IV Pa 38/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pracodawcy na rzecz pracownika wynagrodzenie i ekwiwalent za urlop, uznając zarzut potrącenia za niedopuszczalny.
Powód dochodził od pracodawcy zapłaty zaległego wynagrodzenia za maj 2014 r. oraz ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w całości, uznając zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanego za niedopuszczalny ze względu na przepisy Kodeksu pracy dotyczące potrąceń z wynagrodzenia. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, że zarzut potrącenia był niedopuszczalny, a wnioski dowodowe pozwanego nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Powód R. S. pozwał swojego pracodawcę, Z. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) K. Z. , J. w W., o zapłatę kwoty 43.732,26 zł, na którą składało się wynagrodzenie za maj 2014 r. oraz ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Pozwany nie kwestionował faktu zatrudnienia ani wysokości dochodzonych należności, jednak podniósł zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu szkody wyrządzonej przez powoda w kwocie 31.826,20 zł. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze uznał powództwo za uzasadnione w całości, oddalając zarzut potrącenia jako niedopuszczalny na podstawie art. 87 i 91 k.p. Sąd wskazał, że wierzytelności pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika nie mogą być potrącane z wynagrodzenia za pracę bez zgody pracownika lub tytułu wykonawczego, a także nie mieszczą się w katalogu należności podlegających potrąceniu z mocy prawa. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że zarzut potrącenia był niedopuszczalny, a nie nieuzasadniony, co czyniło wnioski dowodowe pozwanego zbędnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wierzytelność pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika nie może być potrącona z wynagrodzenia za pracę pracownika na podstawie oświadczenia pracodawcy, jeśli nie mieści się w katalogu należności określonych w art. 87 k.p. lub pracownik nie wyraził na to pisemnej zgody zgodnie z art. 91 k.p.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy zgodnie uznały, że zarzut potrącenia był niedopuszczalny. Powołano się na przepisy Kodeksu pracy (art. 87 i 91 k.p.), które ściśle określają, jakie należności mogą być potrącane z wynagrodzenia za pracę. Wierzytelność pracodawcy z tytułu odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez pracownika nie znajduje się w tym katalogu i wymaga zgody pracownika lub tytułu wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód R. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) K. Z. , J. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 87 § 1
Kodeks pracy
Określa katalog należności, które podlegają potrąceniu z wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 91 § 1
Kodeks pracy
Stanowi, że należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie.
Pomocnicze
k.c. art. 498 § 1
Kodeks cywilny
Określa zasady potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Określa sposób dokonywania potrącenia.
k.c. art. 505 § pkt 4
Kodeks cywilny
Wyłącza możliwość potrącenia wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy istotności dowodu dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Pozwala na stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut potrącenia jest niedopuszczalny, ponieważ wierzytelność pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika nie mieści się w katalogu należności podlegających potrąceniu z wynagrodzenia za pracę na podstawie art. 87 k.p. i nie było zgody pracownika na potrącenie zgodnie z art. 91 k.p.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych pozwanego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchań świadków, które miałyby potwierdzić okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu Rejonowego podniesienie owego zarzutu było w niniejszej sprawie niedopuszczalne. W myśl § 7 powołanego przepisu, z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Nie jest zatem zdaniem Sądu Rejonowego dopuszczalne potrącenie z przysługującego pracownikowi wynagrodzenia za pracę na podstawie oświadczenia pracodawcy, przedstawiającego pracownikowi wzajemną wierzytelność wynikającą ze stosunku pracy. Apelacja pozwanego okazała się oczywiście nieuzasadniona, bowiem chybiony okazał się jedyny podniesiony w niej zarzut naruszenia prawa procesowego przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych pozwanego.
Skład orzekający
Bogusław Łój
przewodniczący
Roman Walewski
sędzia
Rafał Skrzypczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów Kodeksu pracy dotyczących potrąceń z wynagrodzenia za pracę i niedopuszczalności potrącania wierzytelności pracodawcy z tytułu szkody bez zgody pracownika lub tytułu wykonawczego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca próbuje potrącić wierzytelność z wynagrodzenia za pracę pracownika, a nie dotyczy innych form potrąceń lub innych rodzajów wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie jasno rozgranicza dopuszczalne potrącenia z wynagrodzenia za pracę od niedopuszczalnych, co jest kluczowe dla wielu pracowników i pracodawców. Pokazuje, że pracodawca nie może jednostronnie potrącić odszkodowania za szkodę z pensji pracownika.
“Pracodawca nie potrąci Ci z pensji odszkodowania za szkodę! Sąd wyjaśnia, kiedy potrącenie jest legalne.”
Dane finansowe
WPS: 43 732,26 PLN
wynagrodzenie: 11 879,28 PLN
ekwiwalent_za_urlop: 31 852,98 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Pa 38/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2015r. Sąd Okręgowy Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Bogusław Łój spr Sędziowie : Sędzia SO Roman Walewski Sędzia SO Rafał Skrzypczak Protokolant : st.sek.sąd.R. Duchnicka - Tylutka po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015r.w Zielonej Górze na rozprawie sprawy z powództwa R. S. przeciwko Z. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) K. Z. , J. w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. G. z dnia 10.10.2014r. ( Sygn. akt IV P 381/14 ) I. oddala apelację, II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. Sygn. akt IVPa 38/15 UZASADNIENIE Powód R. S. w pozwie skierowanym przeciwko Z. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) K. Z. , J. w W. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 43.732,26 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu. Powód wskazał, że na dochodzoną należność składa się wynagrodzenie zasadnicze za miesiąc maj 2014 r. w kwocie 11.879,28 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11.06.2014 r. do dnia zapłaty oraz ekwiwalent za urlop wypoczynkowy w kwocie 31.852,98 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 3.06.2014 r. do dnia zapłaty. Pozwany Z. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) K. Z. , J. w W. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz kwoty 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie pozwany podniósł zarzut potrącenia i oświadczył, że potrąca przysługującą mu wierzytelność w łącznej kwocie 31.826,20 zł wynikającą ze szkody wyrządzonej przez powoda z wierzytelnością powoda R. S. objętą pozwem w łącznej kwocie 43,732,26 zł. Wyrokiem z dnia 10.10.2014r. Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. G. uwzględnił powództwo w całości. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód R. S. został zatrudniony przez pozwanego Z. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) K. Z. , J. w W. od dnia 4.05.2010 r. na podstawie umowy o pracę na okres próbny do dnia 31.07.2010 r. w wymiarze 0,5 etatu na stanowisku koordynatora ds. wdrażania programów informatycznych. Następnie strony zawarły umowę o pracę na czas określony do dnia 31.07.2012 r. na tych samych warunkach. Na podstawie aneksu z dnia 17.09.2010 r. powód R. S. od dnia 20.09.2010 r. został zatrudniony na stanowisku dyrektora finansowego; pozostałe warunki umowy o pracę pozostały bez zmian. Od dnia 1.01.2011 r. powód został zatrudniony w wymiarze 1 etatu, za wynagrodzeniem w kwocie 12.000,00 zł brutto. Oświadczeniem z dnia 13.02.2014r. powód R. S. rozwiązał łączącą go z pozwanym umowę o pracę z zachowaniem 3 – miesięcznego okresu wypowiedzenia. Pozwany nie wypłacił powodowi wynagrodzenia za miesiąc maj 2014 r. w kwocie 11.879,28 zł i ekwiwalentu za urlop w ilości 54 dni (11 dni bieżącego oraz 43 dni urlopu zaległego) w wysokości 31.852,98zł. Miesięczne wynagrodzenie powoda liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło 12.480,00zł. Przy przyjęciu zasadności twierdzeń powoda jego wynagrodzenie zasadnicze za miesiąc maj 2014 r. wynosi 11.989,08 zł brutto, zaś ekwiwalent za urlop wypoczynkowy- 32.352,48zł. Pismem z dnia 26.06.2014r. pozwany wezwał powoda do zapłaty na swoją rzecz kwoty 42.425,00 zł tytułem odszkodowania za spowodowane szkody w okresie od stycznia 2013r. do kwietnia 2014r. w postaci niewłaściwego obliczenia należnej stawki podatku VAT, co skutkowało naliczeniem przez Urząd Skarbowy w K. odsetek ustawowych w w/w kwocie. W konsekwencji tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy uznał powództwo za uzasadnione w całości. Sąd Rejonowy zważył, że pozwany w odpowiedzi na pozew przyznał zarówno fakt zatrudnienia powoda, jak i niewypłacania należności dochodzonych w niniejszym postępowaniu. Pozwany wskazał wprost, że powód nie otrzymał należnego wynagrodzenia za miesiąc maj 2014 r. w wysokości 11.879,28 zł oraz ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w wymiarze 54 dni, a w łącznej kwocie 31.852,08 zł. Kwoty były również bezsporne (a wg wyliczeń pozwanego nawet wyższe od dochodzonych w pozwie). Pozwany podniósł jednak zarzut potrącenia składając oświadczenie, że potrąca przysługującą mu wierzytelność w łącznej kwocie 31.826,20 zł wynikającą ze szkody wyrządzonej przez powoda z wierzytelnością powoda R. S. objętą pozwem w łącznej kwocie 43,732,26 zł. W ocenie Sądu Rejonowego podniesienie owego zarzutu było w niniejszej sprawie niedopuszczalne. Zgodnie z brzmieniem art. 498§1 k.c. , gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (§2). Potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe ( art. 499 k.c. ). Jednak w drodze potrącenia nie mogą być umarzane wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne ( art. 505 pkt 4 k.c. ). Takim przepisem szczególnym jest art. 87 k.p. , zgodnie z którym, z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - podlegają potrąceniu tylko następujące należności: 1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, 2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, 3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi, 4) kary pieniężne przewidziane w art. 108. W myśl § 7 powołanego przepisu, z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Zgodnie zaś z art. 91§1 k.p. , należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Nie jest zatem zdaniem Sądu Rejonowego dopuszczalne potrącenie z przysługującego pracownikowi wynagrodzenia za pracę na podstawie oświadczenia pracodawcy, przedstawiającego pracownikowi wzajemną wierzytelność wynikającą ze stosunku pracy. Potrącenie wierzytelności wzajemnej pracodawcy może być dokonane tylko na podstawie tytułu wykonawczego lub za zgodą pracownika. Jedyny wyjątek w tym zakresie stanowią udzielone pracownikowi zaliczki ( art. 87 § 1 pkt 3 k.p. ). Ochronie przewidzianej w tym przepisie, oprócz wynagrodzenia w ścisłym znaczeniu podlegają inne należności przysługujące pracownikowi na podstawie przepisów prawa pracy, spełniające podobne funkcje jak np. odprawa emerytalno-rentowa (wyrok SN z dnia 17.02.2005 r., II PK 235/04, OSNP Nr 18/2008, poz. 286), nagroda jubileuszowa (wyrok SN z dnia 21.10.2003 r., I PK 517/02, PiZS Nr 6/2005), dodatek stażowy (wyrok SN z dnia 5.12.1997 r., I PRN 158/77, OSP Nt 7/78, poz. 136), ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop (SN z dnia 11.06.1998 r., I PR 43/80, SP 12/1980). Okolicznością bezsporną było to, że powód nie wyraził zgody na dokonanie potrącenia, a wobec tego, że kwota objęta zarzutem potrącenia stanowiła odszkodowanie za rzekomo wyrządzoną szkodę- nie mieściła się w katalogu określonym w art. 87 k.p. Z uwagi na powyższe Sąd Rejonowy pominął dowód z przesłuchania świadków wnioskowanych przez strony, którego przeprowadzenie było bezprzedmiotowe i zbędne. Mając powyższe na uwadze Sąd w całości uwzględnił powództwo zasądzając na rzecz powoda kwoty 11.879,28 zł brutto oraz 31.852,98 zł wraz z ustawowymi odsetkami o których orzeczono na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 300 k.p. O kosztach procesu rozstrzygnięto w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, zawartej w art. 98 k.p.c. Stosownie do tegoż przepisu strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany i zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego zmianę i oddalenie powództwa ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Skarżący zarzucił wyrokowi: Naruszenie prawa procesowego tj. art.217 kpc w zw. z art.227 kpc poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych pozwanej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchań świadków, wnioskowanych na potwierdzenie okoliczności, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz uznanie przez Sąd Rejonowy , iż przeprowadzone w sprawie dowody były wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W uzasadnieniu apelacji pozwany wskazał , że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie można się zgodzić, iż materiał dowodowy, który został zebrany w toku niniejszego postępowania, dał wyłączną podstawę do wydania wyroku zgodnie z żądaniami powoda. Pozwany nie zgadził się z twierdzeniem, że zaistniała podstawa do pominięcia dowodu z przesłuchania świadków wnioskowanych przez stronę. Pozwany uważa, iż zeznania zawnioskowanych świadków mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Tym samym pominięcie wyżej wymienionego dowodu i uznanie go za przymiotowe i zbędne mogło doprowadzić do błędnych ustaleń faktycznych. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów następstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy zważył, co następuję: Apelacja pozwanego okazała się oczywiście nieuzasadniona, bowiem chybiony okazał się jedyny podniesiony w niej zarzut naruszenia prawa procesowego przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych pozwanego. Wbrew wywodom skarżącego złożone wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Dochodzone przez powoda roszczenie było niekwestionowane przez pozwanego zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Pozwany podniósł jedynie zarzut potracenia wynikający z zarzucanego powodowi przez pozwanego spowodowania szkody w mieniu pracodawcy. Sąd Rejonowy nie uwzględnił zarzutu potrącania zgłoszonego przez pozwanego nie dlatego, iż to on był nieuzasadniony lecz dlatego, że był niedopuszczalny. Stanowisko Sądu Rejonowego Sąd Okręgowy w całości akceptuje, co czyni zbędnym ponowne przytaczanie argumentacji zawartej w motywach zaskarżonego wyroku. Nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby pozwany wystąpił przeciwko powodowi o naprawienie szkody wyrządzonej – jak twierdzi pozwany – w mieniu pozwanego stosownie do obowiązujących przepisów Kodeksu pracy . Biorąc pod uwagę powyższe zważenia należało na mocy art.385 kpc orzec jak w wyroku, przy czym orzeczenie o kosztach procesu ma swoje uzasadnienie w treści art. 98 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI