusza się na wózku inwalidzkim. Pozwany był zatrudniony do dnia 30 września 2013 roku, kiedy umowa o pracę została rozwiązana bez wypowiedzenia bez winy pracownika z uwagi na długotrwałą niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby. Pozwany utrzymuje się z świadczenia rentowego z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, które wynosi 1.455,72 zł netto miesięcznie. Zamieszkuje wraz z opiekunką, która sprawuje nad nim całodobową opiekę. Pozwany jest zadłużony. Obciąża go kredyt hipoteczny za dom, który stanowi współwłasność jego i byłej żony. Miesięczna rata kredytu wynosi ok. 3.000 zł, jest ona w całości uiszczania przez byłą żonę pozwanego. Ponadto, pozwany ma zaległości w opłatach eksploatacyjnych. Miesięcznie przeznacza na leki kwotę 300 zł, na gaz kwotę 320 zł. Pozostałą kwotę przeznacza na bieżące utrzymanie siebie i opiekunki. Jednocześnie w tym miejscu warto było zastrzec, że podobnie jak potrzeby hipotetyczne, tak i hipotetyczne, przyszłe zmiany w zakresie możliwości zarobkowych obowiązanego do alimentacji dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie były istotne. W sprawie ważne pozostawały jedynie aktualne możliwości zarobkowe pozwanego. Wszelkie zmiany, które w wymienionej kwestii zajdą, mogą stanowić podstawę orzekania dopiero w sprawie, dla której podstawę prawną stanowić będzie przepis art. 138 k.r.o. Przy takich okolicznościach faktycznych Sąd uznał, że suma środków pieniężnych pozostała pozwanemu po spłacie wszystkich zobowiązań i zaspokojeniu wszystkich potrzeb rodziny jest niewystarczająca do łożenia alimentów na rzecz małoletniego powoda w jakiejkolwiek kwocie. Pozwany jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Wymaga stałej pomocy innych osób. Dochód przez niego uzyskiwany z tytułu świadczenia rentowego nie jest wystarczający, by pozwany mógł uczestniczyć w pokrywaniu uzasadnionych kosztów utrzymania małoletniego powoda. Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 15 października 1998 roku, sygn. akt I CKN 860/97, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, brak po stronie zobowiązanego jakichkolwiek możliwości zarobkowych i majątkowych skutkuje oddaleniem powództwa o alimenty, mimo istnienia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Oddaleniu polegało także żądanie powoda za okres od dnia 10 września 2012 roku do dnia 22 stycznia 2014 roku. Zgodnie z art. 137 § 2 k.r.o. niezaspokojone potrzeby uprawnionego z czasu przed wniesieniem powództwa o alimenty sąd uwzględnia zasądzając odpowiednią sumę pieniężną. W uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty. Alimenty ze swej natury przeznaczone są na zaspokojenie potrzeb bieżących. Dochodzenie ich za okres miniony dopuszczalne jest jedynie w przypadkach wyjątkowych. Uzyskanie alimentów za okres sprzed wniesienia pozwu uzależnione jest od wykazania przez wierzyciela, że jego usprawiedliwione potrzeby związane z utrzymaniem lub utrzymaniem i wychowaniem nie zostały za ten okres zaspokojone albo zostały zaspokojone dzięki np. zaciągniętym pożyczkom. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 września 1949 roku w sprawie o sygn. akt C 389/49 (OSN(C) (...) ), zgodnie z którym dopuszczalne jest dochodzenie roszczeń alimentacyjnych za okres poprzedzający wytoczenie powództwa, a w szczególności roszczeń dziecka pozamałżeńskiego względem jego ojca o zaległe świadczenia okresowe z tytułu kosztów wychowania i utrzymania w przypadku, gdy pozostały niezaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego względem osoby trzeciej na pokrycie tychże kosztów. Z uwagi na charakter świadczeń alimentacyjnych przeznaczonych na bieżące utrzymanie osoby uprawnionej, domaganie się ich za okres poprzedzający wytoczenie powództwa może być uzasadnione tylko wówczas, gdy pozostają z tego okresu niezaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego względem osoby trzeciej na pokrycie tychże potrzeb. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1976 roku w sprawie o sygn. akt III CRN 88/76, OSNCP 1977/2/33) W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że w okresie wskazanym w pozwie tj. od września 2012 roku do stycznia 2014 roku małoletni P. D. zamieszkiwał wraz z matką. W tym okresie matka małoletniego nie podejmowała stałego zatrudnienia, pozostawała na utrzymaniu partnera, finansowo wspierali ją rodzice. Matka małoletniego wskazała, że we wskazanym czasie zaciągnęła drobne pożyczki u znajomych, które następnie spłaciła oraz że otrzymywała wsparcie finansowe od rodziców, którzy nie domagali się zwrotu przekazanych jej kwot. W toku sprawy Sąd nie stwierdził, by jakiekolwiek potrzeby powoda pozostały niezaspokojone lub by celem ich pokrycia matka małoletniego zaciągnęła zobowiązania finansowe w postaci kredytu lub pożyczki. W okresie spornym nie musiał rezygnować z żadnych potrzeb. Powód miał zapewnione mieszkanie, wyżywienie oraz zaspokojone inne uzasadnione potrzeby adekwatne do jego wieku i rozwoju. W związku z powyższym, w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby zasądzenie od pozwanego zaległych alimentów na rzecz małoletniego powoda. Wskazać raz jeszcze należy, że żadne z potrzeb małoletniego w spornym okresie nie pozostały niezaspokojone, ani na ich zaspokojenie nie zostały zaciągnięte zobowiązania finansowe względem osób trzecich, które matka małoletniego musiałaby spłacać. Matka powoda słuchana w charakterze strony wprost potwierdziła powyższe. Mając całokształt powyżej przedstawionych okoliczności na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 133 § 1 k.r.o. w zw. z art. 135 §§ 1 i 2 k.r.o. oraz na postawie art. 138 § 2 k.r.o. , oddalił powództwo w punkcie I wyroku. O kosztach procesu orzeczono jak w pkt II sentencji. Postanowienie o kosztach procesu wydano na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 15 w zw. z § 16 w zw. z § 2 ust. 1, 2 i 3 w zw. z § 4 ust. 1 w zw. z § 6a ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 490 z późn. zm.), przy uwzględnieniu § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI