IV PA 185/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, B. K., funkcjonariusz Służby Celnej, wniósł pozew o zasądzenie odprawy w kwocie 26.651,70 zł wraz z odsetkami, argumentując, że przekształcenie jego stosunku służbowego w stosunek pracy w związku z reformą KAS powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uprawnia do odprawy. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia i niedopuszczalności drogi sądowej, a także kwestionując podstawy prawne do wypłaty odprawy. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze wyrokiem z 19 czerwca 2024 r. zasądził dochodzoną kwotę odprawy, uznając zarzut niedopuszczalności drogi sądowej za chybiony. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Sądu Najwyższego z 6 lutego 2024 r. (sygn. akt III PZP 2/23), która potwierdziła prawo funkcjonariuszy w podobnej sytuacji do odprawy. Sąd Rejonowy uznał również zarzut przedawnienia za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.), wskazując na skomplikowany stan prawny i niejasności wynikające z reformy. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędne analogiczne stosowanie przepisów o Służbie Celnej i przepisów wprowadzających ustawę o KAS, a także niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa pracy do kwestii przedawnienia. Sąd Okręgowy w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego i uchwałę Sądu Najwyższego, oddalając apelację pozwanego. Sąd Okręgowy uznał, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do odprawy w związku z zakończeniem służby, nawet jeśli doszło do przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy. Sąd Okręgowy podtrzymał również stanowisko Sądu Rejonowego co do niezasadności zarzutu przedawnienia, wskazując na wyjątkowe okoliczności sprawy oraz możliwość zastosowania art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, a także analogicznie art. 5 k.c. (lub art. 8 k.p.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy, których stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy w wyniku reformy KAS, oraz stosowanie zasad współżycia społecznego do zarzutu przedawnienia w skomplikowanych stanach prawnych.
Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, która rozstrzygnęła konkretne zagadnienie prawne. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia może być różna w zależności od specyfiki sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy funkcjonariuszowi Służby Celnej, który stał się funkcjonariuszem KAS i przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, przysługuje odprawa pieniężna w związku z zakończeniem służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego, uznał, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy KAS jest traktowane jako zakończenie służby, co uprawnia do odprawy na podstawie przepisów o Służbie Celnej i przepisów wprowadzających ustawę o KAS.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o odprawę dla funkcjonariusza jest zasadny w sytuacji skomplikowanego stanu prawnego i niejasności interpretacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie jest zasadny.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzut przedawnienia za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.) ze względu na skomplikowany stan prawny wynikający z reformy KAS, niejasności interpretacyjne oraz fakt, że uchwała Sądu Najwyższego rozstrzygnęła wątpliwości dopiero w lutym 2024 r. Sąd Okręgowy dodatkowo wskazał na możliwość nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia na podstawie art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej z uwagi na wyjątkowe okoliczności.
Czy w przypadku przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy, stosuje się przepisy prawa pracy dotyczące przedawnienia, czy przepisy dotyczące stosunku służbowego?
Odpowiedź sądu
W tej konkretnej sprawie Sąd Rejonowy zastosował przepisy prawa pracy, a Sąd Okręgowy uznał, że niezależnie od tego, czy zastosowano przepisy prawa pracy, czy przepisy o Służbie Celnej (art. 165 ust. 2), zarzut przedawnienia nie był zasadny.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy zastosował art. 291 § 1 k.p. i art. 8 k.p., uznając zarzut przedawnienia za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Pozwany w apelacji kwestionował zastosowanie przepisów prawa pracy, wskazując na art. 252 ust. 1 ustawy o KAS. Sąd Okręgowy uznał, że niezależnie od podstawy prawnej, zarzut przedawnienia nie był zasadny, wskazując również na art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w Z. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
uSC art. 163 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Funkcjonariuszowi służby stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, przysługuje odprawa.
Pomocnicze
p.w. KAS art. 165 § ust. 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Funkcjonariusze celni stają się z mocy prawa funkcjonariuszami KAS, zachowując ciągłość służby.
p.w. KAS art. 165 § ust. 7
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Dyrektorzy składają funkcjonariuszom propozycje nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby.
p.w. KAS art. 170 § ust. 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Wygaśnięcie stosunku służbowego traktowane jest jak zwolnienie ze służby, a funkcjonariuszom przysługują świadczenia należne w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki.
p.w. KAS art. 171 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
W przypadku przyjęcia propozycji zatrudnienia, dotychczasowy stosunek służby przekształca się w stosunek pracy lub służby w KAS.
k.p.c. art. 477(2) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie można czynić ze swego podmiotu prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
uKAS art. 252 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń ze stosunku służbowego funkcjonariuszy KAS.
uKAS art. 277
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i prawa dziedziczenia.
uSN art. 1 § pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 08.12.2017 r. o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy jest organem władzy sądowniczej, powołanym do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez zapewnienie zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa.
k.p.c. art. 385 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.
uSC art. 165 § ust. 2
Ustawa z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej
Kierownik urzędu może nie uwzględnić terminu przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy KAS jest traktowane jako zakończenie służby, uprawniające do odprawy. • Zarzut przedawnienia jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego ze względu na skomplikowany stan prawny i niejasności interpretacyjne. • Uchwała Sądu Najwyższego III PZP 2/23 rozstrzyga wątpliwości na korzyść funkcjonariuszy. • Nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia jest uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami (art. 165 ust. 2 uSC).
Odrzucone argumenty
Brak podstaw prawnych do wypłaty odprawy w przypadku przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy. • Roszczenie o odprawę uległo przedawnieniu. • Zastosowanie przepisów prawa pracy do przedawnienia roszczenia ze stosunku służbowego jest nieprawidłowe. • Podniesienie zarzutu przedawnienia nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
„ucywilnienie” powinno być traktowane prawnie tak jak zwolnienie ze służby • uchwała Sądu Najwyższego z 06.02.2024 r., sygn. akt III PZP 2/23, jest dla niniejszego sądu w pełni przekonująca i ostatecznie rozstrzyga wszelkie wątpliwości • odstąpienie od wykładni językowej na rzecz wykładni funkcjonalnej i systemowej • odprawa w służbach mundurowych ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę dla Rzeczypospolitej Polskiej • zarzut przedawnienia za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego ( art. 8 k.p. ) • skomplikowany stan prawny mógł budzić w nich wątpliwości interpretacyjne • nie zachodzi potrzeba powtarzania tych ustaleń (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14.02.2013 r. sygn. II CSK 292/12 i z dnia 24.02. 2021 r. sygn. III USK P 33/21 oraz art. 387 § 2 1 k.p.c. )
Skład orzekający
Robert Macholak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy, których stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy w wyniku reformy KAS, oraz stosowanie zasad współżycia społecznego do zarzutu przedawnienia w skomplikowanych stanach prawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, która rozstrzygnęła konkretne zagadnienie prawne. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia może być różna w zależności od specyfiki sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z reformą administracji i prawami funkcjonariuszy, a rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej uchwale Sądu Najwyższego.
“Czy funkcjonariusz po reformie KAS stracił prawo do odprawy? Sąd Najwyższy i Okręgowy mówią: Nie!”
Dane finansowe
WPS: 26 651,7 PLN
odprawa: 26 651,7 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.