IV Pa 21/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. J. domagał się od pozwanego M. O. zasądzenia kwoty 3231,12 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, wskazując na zatrudnienie od 2007 do 2013 roku na stacji benzynowej, gdzie pracował po 11-12 godzin dziennie przez 6 dni w tygodniu, przekraczając ustalony 8-godzinny wymiar czasu pracy. W trakcie postępowania powód rozszerzył swoje żądanie do kwoty 39 269,21 zł, a następnie do 580,95 zł za ostatni miesiąc pracy. Sąd Rejonowy we Włocławku wyrokiem z 20 lutego 2015 roku zasądził od pozwanego na rzecz powoda łącznie 45 285,30 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz 8 869,96 zł tytułem skapitalizowanych odsetek, a także inne należności. Sąd I instancji ustalił, że powód pracował w wydłużonych godzinach, był jedynym pracownikiem stacji, a pozwany nie prowadził rzetelnej ewidencji czasu pracy. Pozwany wniósł apelację, kwestionując ustalenia sądu co do czasu pracy i wypłat, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 kpc. Sąd Okręgowy w Włocławku oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego, podkreślając, że ciężar udowodnienia faktu wypłaty wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych spoczywa na pracodawcy, który zaniechał prowadzenia wymaganej dokumentacji. Sąd Okręgowy odrzucił argumenty pozwanego dotyczące sprzeczności ustaleń z dowodami, analizując zeznania stron i świadków, a także kwestionując wiarygodność pozwanego ze względu na zmienność jego stanowiska procesowego i brak dowodów. Sąd nie znalazł podstaw do miarkowania zasądzonego wynagrodzenia ani do rozłożenia go na raty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za brak rzetelnej ewidencji czasu pracy i ciężar dowodu w zakresie kwestionowania roszczeń pracowniczych z tego tytułu spoczywa na nim. Podkreślenie braku możliwości powoływania się na zasady współżycia społecznego przez pracodawcę naruszającego prawo pracy.
Dotyczy spraw pracowniczych związanych z czasem pracy i wynagrodzeniem za godziny nadliczbowe, gdzie pracodawca nie prowadził wymaganej dokumentacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca, który nie prowadzi rzetelnej ewidencji czasu pracy pracownika, może skutecznie kwestionować roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca, który nie prowadzi rzetelnej ewidencji czasu pracy, ponosi negatywne konsekwencje procesowe, a ciężar udowodnienia nieobecności pracownika, jej rozmiaru oraz wypłaconego wynagrodzenia spoczywa na nim.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił obowiązek pracodawcy prowadzenia ewidencji czasu pracy zgodnie z art. 94 pkt 9a KP. Brak takiej dokumentacji lub jej nierzetelność powoduje zmianę rozkładu ciężaru dowodu, przerzucając go na pracodawcę, który musi udowodnić, że pracownik nie pracował w dochodzonym wymiarze lub otrzymał należne wynagrodzenie.
Czy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli pracodawca twierdzi, że pracował on tylko 8 godzin dziennie, a nie posiada dowodów na potwierdzenie tej tezy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracownik udowodni (np. poprzez własne wyliczenia, zeznania świadków) faktyczne przepracowane godziny, a pracodawca nie przedstawi wiarygodnych dowodów przeciwnych, sąd może zasądzić wynagrodzenie za godziny nadliczbowe.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyliczeniach powoda i zeznaniach świadków, uznając je za bardziej wiarygodne niż twierdzenia pozwanego, który nie przedstawił dowodów na poparcie swojej wersji. Podkreślono, że pracodawca nie wykazał, iż praca ponad normę wynikała z szczególnych potrzeb pracodawcy lub akcji ratowniczej.
Czy pracodawca może powoływać się na zasady współżycia społecznego lub wnioskować o miarkowanie zasądzonego wynagrodzenia, jeśli sam rażąco naruszał przepisy prawa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca, który rażąco narusza przepisy prawa pracy, nie może powoływać się na zasady współżycia społecznego w celu zmniejszenia zasądzonego wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że naruszanie przepisów o czasie pracy i niepłacenie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe stanowi rażące naruszenie zasad współżycia społecznego, co wyklucza możliwość powołania się na nie przez pracodawcę. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| M. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p. art. 94 § pkt 9a
Kodeks pracy
Obowiązek prowadzenia dokumentacji dotyczącej stosunku pracy, w tym ewidencji czasu pracy.
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Definicja pracy w godzinach nadliczbowych.
Pomocnicze
k.p. art. 281 § pkt 5
Kodeks pracy
Wykroczenie przeciwko prawom pracownika - naruszenie przepisu o czasie pracy.
k.p. art. 281 § pkt 6
Kodeks pracy
Wykroczenie przeciwko prawom pracownika - naruszenie obowiązku prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Kapitalizacja odsetek.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Rozłożenie świadczenia na raty.
Dz. U. z 2005r. Nr 167, poz. 1398 art. 97
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie pozwanego kosztami sądowymi.
Dz. U. z 2002r. Nr 163 poz. 1348 art. § 6 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie...
Koszty zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie prowadził rzetelnej ewidencji czasu pracy. • Pracownik faktycznie pracował w godzinach nadliczbowych. • Pracodawca nie udowodnił, że pracownik nie pracował w dochodzonym wymiarze. • Praca w godzinach nadliczbowych nie wynikała z szczególnych potrzeb pracodawcy ani akcji ratowniczej.
Odrzucone argumenty
Pracownik pracował tylko 8 godzin dziennie. • Praca w godzinach nadliczbowych nie była świadczona. • Powód otrzymał dodatkowe wynagrodzenie (300 zł miesięcznie) przez cały okres zatrudnienia. • Możliwość miarkowania zasądzonego wynagrodzenia ze względu na zasady współżycia społecznego. • Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia nieobecności pracownika, jej rozmiaru oraz wypłaconego wynagrodzenia spoczywa na pracodawcy • pracodawca, który wbrew obowiązkowi nie prowadzi list obecności, list płac ani innej dokumentacji ewidencjonującej czas pracy pracownika i wypłacanego mu wynagrodzenia, musi liczyć się z tym, że będzie na nim spoczywał ciężar udowodnienia nieobecności pracownika, jej rozmiaru oraz wypłaconego wynagrodzenia • na zasady współżycia nie może powoływać się ten, kto te zasady sam narusza w sposób rażący i powtarzający się
Skład orzekający
Małgorzata Paździerska
przewodniczący
Katarzyna Augustyniak
sprawozdawca
Hanna Wujkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za brak rzetelnej ewidencji czasu pracy i ciężar dowodu w zakresie kwestionowania roszczeń pracowniczych z tego tytułu spoczywa na nim. Podkreślenie braku możliwości powoływania się na zasady współżycia społecznego przez pracodawcę naruszającego prawo pracy."
Ograniczenia: Dotyczy spraw pracowniczych związanych z czasem pracy i wynagrodzeniem za godziny nadliczbowe, gdzie pracodawca nie prowadził wymaganej dokumentacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prowadzenie rzetelnej dokumentacji przez pracodawcę i jakie mogą być tego konsekwencje. Pokazuje też, że pracownicy mają narzędzia do dochodzenia swoich praw, nawet jeśli pracodawca próbuje zataić fakty.
“Pracodawco, nie prowadzisz ewidencji czasu pracy? Pracownik może wygrać z Tobą nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych!”
Dane finansowe
WPS: 3231,12 PLN
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 45 285,3 PLN
skapitalizowane odsetki: 8869,96 PLN
wynagrodzenie za pracę: 625,6 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.