Orzeczenie · 2025-05-26

IV RC 10/25

Sąd
Sąd Rejonowy w Rybniku
Miejsce
Rybnik
Data
2025-05-26
SAOSRodzinnealimentyWysokarejonowy
alimentyniepełnosprawnośćobowiązek alimentacyjnyrodzicielstwoświadczenia socjalneopiekakoszty utrzymania

Sąd Rejonowy w Rybniku rozpatrzył sprawę z powództwa M. H., całkowicie ubezwłasnowolnionego syna z znacznym stopniem niepełnosprawności, przeciwko jego ojcu, T. H., o alimenty. Powód, reprezentowany przez opiekuna prawnego (matkę), domagał się 800 zł miesięcznie, wskazując na swoje rozległe potrzeby medyczne, rehabilitacyjne i codzienne, które przekraczają pobierane świadczenia socjalne. Pozwany, emeryt górniczy, wnosił o oddalenie powództwa, argumentując, że powód otrzymuje wysokie świadczenia publiczne, a jego własna sytuacja finansowa i zdrowotna jest trudna. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, ustalił, że powód wymaga stałej, całodobowej opieki i rehabilitacji, a jego usprawiedliwione potrzeby znacznie przekraczają dostępne środki. Podkreślono, że obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka, zwłaszcza niepełnosprawnego, jest fundamentalny i nie może być uchylany przez fakt pobierania świadczeń publicznych czy osobiste starania jednego z rodziców. Sąd zasądził alimenty w kwocie 500 zł miesięcznie, uznając je za stosowne do możliwości zarobkowych pozwanego i potrzeb powoda, zwłaszcza w kontekście potencjalnej przyszłej potrzeby opieki nad synem przez matkę w czasie jej leczenia. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, a strony zwolniono z kosztów postępowania. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie nadrzędności obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec niepełnosprawnych dzieci nad świadczeniami publicznymi oraz interpretacja art. 135 § 2 k.r.o. w kontekście osobistych starań jednego z rodziców.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z znacznym stopniem niepełnosprawności i wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obowiązek alimentacyjny rodzica wobec pełnoletniego, całkowicie ubezwłasnowolnionego dziecka z znacznym stopniem niepełnosprawności jest wyłączony przez fakt pobierania przez dziecko świadczeń publicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek alimentacyjny rodzica nie jest wyłączony przez fakt pobierania przez dziecko świadczeń publicznych, które nie pokrywają wszystkich jego usprawiedliwionych potrzeb.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka, zwłaszcza niepełnosprawnego, jest fundamentalny. Świadczenia publiczne nie zwalniają z tego obowiązku, a jedynie uzupełniają potrzeby uprawnionego. Nawet jeśli świadczenia publiczne pokrywają podstawowe potrzeby, rodzic nadal ma obowiązek partycypować w kosztach utrzymania dziecka, szczególnie gdy drugi rodzic ponosi ciężar codziennej opieki.

Czy osobiste starania jednego z rodziców o całodobową opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem zwalniają drugiego rodzica z obowiązku alimentacyjnego w formie pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osobiste starania jednego z rodziców o opiekę nad dzieckiem nie zwalniają drugiego rodzica z obowiązku alimentacyjnego w formie pieniężnej, choć mogą wpływać na zakres tego obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że obowiązek alimentacyjny rodzica, który nie sprawuje bezpośredniej pieczy, powinien być zwiększony. Osobiste starania rodzica sprawującego opiekę mogą wypełniać jego obowiązek w całości, ale nie zwalnia to drugiego rodzica z obowiązku partycypacji finansowej w kosztach utrzymania dziecka.

Jakie są kryteria ustalania wysokości alimentów na rzecz dziecka z znacznym stopniem niepełnosprawności, biorąc pod uwagę jego usprawiedliwione potrzeby i możliwości zarobkowe zobowiązanego rodzica?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wysokość alimentów ustala się na podstawie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, z uwzględnieniem specyficznych, podwyższonych kosztów utrzymania osoby niepełnosprawnej.

