III RC 434/12

Sygn. akt III RC 434/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2013 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący: SSR Dominika Kurczewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Ignasiak po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa R. Z. przeciwko małoletnim M. Z. (1) i J. Z. reprezentowanym przez przedstawicielkę ustawową B. Z. o obniżenie alimentów oddala powództwo Zarządzenie : 1. odnotować ; 2. kal. 21 dni .- W. , dnia 5 marca 2013 r. r. ..................................................... podpis Sędziego Sygn. akt III RC 434/12 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 14.06.2012 r. powód R. Z. domagał się obniżenia alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3.02.2011 r. sygn. akt VI C 1138/10 na rzecz małoletniej M. Z. (1) z kwoty po 2.000 zł miesięcznie do kwoty po 1.000 zł miesięcznie oraz na rzecz małoletniej J. Z. z kwoty po 2.000 zł miesięcznie do kwoty po 800 zł miesięcznie. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż od czasu wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie alimentów zmieniła się jego sytuacja. Podał, że ponadto zaistniały istotne zmiany dotyczące wydatków ponoszonych przez przedstawicielkę ustawową małoletnich w zakresie kosztów mieszkaniowych i potrzeb córek. W odpowiedzi na pozew z dnia 22.08.2012 r. przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych domagała się oddalenia powództwa w całości. W uzasadnieniu stanowiska podała, że oprócz czynszu ponosi opłaty za energię, gaz, wodę, TV i podatek od nieruchomości. Wskazała, że powód nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania we W. , ponadto nie spotyka się regularnie z córkami. Twierdziła, że w związku ze zmianą miejsca zamieszkania była w stanie znaleźć pracę jedynie jako nauczyciel fizyki na ½ etatu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletnie M. Z. (1) urodzona (...) i J. Z. urodzona (...) pochodzą ze związku małżeńskiego R. Z. i B. Z. . Wyrokiem z dnia 3.02.2011 r. w sprawie sygn. akt VI C 1138/10 Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od R. Z. tytułem alimentów na rzecz małoletniej M. Z. (1) kwotę 2.000 zł miesięcznie oraz na rzecz małoletniej J. Z. kwotę 2.000 zł miesięcznie płatne do rąk B. Z. do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat. W dacie wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie alimentów małoletnie mieszkały we W. , potrzeby dzieci wynosiły po 2.500-2.600 zł na rzecz każdej z małoletnich, uczęszczały na zajęcia dodatkowe, tj. konie, tańce, łyżwy, ponadto jadły obiady w szkole, koszt wyżywienia wynosił 1.000 zł miesięcznie, leczyły się stomatologicznie. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pracowała jako nauczyciel i zarabiała 2.696,57 zł netto miesięcznie. Powód pracował na stanowisku Kierownika Projektu w (...) sp. z o.o. i zarabiał 9.432,23 zł netto miesięcznie, dodatkowo posiadał akcje (...) , spłacał raty kredytu w wysokości 2.000 zł miesięcznie. Ponosił opłaty mieszkaniowe w wysokości 770,68 zł. W dacie orzekania strony nie mieszkały wspólnie. (dowód: - dokumenty zawarte w aktach SO w Warszawie VI C 1138/10 w szczególności: - informacja o dochodach i zaliczkach na podatek dochodowy powoda za rok 2009 r. - k. 159 160 - kserokopia zeznania podatkowego - k. 161-166 - informacja o zmianie opłat eksploatacyjnych spółdzielni mieszkaniowej - k. 167 - zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 29.11.2010 r. - k. 168 - protokół rozprawy z dnia 30.11.2010 r. - k. 169-170 - zaświadczenie o zarobkach przedstawicielki ustawowej małoletnich pozwanych - k. 171 - protokoły rozprawy z dnia 20.01.2012 r. - k. 172-176 - treść wyroku z dnia 3.02.2011 r. - k. 178 – 179 - uzasadnienie do wyroku - k. 180 - 186) Powód zamieszkuje w W. . Powód ponosi koszty mieszkaniowe: czynsz 805,77 zł, koszty zaopatrzeniowe i odprowadzanie ścieków 170,51 zł, energia elektryczna ok. 100 zł, Internet i telewizja kablowa 179 zł, ponosi ponadto koszty utrzymania samochodu ok. 700-800 zł miesięcznie, wyżywienie, środki czystości, kosmetyki ok. 1.000 zł, leki 70 zł, ksiązki, gazety ok. 100 zł. Powód otrzymuje bony obiadowe od pracodawcy, które wynoszą 190 zł miesięcznie, kartę MultiSport oraz dwa bilety do kina na kwotę 17 zł. Powód spłaca kredyt hipoteczny za mieszkanie w W. , rata kredytu wynosi od 1.800 do 2.000 zł miesięcznie. Umowa kredytowa zobowiązuje powoda do ubezpieczenia mieszkania, na warunkach ustalonych przez bank, rata ubezpieczenia miesięcznie wynosi około 77 zł. Powód ponosi koszty dojazdów do W. na spotkania z małoletnimi w wysokości ok. 250-500 zł miesięcznie, wówczas zamieszkuje w hotelu, za co płacił 120 zł lub u znajomych czy dziadków. Podczas spotkań z dziećmi powód zabiera córki do Aquaparku albo do kina, kupuje im również jedzenie. Dzieci spędziły z powodem wakacje, były u niego w sierpniu 2011 r. i w lipcu 2012 r. Powód pracuje na stanowisku Kierownika Projektu w (...) sp. z o.o. i zarabia 9.817,04 zł netto miesięcznie. Powód posiada akcje (...) , (...) , G. Noble, B. . W 2009 r. powód osiągnął przychód w wysokości 193.171,67 zł.Majątek dorobkowy małżonków Z. dotąd nie został podzielony, sprawa o podział jest w toku, środkami z akcji dysponuje powód. (dowód: - przesłuchanie powoda – k. 226-232 - uzupełniające przesłuchanie powoda – k. 75-277 - zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 29.11.2010 r. – k. 5 - zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 8.05.2012 r. – k. 6 - informacja o wysokości opłat mieszkaniowych z dnia 4.04.2012 r. – k. 7 - zawiadomienie o opłatach z dnia 8.08.2012 r. – k. 8 - kserokopia zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 5.09.2012 r. - k. 84 - kserokopia karty zarobkowej za okres od stycznia do września 2012 r. z dnia 5.09.2012 r. - k. 85 - kserokopia faktury VAT nr (...) k. 147 - kserokopia faktury VAT nr (...) – k. 148 - kserokopia faktury VAT nr (...) Forma 18/03/12 - k. 149 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 150 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 151 - zeznania świadka D. Z. – k. 195-197) Małoletnie pozwane zamieszkują wraz z przedstawicielką ustawową oraz jej konkubentem we W. . Matka pozwanych ponosi koszty utrzymania mieszkania: czynsz 180 zł, prąd 425 zł, woda 150 zł, gaz 25 zł, podatek 30 zł, TV i internet 192 zł, czyli kwota przypadająca na każde z dzieci wynosi 167 zł miesięcznie. Koszt utrzymania matki małoletnich obejmuje: wyżywienie 300 zł, odzież i obuwie 50 zł, fryzjer 100 zł, stomatolog 37 zł, telefon 79 zł. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pracuje w (...) Zakładach (...) na stanowisku nauczyciela, gdzie jej wynagrodzenie wynosi ok. 2.040 zł netto miesięcznie. Koszt zadłużenia mieszkania w dniu 20.07.2012 r. wynosił 660,06 zł. Konkubent matki dzieci pracuje w K. jako mechanik i zarabia 2.500 zł miesięcznie. Konkubent partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. (dowód: - przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich pozwanych – k. 277-283 - pisma Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z dnia 20.07.2012 r. oraz dnia 14.03.2012 r. – k. 36-37 - zawiadomienie o zmianie opłat z dnia 18.05.2012 r. – k. 38 - zawiadomienie o wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu z dnia 27.01.2012 r. – k. 39 - rachunek za gaz z tytułu użytkowania lokalu przy ul. (...) za lipiec 2012 - k. 40 - faktura VAT nr (...) - k. 41 - zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 21.08.2012 r. - k. 43 - zeznania świadka O. C. – k. 97-98 - zeznania świadka B. M. – k. 197-200 - zeznania świadka E. B. – k. 225-226) Małoletnie pozwane uczęszczają do szkół podstawowych. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych ponosi comiesięczne opłaty związane z ich utrzymaniem, a mianowicie: książki 33 zł, mundurek 12,50 zł, wyprawka szkolna 25 zł ( 300zł na rok), rozrywka 30 zł, basen 160 zł, strój na basen 7,50 zł na jedno dziecko (180zł na rok), nauka języka hiszpańskiego 16 zł(100zł na 6 miesiące ), nauka języka angielskiego 160 zł, jazda konna 150 zł na jedno dziecko (300zł na dwoje dzieci), wyżywienie 450 zł, łyżwy 4 zł (150zł na trzy lata), wycieczki szkolne 83 zł(1000zł na rok), półkolonie 41 zł (1000zł na rok) , odzież 300 zł, obuwie 75 zł( 900zł na rok), stomatolog 20 zł(240zł na rok), zabawki 100 zł, chemia 100 zł, ubezpieczenie 3 zł( 40zł na rok), wakacje 260 zł( 2000zł obóz plus wyjazd 1200zł) , świetlica małoletniej J. Z. 25 zł, telefon komórkowy M. Z. (1) 100 zł, foniatra M. Z. (1) 160 zł. Sumując koszt utrzymania małoletniej J. Z. to kwota 2222zł miesięcznie , zaś M. Z. (1) 2457zł. (dowód: - przesłuchanie przedstawicielki ustawowej pozwanych – k. 277-283 - faktura VAT nr (...) r. - k. 44 - zaświadczenie z dnia 26.08.2012 r. - k. 45 - kserokopia faktury VAT nr (...) - dowód wpłaty nr 163 z dnia 4.09.2012 r. - k. 46 - dowód wpłaty nr 730 z dnia 4.09.2012 r. - k. 46 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 47 - kserokopia faktury VAT ze sklepu (...) z dnia 22.08.2012 r. - k. 48 i 49 - kserokopia faktury VAT nr (...) z dnia 17.08.2012 r. - k. 50 - kserokopia faktury VAT nr (...) z dnia 19.07.2012 r. - k. 51 - kserokopia faktury VAT nr (...) – k. 52 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 53 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 54 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 55 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 56 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 57 - kserokopia rachunku nr (...) z dnia 21.06.2012 r. - k. 61 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 62 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 63 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 64 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 65 - kserokopia opłat paszportowych z dnia 17.05.2012 r. – k. 65 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 66 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 67 - kserokopia faktury VAT ze sklepu (...) - k. 67 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 68-69 - kserokopia faktury VAT nr (...) - k. 70 - karta informacyjna leczenia M. Z. (2) z dnia 13.09.2012 r. - k. 120 - rachunek nr (...) z dnia 13.09.2012 r. - k. 121 - dowód wpłaty nr (...) z dnia 10.09.2012 r. - k. 122 - rachunek nr (...) z dnia 20.09.2012 r. - k. 123 - faktura VAT nr (...) - k. 124 - faktura VAT nr (...) - k. 125 - 126 - faktura VAT nr (...) - k. 127 - 128 - umowa o organizację imprezy okolicznościowej z dnia 18.09.2012 r. - k. 129-131 - korekta do faktury VAT nr (...) z dnia 3.09.2012 r. - k. 132) Sąd zważył, co następuje: Powództwo o obniżenie alimentów nie zasługiwało na uwzględnienie. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy Sąd ustalił przede wszystkim na podstawie przesłuchania powoda i przedstawicielki ustawowej małoletnich pozwanych, a ponadto opierając się na dołączonych przez strony dokumentach. Podstawy prawnej żądania powoda należy upatrywać w treści art. 138 k.r.o. , który daje możliwość zmiany orzeczenia w przedmiocie alimentów w razie zmiany stosunków. Ustalenie zmiany stosunków, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, następuje przez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami uprzednio istniejącymi (uzasadnienie tezy VII uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r.). Przez pojęcie stosunków w tym przypadku należy rozumieć okoliczności istotne z punktu widzenia ustawowych przesłanek obowiązku alimentacyjnego i jego zakresu. Zmiana zatem stosunków tak pojmowanych jest zmianą okoliczności, od których zależy istnienie i zakres obowiązku alimentacyjnego. Przepis art. 133 k.r.o. stanowi, iż rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Oznacza to, że usprawiedliwione potrzeby uprawnionego powinny być zaspokojone w takim zakresie, w jakim pozwalają na to możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, chociażby nawet w tych ramach nie znajdowały pokrycia wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji (orzeczenie SN z dnia 20 stycznia 1972 r., III CRN 470/71). Z treści art. 128 k.r.o. wynika natomiast, iż obowiązkiem alimentacyjnym jest obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej) jak i duchowych (kulturalnych), także środki wychowania (kształcenia ogólnego, zawodowego) według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku. Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny być uznane za potrzeby usprawiedliwione, należy z jednej strony brać pod uwagę możliwości zobowiązanego, z drugiej zaś zakres i rodzaj potrzeb. Będzie to mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w jakiej mierze możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego będą wzięte pod uwagę przy oznaczaniu zakresu obowiązku alimentacyjnego. Zawsze jednak każde dziecko musi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia zapewniającego jego prawidłowy rozwój fizyczny, odzież, środki na ochronę zdrowia, kształcenie podstawowe i zawodowe oraz na ochronę jego osoby i majątku. Wyjście poza wymienione potrzeby zależy tylko od osobistych cech dziecka oraz od zamożności i przyjętego przez zobowiązanego modelu konsumpcji (tak komentarz A. M. , D. H. , L. - R. A. , O. A. , S. T. , S. A. , Z. A. LEX 2010). W niniejszej sprawie bez wątpienia na powodzie ciąży obowiązek alimentacyjny względem małoletnich pozwanych. Powód opierał swoje żądanie na twierdzeniu, iż od daty wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie alimentów zmniejszyły się jego dochody. Pracował wtedy na stanowisku Kierownika Projektu w (...) sp. z o.o. i zarabiał 9.432,23 zł netto miesięcznie. Podkreślić należy, iż dla potrzeb sprawy rozwodowej przedłożył zaświadczenie o zarobkach uwidocznione na karcie 168 akt, nie zaś to które dołączył do pozwu w niniejszej sprawie na karcie 5. Tak więc takie właśnie dochody były podstawą wyrokowania Sądu w sprawie rozwodowej o alimentach . Obecnie powód pracuje w tej samej firmie i na tym samym stanowisku i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 9.817,04 zł netto miesięcznie. Małoletnie pozwane M. Z. (1) i J. Z. w dacie wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie alimentów miały odpowiednio 10 i 6 lat, koszty utrzymania dzieci wynosiły po 2.500-2.600 zł na rzecz każdej z małoletnich, dziewczynki uczęszczały na zajęcia dodatkowe, tj. konie, tańce, łyżwy, ponadto jadły obiady w szkole, koszt wyżywienia wynosił 1.000 zł miesięcznie, leczyły się stomatologicznie. Obecnie uczęszczają do szkoły podstawowej. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych ponosi comiesięczne opłaty związane z ich utrzymaniem, a mianowicie: książki 33 zł, mundurek 12,50 zł, wyprawka szkolna 25 zł, rozrywka 30 zł, basen 160 zł, strój na basen 7,50 zł, nauka języka hiszpańskiego 16 zł, nauka języka angielskiego 160 zł, jazda konna 150 zł na dwoje dzieci, wyżywienie 450 zł, łyżwy 4 zł, wycieczki szkolne 83 zł, półkolonie 41 zł, odzież 300 zł, obuwie 75 zł, stomatolog 20 zł, zabawki 100 zł, chemia 200 zł, ubezpieczenie 3 zł, wakacje 260 zł, świetlica małoletniej J. Z. 25 zł, telefon komórkowy M. Z. (1) 100 zł, foniatra M. Z. (1) 160 zł. W ocenie sądu miesięczny koszt utrzymania małoletniej J. Z. wynosi ok. 2.300 zł miesięcznie, a małoletniej M. Z. (1) ok. 2.500 zł miesięcznie. W ocenie Sądu nie nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o. , która by uzasadniała obniżenie alimentów z kwoty łącznej po 4.000 zł miesięcznie do kwoty po 1.800 zł miesięcznie na rzecz małoletnich. Dzieci rozpoczęły naukę w szkole podstawowej, wymagają dużych nakładów finansowych w związku ze szkołą, nauką języków obcych, zajęciami dodatkowymi. Powód podnosił, że matka małoletnich ponosi mniejsze koszty utrzymania mieszkania, ponieważ zamieszkuje z nią konkubent. Jednakże, zdaniem Sądu, nawet po uwzględnieniu partycypacji konkubenta w kosztach mieszkaniowych, koszty utrzymania dzieci wynoszą ponad 2.000 zł na rzecz każdej z dziewczynek. Już sama różnica wieku małoletnich spowodowana upływem czasu od daty orzeczenia określającego wysokość renty alimentacyjnej uzasadnia wzrost potrzeb związany z uczęszczaniem do szkoły, pobieraniem dodatkowych lekcji itp., co pociąga za sobą konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 1965 r., I CZ 135/64, nie publ.). Podkreślić należy , iż podnoszone przez powoda okoliczności w postaci kosztów dojazdu na kontakty i zmniejszenia kosztów utrzymania mieszkania przez matkę pozwanych z powodu przenosin do W. istniały już w trakcie procesu rozwodowego. Natomiast zauważyć należy zmianę okoliczności w postaci zmniejszenia zarobków matki. Jak wynika z treści art. 135 § 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, ale również od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. W ocenie Sądu możliwości majątkowe powoda pozwalają mu na płacenie alimentów w zasądzonej kwocie. Zdaniem Sądu możliwości zarobkowego powoda się nie zmieniły. W dacie wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie alimentów powód zarabiał 9.432,23 zł netto miesięcznie. Obecnie pracuje w tej samej firmie i na tym samym stanowisku i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 9.817,04 zł netto miesięcznie. Sąd wziął pod uwagę, że powód zaniżył swoje zarobki podczas sprawy o rozwód o kwotę premii prawie 2.000 zł. Zdaniem Sądu wykorzystując swoje wszystkie możliwości zarobkowe powód jest w stanie i powinien łożyć na rzecz małoletnich pozwanych alimenty w dotychczasowej wysokości. Powód uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 9.817,04 zł netto miesięcznie, a zatem po odliczeniu niezbędnych wydatków powoda, które wynoszą ok. 5.000 zł miesięcznie, kwota, która pozostaje powodowi do dyspozycji pozwala mu na płacenie alimentów w dotychczasowej wysokości. Sąd wziął również pod uwagę, że powód nie zawsze utrzymuje kontakty z małoletnimi pozwanymi z terminach ustalonych przez Sąd. To na pozwanej spoczywa cały ciężar wychowania małoletnich, a otrzymywane przez nią wynagrodzenie w kwocie ok. 2.040 zł netto miesięcznie nie jest wystarczające do pokrycia wszystkich kosztów utrzymania dzieci. Biorąc pod uwagę, że miesięczne koszty utrzymania małoletnich pozwanych wynoszą ok. 2.300 zł i 2.500 zł, Sąd nie miał wątpliwości, iż powództwo o obniżenie alimentów nie zasługiwało na uwzględnienie. Wobec powyższego Sąd powództwo oddalił.