Orzeczenie · 2013-09-25

IV Pa 23/13

Sąd

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu

Miejsce

Nowy Sącz

Data

2013-09-25

SAOSPracyprawo pracyWysokaokręgowy

transport zwłokdietypodróż służbowakoszty pracodawcyodpowiedzialność pracodawcykodeks pracyrozporządzenieroszczenia rodzinneśmierć pracownika

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczeń rodziny zmarłego pracownika (D. D. i M. D.) przeciwko pracodawcy (W. K. - PPHU w T.) o zapłatę odprawy pośmiertnej, wynagrodzenia za pracę, ekwiwalentu pieniężnego, kosztów transportu zwłok oraz diet. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu umorzył postępowanie w zakresie odprawy, wynagrodzenia i ekwiwalentu (wypłaconych w toku procesu), a zasądził na rzecz powodów koszty transportu zwłok (10.000 zł) i diety (łącznie 57,50 zł i 231 euro). Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu pracy (art. 63¹ § 1 i 2 kp, art. 77⁵ kp) oraz Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r., uznając, że pracodawca jest zobowiązany do pokrycia kosztów transportu zwłok pracownika z zagranicy, nawet jeśli nie jest jednostką budżetową, a przepisy rozporządzenia mają zastosowanie poprzez odesłanie w art. 77⁵ § 3 i 5 kp. Sąd Rejonowy uznał również, że zaliczki wypłacone pracownikowi na opłaty autostradowe nie mogły być potrącone z należnych mu diet. Pozwany pracodawca złożył apelację, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące wysokości wypłaconych zaliczek oraz zastosowanie przepisów rozporządzenia do jego sytuacji jako prywatnego przedsiębiorcy. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i podzielając jego argumentację prawną. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepisy rozporządzenia mają zastosowanie również do pracodawców spoza sfery budżetowej, jeśli umowa o pracę lub regulamin wynagradzania nie stanowią inaczej, a w tym przypadku umowa nie regulowała tych kwestii. Sąd Okręgowy potwierdził, że pracodawca ponosi ryzyko związane z podróżą służbową pracownika, w tym koszty transportu zwłok, a zaliczki na opłaty autostradowe nie mogą być potrącane z diet. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie zakresu odpowiedzialności pracodawcy za koszty związane ze śmiercią pracownika w podróży służbowej, w tym transportu zwłok, oraz interpretacja przepisów dotyczących diet i zaliczek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie pracodawców nieobjętych układami zbiorowymi pracy lub regulaminami wynagradzania, gdzie umowa o pracę nie reguluje szczegółowo kwestii podróży służbowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracodawca spoza sfery budżetowej, zatrudniający mniej niż 5 pracowników, jest zobowiązany do pokrycia kosztów transportu zwłok pracownika z zagranicy w ramach podróży służbowej, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracodawca jest zobowiązany do pokrycia kosztów transportu zwłok pracownika z zagranicy, nawet jeśli nie jest jednostką budżetową, na podstawie art. 77⁵ § 3 i 5 Kodeksu pracy oraz § 12 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r., w sytuacji gdy umowa o pracę lub regulamin wynagradzania nie regulują tych kwestii inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy potwierdził, że przepisy rozporządzenia o podróżach służbowych mają zastosowanie do pracodawców spoza sfery budżetowej poprzez odesłanie w art. 77⁵ § 3 i 5 kp. W przypadku braku regulacji umownych lub w regulaminie, pracodawca jest zobowiązany do pokrycia kosztów transportu zwłok pracownika z zagranicy, zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia.

Czy zaliczki wypłacone pracownikowi przez pracodawcę na poczet opłat autostradowych i paliwa mogą być potrącone z należnych pracownikowi diet z tytułu podróży służbowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaliczki na opłaty związane z przejazdem (np. autostrady, paliwo) nie mogą być potrącone z diet, które stanowią rekompensatę za zwiększone koszty utrzymania pracownika w podróży służbowej. Są to świadczenia o różnej naturze i celu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym potrąceniu z diet podlegają jedynie zaliczki wypłacone na poczet samych diet, a nie na inne koszty związane z podróżą, takie jak opłaty za przejazdy. Diety i opłaty drogowe mają odmienną naturę prawną i cel.

Czy prawa majątkowe ze stosunku pracy, w tym koszty transportu zwłok, przechodzą na małżonka i dzieci zmarłego pracownika na podstawie art. 63¹ § 1 i 2 Kodeksu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawa majątkowe ze stosunku pracy, w tym koszty transportu zwłok, przechodzą w równych częściach na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki do uzyskania renty rodzinnej, zgodnie z art. 63¹ § 1 i 2 Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powódka (małżonka) i powód (syn) spełniali przesłanki formalne do domagania się świadczeń ze stosunku pracy zmarłego pracownika, zgodnie z art. 63¹ § 1 i 2 kp.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
D. D.	osoba_fizyczna	powódka
M. D.	osoba_fizyczna	powód
W. K. - PPHU (...) w T.	spółka	pozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p. art. 63¹ § § 1 i 2

Kodeks pracy

Prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika na małżonka i inne osoby spełniające warunki do renty rodzinnej.

k.p. art. 77⁵ § § 1

Kodeks pracy

Pracownikowi wykonującemu zadanie służbowe poza miejscowością siedziby pracodawcy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Dz.U. 2002, Nr 236, poz. 1991 art. § 12 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r.

W razie zgonu pracownika za granicą pracodawca pokrywa koszty transportu zwłok do kraju.

Pomocnicze

k.p. art. 77⁵ § § 3

Kodeks pracy

Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy są określane w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę.

k.p. art. 77⁵ § § 5

Kodeks pracy

Jeśli umowa o pracę nie zawiera postanowień dotyczących diet i innych wydatków związanych z podróżą służbową, stosuje się postanowienia rozporządzeń określających zasady przyznawania diet.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracodawca jest zobowiązany do pokrycia kosztów transportu zwłok pracownika z zagranicy na podstawie przepisów rozporządzenia, nawet jeśli nie jest jednostką budżetową. • Zaliczki na opłaty autostradowe nie mogą być potrącane z diet pracowniczych. • Prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą na rodzinę zmarłego pracownika.

Odrzucone argumenty

Pracodawca spoza sfery budżetowej nie podlega przepisom rozporządzenia o podróżach służbowych w zakresie kosztów transportu zwłok. • Zaliczki wypłacone na opłaty autostradowe mogą być potrącone z diet. • Roszczenia rodziny zmarłego pracownika powinny wynikać z ustawy wypadkowej, a nie z przepisów o podróżach służbowych.

Godne uwagi sformułowania

czym innym jest zaliczka na opłaty związane z przejazdem samochodem, a czym innym zaliczka na zwiększone koszty utrzymania, są to dwa różne źródła i cele płatności, świadczenia te mają różną naturę. • Do potrącenia z należnych powodowi diet nadawał się jednak tylko ściśle określony rodzaj zaliczek, a mianowicie potrąceniu mogły podlegać kwoty wypłacone powodowi przez pracodawcę zaliczkowo na poczet należnych diet, a nie z innych tytułów - na przykład na zakup paliwa, opłaty za przejazdy autostradami i tunelami, opłaty za parkowanie, mycie samochodu itd.

Skład orzekający

Tadeusz Piesowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Miazga

sędzia

Cezary Wieczorek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności pracodawcy za koszty związane ze śmiercią pracownika w podróży służbowej, w tym transportu zwłok, oraz interpretacja przepisów dotyczących diet i zaliczek."

Ograniczenia: Dotyczy głównie pracodawców nieobjętych układami zbiorowymi pracy lub regulaminami wynagradzania, gdzie umowa o pracę nie reguluje szczegółowo kwestii podróży służbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – odpowiedzialności pracodawcy po śmierci pracownika w podróży służbowej, co jest sytuacją budzącą emocje i zainteresowanie zarówno wśród pracodawców, jak i pracowników.

“Śmierć pracownika za granicą: Kto zapłaci za transport zwłok i diety? Sąd rozstrzyga odpowiedzialność pracodawcy.”

Dane finansowe

zwrot kosztów transportu zwłok: 10 000 PLN

diety: 28,75 PLN

diety: 115,5 EUR

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 900 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników