IV PA 136/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. P., kierowca w transporcie międzynarodowym, dochodził od pozwanej K. A. zapłaty kwoty 45 690,16 zł tytułem ryczałtów za noclegi podczas podróży służbowych. Twierdził, że zapewnienie możliwości spania w kabinie pojazdu nie jest tożsame z zapewnieniem bezpłatnego noclegu i domagał się zasądzenia należności zgodnie z przepisami rozporządzeń. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze oddalił powództwo, uznając, że strony umówiły się na stałą stawkę diety w wysokości 45 Euro za dobę, która pokrywała wszystkie koszty związane z podróżą służbową, w tym wyżywienie i nocleg. Sąd ustalił, że powód wiedział o warunkach pracy, godził się na spanie w kabinie pojazdu i nie poniósł żadnych kosztów noclegu, w związku z czym nie przysługuje mu ryczałt. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Podkreślono, że przepisy Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz polskie przepisy prawa pracy nie nakładają na pracodawcę obowiązku zapewnienia kierowcy noclegu w hotelu, a jedynie prawa do odpoczynku, który może być realizowany w kabinie pojazdu, jeśli jest ona wyposażona w odpowiednie miejsce do spania. Sąd wskazał, że powód nie wykazał poniesienia żadnych kosztów związanych z noclegiem, a umówiona stawka diety była znacznie wyższa niż przewidziane w przepisach limity. Dodatkowo, Sąd Okręgowy odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24.11.2016 r. (sygn. akt K 11/15), który uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy dotyczące ryczałtów za noclegi w transporcie międzynarodowym w zakresie, w jakim znajdują zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym. W konsekwencji, apelacja powoda została oddalona jako bezzasadna, a powód został obciążony kosztami zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że kierowcy wykonującemu transport międzynarodowy, który śpi w kabinie pojazdu i nie ponosi faktycznych kosztów noclegu, nie przysługuje ryczałt za nocleg, nawet w świetle przepisów unijnych i krajowych, a także wyroku TK K 11/15.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowcy w transporcie międzynarodowym, który godził się na spanie w kabinie i nie poniósł kosztów noclegu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy kierowca faktycznie ponosił koszty noclegu lub gdy umowa o pracę stanowi inaczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kierowcy wykonującemu przewozy w transporcie międzynarodowym, który śpi w kabinie pojazdu, przysługuje ryczałt za nocleg, jeśli nie poniósł on faktycznych kosztów noclegu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kierowcy nie przysługuje ryczałt za nocleg, jeśli nie poniósł on faktycznych kosztów noclegu, a umówiona stawka diety pokrywała wszystkie koszty podróży, w tym nocleg.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strony umówiły się na stałą stawkę diety pokrywającą wszystkie koszty podróży. Powód nie poniósł żadnych kosztów noclegu, godząc się na spanie w kabinie pojazdu. Przepisy unijne i krajowe nie nakładają obowiązku zapewnienia noclegu w hotelu, a jedynie prawa do odpoczynku, który można odbyć w kabinie. Dodatkowo, wyrok TK z 24.11.2016 r. podważył podstawy prawne dochodzenia ryczałtów za noclegi w transporcie międzynarodowym.
Czy zapewnienie miejsca do spania w kabinie pojazdu przez pracodawcę wyłącza możliwość dochodzenia przez kierowcę ryczałtu za nocleg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli kierowca godził się na takie warunki i nie poniósł faktycznych kosztów noclegu, zapewnienie miejsca do spania w kabinie pojazdu wyłącza możliwość dochodzenia ryczałtu za nocleg.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zgoda kierowcy na spanie w kabinie wyłącza możliwość domagania się rekompensaty za brak hotelu, chyba że prawo to wynika wprost z przepisów płacowych. Jeśli pojazd posiada miejsce do spania, a kierowca wyraża zgodę, musi to być kwalifikowane jako zapewnienie bezpłatnego noclegu.
Czy kierowca wykonujący przewozy w transporcie międzynarodowym jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 77(5) § 1 k.p. po wejściu w życie art. 2 pkt 7 ustawy o czasie pracy kierowców?
Odpowiedź sądu
Po wejściu w życie art. 2 pkt 7 ustawy o czasie pracy kierowców, do kierowców w transporcie drogowym nie ma zastosowania art. 77(5) § 1 k.p., lecz autonomiczne pojęcie podróży służbowej zdefiniowane w tej ustawie.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (II PZP 11/08) wskazującej na incydentalny charakter podróży służbowej w rozumieniu art. 77(5) § 1 k.p. i wykluczającej uznanie pracy kierowcy międzynarodowego za podróż służbową. Następnie wskazał na zmianę przepisów wprowadzającą odrębną definicję podróży służbowej dla kierowców w ustawie o czasie pracy kierowców, co skutkuje odmiennym traktowaniem tej grupy zawodowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. P. | osoba_fizyczna | powód |
| K. A. w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (19)
Główne
u.c.p.k. art. 21a
Ustawa o czasie pracy kierowców
u.c.p.k. art. 2 § pkt 7
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
Rozp. (WE) 561/2006 art. 8 § ust. 1, 2, 5, 8
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p. art. 77(5) § § 3-5
Kodeks pracy
rozp. MPiPS z 29.01.2013 art. 16 § ust. 1, 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej
rozp. MPiPS z 19.12.2002 art. 9 § ust. 1, 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. MS z 22.10.2015 art. 9 § ust. 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
k.p. art. 2 § § 2
Kodeks pracy
k.p. art. 4 § § 3-5
Kodeks pracy
rozp. MPiPS z 29.01.2013 art. 16 § ust. 1, 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r.
rozp. MPiPS z 19.12.2002 art. 9 § ust. 1, 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r.
k.p. art. 77(5) § § 1
Kodeks pracy
Rozp. (WE) 561/2006 art. 4 § lit. f, g
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.
u.c.p.k. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
u.c.p.k. art. 27 § ust. 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
k.p. art. 13
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strony umówiły się na stałą stawkę diety pokrywającą wszystkie koszty podróży. • Powód nie poniósł faktycznych kosztów noclegu, godząc się na spanie w kabinie pojazdu. • Przepisy unijne i krajowe nie nakładają obowiązku zapewnienia noclegu w hotelu, a jedynie prawa do odpoczynku. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24.11.2016 r. (K 11/15) podważył podstawy prawne dochodzenia ryczałtów za noclegi w transporcie międzynarodowym.
Odrzucone argumenty
Zapewnienie miejsca do spania w kabinie pojazdu nie jest tożsame z zapewnieniem bezpłatnego noclegu. • Kierowcy przysługuje ryczałt za nocleg niezależnie od faktycznego poniesienia kosztów.
Godne uwagi sformułowania
zgoda kierowców na korzystanie z noclegów w kabinie wyłącza możliwość domagania się rekompensaty za brak hotelu • zawodowy kierowca, który godzi się na spanie w samochodzie, z góry wyklucza korzystanie z hotelu i nie ma prawa do ryczałtu za nocleg • nie można utożsamiać tej tezy z prawem do ryczałtu za nocleg, albowiem samo jego wypłacanie w żaden sposób nie poprawiłoby standardu odpoczynku kierowcy • ryczałt za nocleg jest określonym świadczeniem celowym przeznaczonym na pokrycie faktycznych kosztów noclegu, a nie ewentualną rekompensatą za brak należytego komfortu • ustawodawca europejski nie postrzega spania kierowcy w kabinie, jeśli dokonał takiego wyboru, a kabina jest wyposażona w miejsce do spania, jako sytuacji zagrażającej życiu i zdrowiu jego i innych uczestników ruchu.
Skład orzekający
Bogusław Łój
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Kijowska
członek
Robert Macholak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że kierowcy wykonującemu transport międzynarodowy, który śpi w kabinie pojazdu i nie ponosi faktycznych kosztów noclegu, nie przysługuje ryczałt za nocleg, nawet w świetle przepisów unijnych i krajowych, a także wyroku TK K 11/15."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowcy w transporcie międzynarodowym, który godził się na spanie w kabinie i nie poniósł kosztów noclegu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy kierowca faktycznie ponosił koszty noclegu lub gdy umowa o pracę stanowi inaczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kierowców zawodowych i ich praw do ryczałtów za noclegi, a także interpretacji przepisów unijnych i krajowych w kontekście specyfiki pracy w transporcie międzynarodowym. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dodaje jej wagi.
“Kierowco, czy wiesz, że spanie w kabinie może oznaczać brak ryczałtu za nocleg? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 45 690,16 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.