Uzasadnienie

Sąd ocenił koszty utrzymania powoda, obejmujące leki, rehabilitację i specjalistyczny sprzęt, jako usprawiedliwione. Z drugiej strony, uwzględnił możliwości zarobkowe pozwanego (emerytura górnicza) oraz jego własne koszty utrzymania i zobowiązania (spłata kredytu). Zasądzona kwota 500 zł ma stanowić partycypację pozwanego w kosztach, zwłaszcza w kontekście przyszłej potrzeby opieki nad synem przez matkę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie alimentów w części i oddalenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
powód (M. H.) w części

Strony

NazwaTypRola
M. H.osoba_fizycznapowód
I. H.osoba_fizycznaopiekun prawny powoda
T. H.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.r.o. art. 133 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Każdy z rodziców obowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

k.r.o. art. 135 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zakres obowiązku alimentacyjnego uzależniony jest z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej zaś od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.

Pomocnicze

k.r.o. art. 133 § § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

k.r.o. art. 135 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

k.r.o. art. 135 § § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływają, np. świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia rodzinne, czy rodzicielskie świadczenie uzupełniające.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

O odsetkach na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych.

k.p.c. art. 333 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania cywilnego

O rygorze natychmiastowej wykonalności.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W zakresie kosztów postępowania, Sąd orzekł w oparciu o art. 102 k.p.c. i postanowił nie obciążać nimi stron postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec niepełnosprawnego dziecka jest nadrzędny i nie jest wyłączony przez świadczenia publiczne. • Osobiste starania matki o całodobową opiekę nad synem nie zwalniają ojca z obowiązku partycypacji finansowej. • Usprawiedliwione potrzeby dziecka z niepełnosprawnością, w tym koszty leków, rehabilitacji i sprzętu, muszą być uwzględnione przy ustalaniu alimentów. • Możliwości zarobkowe pozwanego pozwalają na partycypację w kosztach utrzymania syna, mimo jego własnych wydatków i zobowiązań.

Odrzucone argumenty

Pozwany argumentował, że powód otrzymuje wystarczające świadczenia publiczne, które pokrywają jego potrzeby. • Pozwany podnosił trudną sytuację finansową i zdrowotną, argumentując, że jego dochody są niższe niż potrzeby powoda. • Pozwany powoływał się na wcześniejsze orzeczenie w sprawie rozwodowej, które nie uwzględniło roszczenia alimentacyjnego na rzecz powoda.

Godne uwagi sformułowania

nie tyle wiek dziecka przesądza o istnieniu bądź nieistnieniu obowiązku alimentacyjnego, lecz możliwości dziecka do samodzielnego utrzymania się. • nie można wykluczyć sytuacji, w której rodzic (lub osoba zajmująca się osobą niepełnosprawną) swój obowiązek alimentacyjny będzie w całości wykonywał poprzez osobiste starania. • niepełnosprawne dziecko mimo pobieranych przez nie świadczeń, nawet gdy zupełnie wystarczają na zaspokojenie materialnych potrzeb dziecka, również ma prawo do uzyskiwania alimentów od swoich rodziców. • Pozwany nie uczestniczy w życiu powoda. Poza dobrowolnym łożeniem środków finansowych w formie prezentów okolicznościowych, nie przejawia zaangażowania w potrzeby syna, czy opiekę nad nim. • Powinien choć w niewielkim stopniu przyczyniać się do pokrycia potrzeb powoda.

Skład orzekający

Grażyna Grzybczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nadrzędności obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec niepełnosprawnych dzieci nad świadczeniami publicznymi oraz interpretacja art. 135 § 2 k.r.o. w kontekście osobistych starań jednego z rodziców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z znacznym stopniem niepełnosprawności i wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważny społecznie temat alimentów na rzecz niepełnosprawnych dzieci i podkreśla obowiązki rodzicielskie w obliczu trudnej sytuacji życiowej.

Czy świadczenia socjalne zwalniają ojca z płacenia alimentów na chorego syna? Sąd odpowiada!

Dane finansowe

WPS: 9600 PLN

alimenty: 500 PLN

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst