IV RC 221/24

Sąd Rejonowy w RybnikuRybnik2025-02-05
SAOSRodzinnealimentyŚredniarejonowy
alimentypodwyższenieniepełnosprawnośćminimum egzystencjidzieckorodzicewyrok zaocznysprzeciw

Sąd uchylił wyrok zaoczny podwyższający alimenty i oddalił powództwo, uznając brak istotnej zmiany stosunków po stronie pozwanej, która jest osobą niepełnosprawną z minimalnym dochodem.

Małoletni powód, reprezentowany przez ojca, domagał się podwyższenia alimentów od matki z 100 zł do 600 zł miesięcznie, wskazując na zwiększone potrzeby związane z nauką i dodatkowymi zajęciami. Pozwana, posiadająca orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i żyjąca z zasiłku stałego stanowiącego minimum egzystencji, wniosła o oddalenie powództwa. Sąd, po ponownym rozpoznaniu sprawy po sprzeciwie od wyroku zaocznego, uchylił ten wyrok i oddalił powództwo, stwierdzając brak istotnej zmiany stosunków po stronie pozwanej, która nie posiada możliwości zarobkowych pozwalających na wyższe świadczenia.

Sprawa dotyczyła żądania podwyższenia alimentów od pozwanej B. S. na rzecz małoletniego syna Ł. S. z kwoty 100 zł miesięcznie do 600 zł miesięcznie. Powód, reprezentowany przez ojca, argumentował, że zwiększyły się jego usprawiedliwione potrzeby, w tym rozpoczęcie nauki w szkole średniej, dodatkowe zajęcia z języka angielskiego i korepetycje z matematyki, a także koszty związane z opieką okulistyczną. Ojciec małoletniego, emeryt górniczy, otrzymuje 3900 zł świadczenia i podejmuje dodatkową pracę. Pozwana mieszkała z synem i jego ojcem, nie partycypując w kosztach mieszkaniowych, i nie pracowała, mimo braku orzeczenia o niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy w Rybniku wyrokiem z 2 marca 2023 r. (sygn. akt I C 1445/21) ustalił obowiązek alimentacyjny pozwanej na 100 zł miesięcznie. Wyrokiem zaocznym z 4 października 2024 r. Sąd Rejonowy w Rybniku uwzględnił żądanie podwyższenia alimentów do 600 zł. Pozwana złożyła sprzeciw, podnosząc, że jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 1000 zł (później 1229 zł), co stanowi minimum egzystencji, i nie jest w stanie ponosić wyższych kosztów utrzymania syna. Sąd ustalił, że małoletni ma 15 lat, a jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 1520 zł (w tym wyżywienie, środki czystości, odzież, wydatki szkolne, udział w kosztach domu, telefon, kieszonkowe, wizyty u okulisty, leki). Ojciec małoletniego otrzymuje 4200 zł emerytury. Pozwana posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do 30 września 2026 r., jest niezdolna do pracy, a jej jedyny dochód to zasiłek stały w kwocie 1229 zł. Sąd, opierając się na art. 135 § 1 k.r.o. i art. 138 k.r.o., uznał, że sytuacja zarobkowa i majątkowa pozwanej nie uległa istotnej zmianie i nie pozwala na ponoszenie wyższych kosztów utrzymania syna. W związku z tym uchylono wyrok zaoczny i oddalono powództwo. Koszty zastępstwa procesowego z urzędu przyznano adwokatowi w kwocie 120 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie nastąpiła istotna zmiana stosunków uzasadniająca podwyższenie alimentów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sytuacja zarobkowa i majątkowa pozwanej, która jest osobą niepełnosprawną i otrzymuje zasiłek stanowiący minimum egzystencji, nie uległa istotnej zmianie pozwalającej na ponoszenie wyższych kosztów utrzymania syna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku zaocznego i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

B. S. (pozwana)

Strony

NazwaTypRola
Ł. S.osoba_fizycznamałoletni powód
D. S.osoba_fizycznaojciec małoletniego powoda, reprezentant
B. S.osoba_fizycznapozwana
G. F.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu pozwanej

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 347

Kodeks postępowania cywilnego

k.r.o. art. 133 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 135 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 138

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Pomocnicze

Prawo o adwokaturze art. 29 § 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana jest osobą niepełnosprawną z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Dochód pozwanej (zasiłek stały) stanowi minimum egzystencji i nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Nie nastąpiła istotna zmiana stosunków uzasadniająca podwyższenie alimentów. Koszty utrzymania powoda nie zostały w pełni wykazane przez stronę powodową.

Odrzucone argumenty

Zwiększenie usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda (szkoła średnia, dodatkowe zajęcia). Możliwość podjęcia dodatkowej pracy przez ojca małoletniego.

Godne uwagi sformułowania

Kwota otrzymywanego zasiłku stanowi minimum egzystencji i pozwala pozwanej na zaspokajanie tylko podstawowych potrzeb. Pozwana nie możliwości zarobkowych pozwalających ponosić koszty utrzymania syna na wyższym poziomie niż dotychczasowy.

Skład orzekający

Jerzy Cisowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wyroku zaocznego i oddalenia powództwa o podwyższenie alimentów w sytuacji, gdy zobowiązany jest osobą niepełnosprawną z minimalnym dochodem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej pozwanej; wymaga analizy indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia możliwość podwyższenia alimentów, gdy zobowiązany rodzic jest niepełnosprawny i żyje na granicy minimum egzystencji, co jest częstym dylematem w sprawach rodzinnych.

Niepełnosprawność i minimum egzystencji – czy to wystarczy, by nie płacić wyższych alimentów?

Dane finansowe

WPS: 600 PLN

wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu: 120 PLN

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: IV RC 221/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2025r. Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia SR Jerzy Cisowski Protokolant: Remigiusz Kral po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025r. w R. sprawy z powództwa małoletniego Ł. S. reprezentowanego przez ojca D. S. przeciwko B. S. o podwyższenie alimentów 1) uchyla wyrok zaoczny z 4 października 2024 r. i oddala powództwo; 2) przyznaje adwokatowi G. F. 120,00 zł (sto dwadzieścia złotych) ze Skarbu Państwa – wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu B. S. i oddala ten wniosek w pozostałej części. Sygn. akt: IV RC 221/24 UZASADNIENIE wyroku z dnia 5 lutego 2025 roku Małoletni powód Ł. S. działający przez ojca D. S. domagał się podwyższenia alimentów od pozwanej B. S. ustalonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 2 marca 2023 roku w sprawie sygn. akt I C 1445/21 z kwoty po 100 zł miesięcznie do kwoty po 600 zł miesięcznie. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że od czasu ustalenia dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego zwiększeniu uległy usprawiedliwione potrzeby uprawnionego. Małoletni od września 2024 roku rozpocznie naukę w szkole średniej. Uczęszcza na dodatkowe zajęcia z języka angielskiego oraz korepetycje z matematyki dwa razy w tygodniu, których miesięczny koszt wynosi 800 zł. Małoletni jest pod opieką okulisty z uwagi na wadę wzroku. Miesięczne koszty utrzymania powoda wskazano na poziomie ok. 1520 zł. Ojciec powoda jest emerytem górniczym i otrzymuje świadczenie w wysokości 3900 zł. W okresie letnim podejmuje dodatkową pracę sprzedając watę cukrową i popcorn na festynach. Posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Pozwana mieszka wraz powodem i jego ojcem zajmując piętro domu. Nie partycypuje w kosztach mieszkaniowych. Poza przekazywanymi alimentami nie uczestniczy w kosztach utrzymania syna. Nie pracuje, pomimo iż nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy. (k. 3-5) Wyrokiem zaocznym z 4 października 2024 roku uwzględniono w całości żądanie pozwu zasądzając od pozwanej B. S. na rzecz małoletniego powoda Ł. S. alimenty w wysokości po 600 zł miesięcznie w miejsce alimentów ustalonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 2 marca 2023 roku w sprawie sygn. akt I C 1445/21. (k. 49) Pozwana złożyła sprzeciw od powyższego wyroku zaocznego wskazując, że jest osobą niepełnosprawną. Utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 1000 zł stanowiącego minimum egzystencji. (k. 55-56v.) Pismem z dnia 31 stycznia 2025 roku odnosząc się do treści pozwu pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. Zakwestionowała wysokość kosztów utrzymania powoda wskazując, że strona powodowa nie wykazała ich wysokości. Podkreśliła, że posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i jest niezdolna do pracy. Wymaga czasowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Otrzymuje zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 1229 zł miesięcznie. Płaci alimenty na rzecz powoda zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w wysokości 100 zł. Z uwagi na swoją sytuację nie jest w stanie ponosić kosztów utrzymania syna w wyższym zakresie. (k. 87-88) Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Małoletni Ł. S. urodzony (...) pochodzi ze związku