IV Pa 98/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika J. K. o zapłatę diet i ryczałtów za noclegi od pracodawcy W. J. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda 10 094,72 zł, oddalając pozostałe żądania. Kluczowym elementem sporu stała się kwota 9300 zł, którą powód zapłacił karę nałożoną na pozwanego przez holenderską inspekcję transportu drogowego. Pozwany w apelacji domagał się zmiany wyroku w tym zakresie, twierdząc, że kwota ta stanowiła zaliczkę, z której powód miał się rozliczyć, i powinna zostać potrącona z jego należności. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd podkreślił, że kara została nałożona na pozwanego jako przedsiębiorcę, a nie na powoda, i nie mógł on jednostronnie potrącić tej kwoty z należności pracownika bez jego pisemnej zgody, zgodnie z art. 91 § 1 k.p. Ponadto, sąd wskazał, że należności związane z podróżami służbowymi, jako świadczenia niepodlegające egzekucji, nie mogą być umarzane przez potrącenie (art. 505 pkt 1 k.c. w zw. z art. 831 § 1 pkt 1 kpc). Sąd odrzucił również argumentację pozwanego o szkodzie wyrządzonej przez pracownika (art. 122 k.p.), wskazując, że pozwany powinien dochodzić jej w odrębnym postępowaniu. W konsekwencji, apelacja pozwanego została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasad dotyczących potrąceń z wynagrodzenia, charakteru należności delegacyjnych oraz odpowiedzialności pracodawcy za kary nałożone przez zagraniczne służby.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika wykonującego przewozy międzynarodowe i kary nałożonej na pracodawcę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca może potrącić z należności pracownika (diet, ryczałtów za noclegi) karę pieniężną nałożoną na pracodawcę przez zagraniczne służby, bez pisemnej zgody pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie może potrącić takiej kary bez pisemnej zgody pracownika, a należności delegacyjne nie podlegają potrąceniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kara nałożona na pracodawcę nie stanowiła wymagalnego długu pracownika. Ponadto, należności delegacyjne, jako świadczenia niepodlegające egzekucji, nie mogą być umarzane przez potrącenie. Pracodawca powinien dochodzić ewentualnej szkody w odrębnym postępowaniu.
Czy kwota przekazana pracownikowi przez pracodawcę na zapłatę kary nałożonej na pracodawcę stanowi zaliczkę podlegającą potrąceniu z wynagrodzenia pracownika na podstawie art. 87 § 1 pkt 3 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka kwota nie stanowi zaliczki w rozumieniu art. 87 § 1 pkt 3 k.p. i nie podlega potrąceniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie zaliczki w rozumieniu art. 87 § 1 pkt 3 k.p. nie obejmuje kwot przekazanych pracownikowi na zapłatę kary nałożonej na pracodawcę. Pracodawca nie wykazał, aby powód zobowiązał się do pokrycia kosztów tej kary.
Czy pracownikowi wykonującemu przewozy międzynarodowe, który nocuje w kabinie samochodu ciężarowego, przysługują ryczałty za noclegi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługują, ponieważ zapewnienie noclegu w kabinie pojazdu nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym spanie w kabinie pojazdu, nawet przystosowanej, nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapłaty ryczałtu za nocleg.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| W. J. - Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...) W. J. | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.p. art. 91 § § 1
Kodeks pracy
Należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 k.p. mogą być potrącone z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie.
Pomocnicze
k.p. art. 87 § § 1
Kodeks pracy
Określa, jakie należności podlegają potrąceniu z wynagrodzenia pracownika.
k.p. art. 87 § § 1 pkt 3
Kodeks pracy
Potrącenie zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi.
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Warunki potrącenia wzajemnych wierzytelności.
k.c. art. 505 § pkt 1
Kodeks cywilny
Wyłączenie możliwości umorzenia wierzytelności poprzez potrącenie w odniesieniu do wierzytelności nie ulegających zajęciu.
k.p.c. art. 831 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje, że nie podlegają egzekucji sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych.
u.cz.p.k. art. 2 § pkt 7
Ustawa o czasie pracy kierowców
Definicja podróży służbowej kierowcy.
u.cz.p.k. art. 21a
Ustawa o czasie pracy kierowców
Należności kierowcy w podróży służbowej.
k.p. art. 77 5 § § 1
Kodeks pracy
Kwalifikacja pracy kierowcy jako podróży służbowej.
k.p. art. 77 5 § § 3
Kodeks pracy
Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej.
k.p. art. 77 5 § § 5
Kodeks pracy
Należności z tytułu podróży służbowej w przypadku braku postanowień w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę.
Dz. U. z 2013 r., poz. 167 art. 16 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej
Zwrot kosztów noclegu podczas podróży zagranicznej.
Dz. U. z 2013 r., poz. 167 art. 16 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej
Ryczałt za nocleg w przypadku nieprzedłożenia rachunku.
Dz. U. z 2013 r., poz. 167 art. 16 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej
Wyłączenie stosowania przepisów o ryczałcie w przypadku zapewnienia bezpłatnego noclegu.
k.p. art. 149
Kodeks pracy
Obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy.
Dz. U. nr 62, poz. 286 ze zm. art. 8
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych
Obowiązek prowadzenia karty ewidencji czasu pracy.
k.p. art. 122
Kodeks pracy
Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy.
k.p. art. 124 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Pojęcie mienia powierzonego pracownikowi do wyliczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara nałożona na pracodawcę nie może być potrącona z należności pracownika bez jego pisemnej zgody. • Należności delegacyjne nie podlegają potrąceniu. • Spanie w kabinie pojazdu nie wyklucza prawa do ryczałtu za nocleg. • Pracodawca nie prowadził wymaganej ewidencji czasu pracy, co obciąża go jako dowód. • Pracodawca powinien dochodzić ewentualnej szkody w odrębnym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Kwota 9300 zł przekazana pracownikowi stanowiła zaliczkę, z której miał się rozliczyć i która podlegała potrąceniu. • Pracownik zobowiązał się do pokrycia kosztów kary nałożonej na pracodawcę. • Pracownik wyrządził pracodawcy szkodę umyślnie.
Godne uwagi sformułowania
Logiczne jest przy tym, że skoro zostały stwierdzone nieprawidłowości w zakresie strony technicznej auta, w tym przypadku ze strony tachografu, kara za to powinna zostać nałożona przez właściwe służby na właściciela auta, a nie na kierowcę. • Pozwany nie musiał przy tym otrzymać bezpośrednio z holenderskiej inspekcji transportu drogowego dokumentów z kontroli i nałożenia grzywny, skoro można je było doręczyć na miejscu za pośrednictwem pracownika ukaranego pracodawcy. • Nie można więc mówić o zaliczce udzielonej przez pozwanego powodowi w kwocie 9.300 zł na poczet wynagrodzenia. • Należności delegacyjne, które stanowią zwrot kosztów poniesionych przez pracownika przebywającego na delegacji, muszą być wypłacone pracownikowi w pełnej należnej wysokości, bez uszczuplania ich w jakimkolwiek zakresie tytułem wzajemnych rozliczeń między pracownikiem i pracodawcą. • Pojęcie zaliczka nie może być wykładane rozszerzająco.
Skład orzekający
Katarzyna Antoniak
przewodniczący
Jacek Witkowski
sędzia
Elżbieta Wojtczuk
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących potrąceń z wynagrodzenia, charakteru należności delegacyjnych oraz odpowiedzialności pracodawcy za kary nałożone przez zagraniczne służby."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika wykonującego przewozy międzynarodowe i kary nałożonej na pracodawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak pracownik może skutecznie bronić swoich praw przed pracodawcą, nawet w sytuacji, gdy pracodawca próbuje przerzucić na niego własne zobowiązania finansowe wynikające z działalności gospodarczej.
“Pracownik wygrał z pracodawcą: kara nałożona na firmę nie obciąży jego portfela!”
Dane finansowe
WPS: 10 801,89 PLN
należności z tytułu diet i ryczałtów za noclegi: 10 094,72 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.