IV Pz 25/14

Sąd Okręgowy w Zielonej GórzeZielona Góra2014-07-21
SAOSCywilnepostępowanie cywilneokręgowy
właściwość sąduprawo pracypostępowanie cywilnesąd okręgowysąd rejonowywspółuczestnictwo materialnezakład pracy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie o przekazaniu sprawy do właściwego sądu pracy, uznając, że sprawa z powództwa o zapłatę odszkodowania, w której występuje współuczestnictwo materialne pracownika i osoby trzeciej, ma charakter cywilny i powinna być rozpoznana przez sąd cywilny.

Sąd Okręgowy rozpatrywał zażalenie powodów na postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy do właściwego sądu pracy. Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwy, opierając się na przepisach dotyczących właściwości sądów w sprawach pracy. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko powodów co do niewłaściwej interpretacji pojęcia 'zakład pracy' przez Sąd Rejonowy, jednakże uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest zakwalifikowanie sprawy. Stwierdził, że sprawa o zapłatę odszkodowania, w której występuje współuczestnictwo materialne pracownika i osoby trzeciej, ma charakter cywilny, a nie pracowniczy, i powinna być rozpoznana przez sąd cywilny.

Sąd Okręgowy w Zielonej Górze rozpoznał zażalenie powodów M. K. (1) i R. P. – Przedsiębiorstwo (...) s.c. na postanowienie Sądu Rejonowego w Zielonej Górze, którym sprawa z ich powództwa przeciwko A. S. i P. A. o zapłatę została przekazana do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Goleniowie Wydział Pracy. Sąd Rejonowy uznał swoją niewłaściwość, opierając się na art. 461 § 1 kpc, który określa właściwość sądów w sprawach z zakresu prawa pracy. Powodowie domagali się zapłaty odszkodowania za szkodę wyrządzoną w ich mieniu, a pozwanymi byli ich pracownik oraz osoba trzecia. Sąd Okręgowy, choć podzielił argumentację powodów dotyczącą niewłaściwej interpretacji pojęcia 'zakład pracy' przez Sąd Rejonowy, uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie charakteru prawnego sprawy. Zgodnie z art. 72 § 3 w zw. z art. 72 § 2 kpc, w przypadku współuczestnictwa materialnego pomiędzy podmiotami, dla których właściwe jest postępowanie zwykłe i postępowanie odrębne (w tym pracownicze), cała sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym. W konsekwencji, sprawa ta, ze względu na współuczestnictwo materialne pozwanych (pracownika i osoby trzeciej), została zakwalifikowana jako sprawa cywilna, a nie pracownicza. Dlatego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, przekazując sprawę do rozpoznania Wydziałowi Cywilnemu Sądu Rejonowego w Goleniowie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sprawa z powództwa o zapłatę odszkodowania, w której po stronie pozwanej występuje współuczestnictwo materialne pomiędzy podmiotami, co do których właściwe jest postępowanie zwykłe i postępowanie odrębne w sprawach z zakresu prawa pracy, nie posiada charakteru sprawy 'pracowniczej', lecz jest sprawą 'cywilną' podlegającą rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym przez sąd cywilny.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 72 § 3 w zw. z art. 72 § 2 kpc, przepisy o postępowaniu odrębnym są wyłączone w stosunku do podmiotów, dla których postępowanie to jest właściwe, gdy łączy je współuczestnictwo materialne z podmiotami nieobjętymi tym postępowaniem. Umożliwia to łączne rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwykłym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i przekazanie sprawy

Strona wygrywająca

powodowie (w zakresie uznania właściwości sądu cywilnego)

Strony

NazwaTypRola
M. K. (1)osoba_fizycznapowód
R. P. – Przedsiębiorstwo (...) s.c.spółkapowód
A. S.osoba_fizycznapozwany
P. A.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 461 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy właściwości sądu w sprawach z zakresu prawa pracy. Powództwo może być wytoczone bądź przez sąd właściwości ogólnej pozwanego, bądź przez sąd, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana, bądź też przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład pracy.

k.p.c. art. 72 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z § 2, wyłącza przepisy o postępowaniu odrębnym w stosunku do podmiotów, dla których postępowanie to jest właściwe, gdy łączy je współuczestnictwo materialne z podmiotami nieobjętymi tym postępowaniem. Cała sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym.

k.p.c. art. 27 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania właściwemu sądowi.

k.p.c. art. 297 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wydania postanowienia o zmianie orzeczenia i przekazaniu sprawy.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany orzeczenia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 187 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne pozwu, w tym przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa z uwagi na współuczestnictwo materialne pracownika i osoby trzeciej ma charakter cywilny i powinna być rozpoznana przez sąd cywilny. Niewłaściwa interpretacja pojęcia 'zakład pracy' przez Sąd Rejonowy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu Rejonowego o niewłaściwości sądu pracy ze względu na brak 'zakładu pracy' w rozumieniu przepisu dla przedstawiciela handlowego (choć sąd okręgowy nie podzielił tej argumentacji, to uznał ją za nieistotną dla ostatecznego rozstrzygnięcia o właściwości sądu cywilnego).

Godne uwagi sformułowania

sprawa, w której po stronie pozwanej zachodzi współuczestnictwo materialne pomiędzy podmiotami, co do których właściwe jest postępowanie zwykłe i postępowanie odrębne w sprawach z zakresu prawa pracy, nie posiada charakteru sprawy „pracowniczej” lecz jest sprawą „cywilną” podlegającą rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym przez sąd cywilny.

Skład orzekający

Bogusław Łój

przewodniczący

Grażyna Śliwa

sędzia

Katarzyna Kijowska – Kukulska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądu w sprawach, gdzie występują różne rodzaje pozwanych, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Kiedy sprawa pracownicza staje się cywilną? Kluczowa decyzja o właściwości sądu.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Pz 25/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze w składzie: Przewodniczący: SSO Bogusław Łój Sędziowie : SSO Grażyna Śliwa SSO Katarzyna Kijowska – Kukulska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2014 r. w Zielonej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. K. (1) i R. P. – Przedsiębiorstwo (...) s.c. R. P. , M. K. w D. przeciwko A. S. i P. A. o zapłatę w przedmiocie zażalenia powodów na postanowienie Sądu Rejonowego w Zielonej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt IV P 1110/13 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie II, w ten sposób, że sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Goleniowie Wydział Cywilny. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28.03.2014r. Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę z powództwa M. K. (1) i R. P. – Przedsiębiorstwo (...) s.c. R. P. i M. K. w D. przeciwko A. S. i P. A. przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Wydział Pracy w Goleniowie. Sąd Rejonowy zważył: Zgodnie z art. 461 § 1 kpc powództwo w sprawach z zakresu prawa pracy może być wytoczone bądź przez sąd właściwości ogólnej pozwanego, bądź przez sąd, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana, bądź też przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład pracy. W myśl art. 187 § 1 pkt. 2 kpc pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać w miarę potrzeby przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu. Powodowie przytoczyli na uzasadnienie pozwu umiejscowienie swojego zakładu pracy (k.13). Pozwani podnieśli zarzut niewłaściwości podnosząc, że powodowie nie wykazali świadczenia pracy przez pozwanego A. na terenie Z. , a pozwany S. w ogóle nie był pracownikiem powodów. Ponadto większość świadków zamieszkuje bliżej Sądu w Goleniowie. Podniesiony zarzut okazał się zasadny. Za ustawodawca rozróżnić trzeba bowiem wykonywanie pracy i zakład pracy. Można wykonywać pracę i w zakładzie i w poza nim. Pozwany pracownik nie miał zakładu pracy w znaczeniu tego przepisu, bo był przedstawicielem handlowym. Miał miejsce pracy i pracodawcę. Natomiast powodowie nie mieli zakładu pracy w znaczeniu tego, bo nie są pracownikami. Oni więc dają pracę w swoim przedsiębiorstwie, które dla strony biorącej jest zakładem pracy, a dla powodów miejscem zatrudnienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiedli powodowie i zaskarżając je w całości wnieśli o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Zielonej Górze. Skarżący zarzucili postanowieniu naruszenie przepisów tj. art. 461 § 1 kpc , jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pozwany P. A. nie miał zakładu pracy w znaczeniu niniejszego przepisu, albowiem był przedstawicielem handlowym, w sytuacji, gdy pojęcie „zakład pracy” użyte zostało w art. 461 § 1 kpc w znaczeniu przedmiotowym, jako miejsce zatrudnienia pracownika. W uzasadnieniu zażalenia skarżący rozwijając zarzuty wywiedli między innymi, że zakładem pracy nie jest siedziba pracodawcy, lecz należący do niego konkretny zakład, w którym pracownik jest bądź był zatrudniony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21.04.1970r., I PZ 17/70). Również Sąd Apelacyjny w Katowicach (III APz 13/96) wskazał w postanowieniu z dnia 9.10.1996r., że „zwracając uwagę na dokonane zmiany legislacyjne w Kodeksie pracy i zastąpienie pojęcia zakładu pracy – definicją pracodawcy ( art. 3 KP ) wskazać trzeba, iż musi to wpływać na interpretację pojęcia zakładu pracy z art. 461 par 1 KPC . Gdyby podzielić pogląd (…), iż zakładem pracy jest miejsce zatrudnienia (wykonywania pracy), to w ostateczności prowadziłoby to do ograniczenia możliwości wyboru nakreślonych przez art. 461 par. 1 KPC do właściwości ogólnej i miejsca wykonania pracy. Takie założenie nie mogło być jednak zamiarem ustawodawcy, skoro dokonując zmian w Kodeksie pracy nie objął tymi zmianami również przepisów Kodeksu postępowania cywilnego ”. Prowadzi to zatem do wniosku, że pojęcie „zakład pracy” zostało użyte w art. 461 § 1 kpc w znaczeniu przedmiotowym, tj. jako miejsce zatrudnienia pracownika. Skoro więc pozwany P. A. , zatrudniony był w (...) oddziale Przedsiębiorstwa (...) s.c. (co wynika z pieczęci firmowej zamieszczonej na umowie o pracę z dnia 17.02.2012r.), to konsekwentnie niniejszy oddział jest również zakładem pracy w rozumieniu art. 461 § 1 kpc . Tym samym za nieprawidłowe należy uznać stanowisko Sądu Rejonowego, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że pozwany pracownik nie miał zakładu pracy w znaczeniu niniejszego przepisu, albowiem był przedstawicielem handlowym. Co więcej, tego rodzaju argumentacja Sądu Rejonowego prowadzić może do wniosku, że skoro pozwany P. A. wykonywał pracę – jak wynika z umowy o pracę z dnia 17.02.2012r. – na terenie całego kraju, to pracodawca miałby de facto możliwość wytoczenia przeciwko niemu powództwa przed każdym sądem w Polsce, w tym również przed Sądem Rejonowym w Zielonej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie powodów prowadziło do zmiany zaskarżonego postanowienia, aczkolwiek nie z przyczyn i w zakresie w nim wskazanym. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że Sąd Okręgowy w całej rozciągłości podziela stanowisko zawarte w zażaleniu powodów, bowiem stanowisko Sądu Rejonowego nie znajdując żadnego uzasadnienia prawnego. Jednak problemem o pierwszorzędnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sporu co do właściwości sądu jest, to do jakiej kategorii sprawy należy zakwalifikować przedmiotową sprawę. Powodowie domagają się zasądzenia od pozwanych solidarnie zapłaty odszkodowania za szkodę, którą wyrządzili w mieniu powodów, z tym tylko, że jeden z pozwanych jest pracownikiem powodów, drugi z pozwanych jest osobą trzecią wobec stron stosunku pracy. Pomijając już kwotę żądania solidarnej zapłaty odszkodowania – różne podstawy odpowiedzialności – to nie ulega wątpliwości, że po stronie pozwanej występuje współuczestnictwo materialne. W takim przypadku należy zwrócić uwagę na treść art. 72 § 3 w zw. z art. 72 § 2 kpc . Art. 72 § 3 kpc w zw. z art. 72 § 2 kpc wyłącza przepisy o postepowaniu odrębnym w stosunku do podmiotów, dla których postępowanie to jest właściwe, gdy łączy je współuczestnictwo materialne z podmiotami nieobjętymi tym, odrębnym postępowaniem. Wyłączenie przepisów regulujących postępowanie odrębne umożliwia łączne rozpoznanie sprawy w stosunku do współuczestników materialnych, mimo że część z nich powinna być objęta postępowaniem odrębnym, a część zwykłym postępowaniem procesowym. W rezultacie cała sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym. Oznacza, to że sprawa, w której po stronie pozwanej zachodzi współuczestnictwo materialne pomiędzy podmiotami, co do których właściwe jest postępowanie zwykłe i postępowanie odrębne w sprawach z zakresu prawa pracy, nie posiada charakteru sprawy „pracowniczej” lecz jest sprawą „cywilną” podlegającą rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym przez sąd cywilny. Niemożliwe jest bowiem przyjęcie, że sprawa taka zachowuje charakter „pracowniczy” w stosunku do niektórych z pozwanych, będąc jednocześnie sprawą cywilną do innych (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2008r. II PZP 1/08 OSNP 2008/17 – 18/248, Biul. Sądu Najwyższego 2008/20, tak również Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 14.08.2012r. (sygn. akt III APa 19/12). W tej sytuacji należało sprawę przekazać do rozpoznania Wydziałowi Cywilnemu Sądu Rejonowego w Goleniowie ( art. 27 § 1 kpc ). Biorąc pod uwagę powyższe zważenia należało na podstawie art. 297 § 2 kpc w zw. z art. 386 § 1 kpc jak w postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę