IV Pa 74/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń pracownika, P. S., przeciwko byłemu pracodawcy, (...) Sp. z o.o. w S., o zapłatę zaległych premii za lata obrotowe 2010/2011 oraz wyrównania premii za okres po rozwiązaniu umowy o pracę. Sąd Rejonowy w Siedlcach zasądził na rzecz powoda łącznie ponad 36 tys. zł tytułem premii i wyrównania, uznając, że premie te stanowią element wynagrodzenia, od którego pracownik nie może się skutecznie zrzec zgodnie z art. 84 Kodeksu pracy. Sąd Rejonowy odrzucił argumentację pozwanego, że powód zrzekł się roszczeń w porozumieniu o rozwiązaniu umowy o pracę, wskazując na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisu art. 84 k.p. oraz na fakt, że porozumienie to przyniosło większe korzyści pozwanemu. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że powód dochodził odszkodowania, a nie wynagrodzenia, i że zrzeczenie się roszczeń było skuteczne. Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok w jednym punkcie – uchylił rozstrzygnięcie o skapitalizowanych odsetkach (3 132,15 zł), uznając, że roszczenie to nie zostało skutecznie zgłoszone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących zmiany powództwa. Pozostałe zarzuty apelacji pozwanego Sąd Okręgowy uznał za bezzasadne. Sąd Okręgowy potwierdził stanowisko Sądu Rejonowego co do charakteru premii jako elementu wynagrodzenia, od którego nie można się zrzec, oraz co do zasadności zasądzenia kwoty 22 320 zł tytułem premii za rok obrotowy 2010/2011 i kwoty 14 092,11 zł tytułem wyrównania premii za okres po rozwiązaniu umowy. Sąd Okręgowy podkreślił, że porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę, mimo niefortunnego sformułowania o "wynagrodzeniu za skrócony okres wypowiedzenia", miało na celu zapewnienie powodowi świadczenia odpowiadającego należnej premii za wskazany okres, a pozwany wypłacił już część tej kwoty. Sąd Okręgowy oddalił apelację w pozostałym zakresie i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie bezwzględnie obowiązującego charakteru art. 84 k.p. i niemożności zrzeczenia się przez pracownika prawa do wynagrodzenia, nawet w drodze porozumienia o rozwiązaniu stosunku pracy. Interpretacja świadczeń wypłacanych po rozwiązaniu umowy o pracę.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym treści porozumienia i charakteru wypłacanych świadczeń. Ocena nadużycia prawa zależy od konkretnych faktów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik może skutecznie zrzec się prawa do wynagrodzenia za pracę, w tym premii, w drodze porozumienia o rozwiązaniu stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie może skutecznie zrzec się prawa do wynagrodzenia za pracę, w tym premii, nawet w drodze porozumienia o rozwiązaniu stosunku pracy, zgodnie z art. 84 Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter przepisu art. 84 k.p., który zakazuje zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia. Nawet jeśli porozumienie zawierało takie postanowienie, jest ono nieważne. Sąd ocenił również, czy późniejsze dochodzenie roszczenia przez pracownika stanowi nadużycie prawa, biorąc pod uwagę korzyści uzyskane przez strony z porozumienia.
Czy roszczenie o skapitalizowane odsetki zostało skutecznie zgłoszone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o skapitalizowane odsetki nie zostało skutecznie zgłoszone, ponieważ zostało złożone ustnie do protokołu przez pełnomocnika powoda, podczas gdy w sprawach pracy, gdy strona jest reprezentowana przez adwokata, zmiana powództwa wymaga formy pisemnej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 193 § 2 pkt 1 k.p.c. zmiana powództwa wymaga formy pisemnej, z wyjątkiem spraw alimentacyjnych. Choć art. 466 k.p.c. dopuszcza zgłoszenie ustnie do protokołu, dotyczy to pracownika działającego bez adwokata. Ponieważ powód był reprezentowany przez adwokata, jego ustne zgłoszenie roszczenia o skapitalizowane odsetki było nieskuteczne.