małżeńskie B. S. i D. S. . Małżeństwo rodziców małoletniego zostało rozwiązane przez rozwód mocą wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 2 marca 2023 roku w sprawie sygn. akt I C 1445/21. Powyższym wyrokiem wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim powierzono ojcu, ograniczając władzę rodzicielską pozwanej do prawa współdecydowania o istotnych spawach dziecka oraz ustalono obowiązek alimentacyjny pozwanej wobec małoletniego zobowiązując ją do przekazywania na rzecz syna alimentów w wysokości 100 zł miesięcznie. Małoletni Ł. S. ma obecnie 15 lat. Koszty utrzymania małoletniego przedstawiają się następująco: - wyżywienie 500 zł; - środki czystości 100 zł; - odzież i obuwie 200 zł; - wydatki szkolne 50 zł; - udział w kosztach utrzymania domu 300 zł; - telefon 100 zł; - kieszonkowe 200 zł; - okulista 200 zł jedna wizyta w roku; - leki i suplementy Małoletni mieszka wraz z ojcem w domu stanowiącym własność ojca. Ojciec powoda otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 4200 zł. Poza małoletnim nie ma nikogo na utrzymaniu. Pozwana posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do 30 września 2026 roku, z którego wynika, że jest niezdolna do pracy. Jedyny jej dochód stanowi zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej przyznany przez Ośrodek Pomocy (...) w R. na okres od 1 grudnia 2024 roku do 30 września 2026 roku w kwocie 1229 zł miesięcznie – stanowiący minimum egzystencji. (dowód: rachunki k. 7-8, 12-13,15-16, 18-19 polisa k. 9,17 orzeczenie o niepełnosprawności k. 10, korespondencja sms k. 11), decyzja k. 14, 20, wyrok k. 21, Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań stron oraz załączonych dokumentów szczegółowo powyżej opisanych. Zgromadzony materiał dowodowy oceniono jako spójny, logiczny i wzajemnie się uzupełniający. Twierdzenia stron znajdują potwierdzenie w dokumentach przedłożonych do akt sprawy, których autentyczności strony nie kwestionowały. Strony nie zgłaszały dalszych wniosków dowodowych, a zgromadzony materiał dowodowy okazał się wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zważył, co następuje. W myśl art. 347 k.p.c. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd wydaje wyrok, którym wyrok zaoczny w całości lub części utrzymuje w mocy albo uchyla go i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też pozew odrzuca lub postępowanie umarza. Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu, Sąd sprawę rozpoznał na nowo, ustalając, iż wyrok zaoczny wymagał uchylenia a powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 133 § 1 kro , każdy z rodziców obowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres świadczeń alimentacyjnych ustawodawca określił w art. 135 § 1 kro , uzależniając go od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Zgodnie, z kolei, z treścią art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przy czym chodzi tu o zmianę istotną bądź to w obszarze usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego bądź też możliwości majątkowych i zarobkowych zobowiązanego, czy też na obu tych płaszczyznach. ( uchwała Sądu Najwyższego z 16 grudnia 1987r. III CZP 91/86). Ustalenie czy nastąpiła zmiana stosunków następuje poprzez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami istniejącymi podczas ustalania wysokości poprzednich alimentów. Sytuacja zarobkowa i majątkowa pozwanej na przestrzeni ostatnich dwóch lat nie zmieniła się. Pozwana posiada orzeczenie o niepełnosprawności, z którego wynika że jest niezdolna do pracy. Jedyny dochód jaki posiada to zasiłek przyznany przez Ośrodek Pomocy (...) w wysokości 1229 zł. Zasiłek ten przysługuje osobie samotnie gospodarujące, pełnoletniej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy z dochodem niższym od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Kwota otrzymywanego zasiłku stanowi minimum egzystencji i pozwala pozwanej na zaspokajanie tylko podstawowych potrzeb. Zatem mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że pozwana nie możliwości zarobkowych pozwalających ponosić koszty utrzymania syna na wyższym poziomie niż dotychczasowy. Mając na uwadze powyższe uchylono wyrok zaoczny z dnia 4 października 2024 roku i oddalono powództwo w całości. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (Dz.U.2013.461 j.t. z późn. zm.) – koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu przyznano adwokatowi G. F. kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia oddalając ten wniosek w pozostałej części.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI