IV P-Pm 489/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Gminnej Spółdzielni (...) w B. przeciwko M. R. (1) o zapłatę kwoty 846,89 zł tytułem odszkodowania za niedobór w powierzonym mieniu. Pozwana była zatrudniona jako sprzedawca i objęta umową o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Pracodawca stwierdził niedobór w wysokości 5.081,32 zł, z czego na pozwaną przypadało 14,29%. Pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, kwestionując sposób wyliczenia szkody, twierdząc, że nie odliczono towarów przeterminowanych i zepsutych, a także zarzucając nieprawidłowości w powierzeniu mienia i braku zapewnienia warunków jego zabezpieczenia. Sąd analizował podstawy prawne odpowiedzialności pracownika, wskazując na art. 114 kp (odpowiedzialność za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków) oraz art. 124 i 125 kp (odpowiedzialność za niedobór w powierzonym mieniu). Sąd stwierdził, że powódka nie wykazała konkretnych obowiązków, których pozwana nie wykonała lub nienależycie wykonała, ani jej winy, ani związku przyczynowego ze szkodą. Podkreślono, że umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej dotyczy niedoboru (braku towaru), a nie szkody w postaci przeterminowania czy zepsucia. Sąd uznał, że pozwana i inne pracownice wyliczyły się z powierzonego mienia, a szkoda wynikła z innych przyczyn, nie zaś z niedoboru. W konsekwencji, sąd umorzył postępowanie w części ograniczonego żądania pozwu i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników, w szczególności rozróżnienie między niedoborem a szkodą w postaci przeterminowania towaru oraz wymogi dowodowe pracodawcy w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych od pracowników.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracowniczej i odpowiedzialności materialnej w handlu detalicznym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych branżach lub w przypadku innych rodzajów szkód.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za niedobór w powierzonym mieniu, jeśli szkoda wynika z przeterminowania lub zepsucia towaru, a nie z jego braku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność pracownika na podstawie umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej dotyczy niedoboru (braku towaru), a nie szkody wynikłej z przeterminowania lub zepsucia towaru.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej dotyczy odpowiedzialności za niedobór, czyli brak towaru, a nie za szkody powstałe w mieniu w wyniku jego zepsucia, uszkodzenia czy przeterminowania. Powódka nie wykazała, aby pozwana ponosiła odpowiedzialność na podstawie art. 114 kp (szkoda wynikła z niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków) ani art. 124 kp (indywidualne powierzenie mienia).
Czy pracodawca wykazał przesłanki odpowiedzialności pracownika za szkodę wynikłą z nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie wykazał konkretnych obowiązków, których pracownik nie wykonał lub nienależycie wykonał, ani jej winy, ani związku przyczynowego ze szkodą.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka nie sprecyzowała, jakie konkretnie obowiązki pracownicze pozwana naruszyła, kiedy to nastąpiło, czy było to zawinione, ani jaki był związek przyczynowy ze szkodą. Brak wskazania dowodów na poparcie tych okoliczności uniemożliwił ustalenie odpowiedzialności pracownika na podstawie art. 114 kp.
Czy pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę, jeśli pracodawca nie zapewnił warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia?
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik może się uwolnić od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
Uzasadnienie
Choć sąd nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio z powodu braku wykazania podstawowej odpowiedzialności, wskazał na możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie art. 124 § 3 kp, jeśli pracodawca nie zapewnił odpowiednich warunków zabezpieczenia mienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gminna Spółdzielnia (...) w B. | spółka | powód |
| M. R. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.p. art. 124
Kodeks pracy
Pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności, narzędzia, instrumenty lub podobne przedmioty, środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu. Może się uwolnić od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
k.p. art. 125
Kodeks pracy
Pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Podstawą jest umowa o współodpowiedzialności materialnej. Odpowiadają w częściach określonych w umowie. W razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody.
Pomocnicze
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy.
k.p. art. 115
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
k.p. art. 116
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody.
Dz. U. 1996, nr 143, poz. 663 art. § 4 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie
Dz. U. 1996, nr 143, poz. 663 art. § 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie
Dz. U. 1996, nr 143, poz. 663 art. § 8 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie
Dz.U. 1996, nr 143, poz. 662 art. § 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu
Dz.U. 1996, nr 143, poz. 662 art. § 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powoda podstawy prawnej odpowiedzialności pozwanej z tytułu umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej (brak niedoboru, lecz szkoda w postaci przeterminowania towaru). • Brak wykazania przez powoda przesłanek odpowiedzialności pozwanej z tytułu nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych (brak wskazania konkretnych naruszeń, winy i związku przyczynowego ze szkodą). • Niewłaściwe zastosowanie przez powoda przepisów Kodeksu pracy dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda oparte na umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej za niedobór. • Roszczenie powoda oparte na nienależytym wykonaniu obowiązków pracowniczych. • Twierdzenia powoda o braku staranności pracowniczej i ignorowaniu obowiązków przez pozwaną. • Twierdzenia powoda o nieprawidłowym zamawianiu towarów przez pracowników.
Godne uwagi sformułowania
Sąd oddalił wszystkie pozostałe wnioski dowodowe, zgłoszone przez strony albowiem w ocenie sądu, nie zmierzały one do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. • Powódka nie potrafiła sprecyzować faktów, mających najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. • Z umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej, zawartej przez strony, wynika jedynie odpowiedzialność pracowników za niedobór tj. brak towaru. • Z faktu łącznego powierzenia mienia kilku pracownikom nie wynika domniemanie, że szkody powstałe w tym mieniu (inne niż jego brak) są następstwem zaniedbań wszystkich pracowników odpowiedzialnych materialnie.
Skład orzekający
Renata Darłak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników, w szczególności rozróżnienie między niedoborem a szkodą w postaci przeterminowania towaru oraz wymogi dowodowe pracodawcy w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych od pracowników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracowniczej i odpowiedzialności materialnej w handlu detalicznym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych branżach lub w przypadku innych rodzajów szkód.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy konflikt między pracodawcą a pracownikiem w kwestii odpowiedzialności za straty w towarze, z naciskiem na prawidłowe procedury i dowodzenie. Jest to praktyczny przykład dla prawników pracy i menedżerów.
“Czy pracownik zawsze odpowiada za przeterminowany towar? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice w odpowiedzialności materialnej.”
Dane finansowe
WPS: 846,89 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 270 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.