Czy kwota wypłacona powodowi po rozwiązaniu umowy o pracę, określona w porozumieniu jako "wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia", stanowiła faktycznie wynagrodzenie podlegające ochronie z art. 84 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, mimo niefortunnego nazewnictwa, kwota ta stanowiła świadczenie odpowiadające należnej premii (części zmiennej wynagrodzenia) za okres po rozwiązaniu umowy, które podlegało ochronie z art. 84 k.p.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wolą stron było zapewnienie powodowi świadczenia odpowiadającego wysokości premii, jaką otrzymałby, gdyby umowa rozwiązała się w późniejszym terminie. Pozwany wypłacił już część tej kwoty, co potwierdzało zamiar stron. Ponieważ świadczenie to miało charakter wynagrodzenia, powód nie mógł się go skutecznie zrzec.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Sp. z o.o. w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p. art. 84
Kodeks pracy
Zakazuje pracownikowi zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia ani przeniesienia tego prawa na inną osobę. Zakaz ma charakter bezwzględny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 193 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana powództwa wymaga formy pisemnej, z wyjątkiem spraw o roszczenia alimentacyjne.
k.p.c. art. 466
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa pracy pracownik może zgłosić ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i innych pism procesowych, ale dotyczy to pracownika działającego bez adwokata lub radcy prawnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Premia jest elementem wynagrodzenia za pracę, od którego pracownik nie może się zrzec zgodnie z art. 84 k.p. • Porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę, zawierające zrzeczenie się roszczeń, jest nieważne w części dotyczącej wynagrodzenia. • Świadczenie wypłacone po rozwiązaniu umowy, mimo nazwy "wynagrodzenie za skrócony okres wypowiedzenia", miało charakter premii i podlegało ochronie z art. 84 k.p. • Pozwany nie wykazał, aby dochodzenie przez powoda zaległej premii było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Powód skutecznie zrzekł się roszczeń w porozumieniu o rozwiązaniu umowy o pracę. • Dochodzenie przez powoda zaległej premii jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Roszczenie o skapitalizowane odsetki zostało skutecznie zgłoszone przez powoda. • Powód dochodził odszkodowania, a nie wynagrodzenia, co czyniło jego zrzeczenie się skutecznym.
Godne uwagi sformułowania
pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę • zakaz zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia jest uznawany w orzecznictwie Sądu Najwyższego za bezwzględny • nie sposób mówić o zamierzonym działaniu powoda, który w celu uzyskania świadczeń określonych w §9 porozumienia zrzekł się innych należności, by następnie dochodzić tego świadczenia pod pozorem naruszenia przepisu art.84 kp • wolą stron było, aby powód otrzymał kwotę odpowiadającą wysokością kwocie wynagrodzenia, jakie otrzymałby, gdyby do rozwiązania stosunku pracy doszło nie w drodze porozumienia z dniem 10 grudnia 2012r., ale w drodze trzymiesięcznego wypowiedzenia
Skład orzekający
Elżbieta Wojtczuk
przewodniczący
Jacek Witkowski
sędzia
Katarzyna Antoniak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnie obowiązującego charakteru art. 84 k.p. i niemożności zrzeczenia się przez pracownika prawa do wynagrodzenia, nawet w drodze porozumienia o rozwiązaniu stosunku pracy. Interpretacja świadczeń wypłacanych po rozwiązaniu umowy o pracę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym treści porozumienia i charakteru wypłacanych świadczeń. Ocena nadużycia prawa zależy od konkretnych faktów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak pracownik może dochodzić swoich praw do wynagrodzenia nawet po zawarciu porozumienia o rozwiązaniu umowy, podkreślając ochronę pracowniczą wynikającą z Kodeksu pracy. Jest to praktyczny przykład zastosowania kluczowych przepisów.
“Czy można zrzec się premii w umowie o pracę? Sąd Okręgowy wyjaśnia, dlaczego nie!”
Dane finansowe
WPS: 46 359,48 PLN
premia: 22 320 PLN
wyrównanie premii: 14 092,11 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 900 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.