IV P-Pm 106/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo pracodawcy o zwrot kosztów szkolenia, uznając umowę w tym zakresie za nieważną z powodu niezgodności z przepisami Kodeksu pracy.
Pracodawca dochodził zwrotu kosztów szkolenia kierowcy w kwocie 500 zł, argumentując, że pracownik powinien zwrócić poniesione wydatki po zakończeniu umowy o pracę. Sąd ustalił, że umowa o szkolenie zawierała klauzulę zobowiązującą pracownika do zwrotu kosztów nawet w przypadku wypowiedzenia umowy przez pracodawcę. Analizując przepisy Kodeksu pracy (art. 103^4 i 103^5 k.p.), sąd uznał tę klauzulę za nieważną, ponieważ była mniej korzystna dla pracownika niż przewidują to przepisy. W związku z tym powództwo zostało oddalone.
Sprawa dotyczyła powództwa pracodawcy, (...) Spółka z o.o. Oddział w Polsce, przeciwko byłemu pracownikowi, S. K., o zapłatę 500 zł tytułem zwrotu kosztów szkolenia w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych. Pracownik był zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego w przewozach międzynarodowych. Umowa o szkolenie, zawarta 2 lutego 2015 r., zawierała postanowienie (§ 2 ust. 1), zgodnie z którym pracownik zobowiązywał się zwrócić pracodawcy koszty szkolenia, jeśli rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem (z pewnymi wyjątkami) lub zostanie zwolniony z jego winy, lub jeśli pracodawca rozwiąże umowę za wypowiedzeniem. Pracodawca poniósł koszt szkolenia w kwocie 500 zł, a następnie potrącił tę kwotę z wynagrodzenia pracownika po rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem. Pracownik odzyskał potrąconą kwotę po interwencji PIP. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim, analizując przepisy Kodeksu pracy dotyczące podnoszenia kwalifikacji zawodowych (art. 103^1-103^5 k.p.), uznał klauzulę umowną zobowiązującą pracownika do zwrotu kosztów w przypadku wypowiedzenia umowy przez pracodawcę za nieważną. Stwierdzono, że umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy kodeksu, a art. 103^5 k.p. nie przewiduje obowiązku zwrotu kosztów w sytuacji, gdy pracodawca rozwiązuje umowę za wypowiedzeniem. W związku z tym powództwo zostało oddalone jako nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taka klauzula jest nieważna, ponieważ jest mniej korzystna dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 103^4 § 2 k.p., który stanowi, że umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy rozdziału III Kodeksu pracy. Art. 103^5 k.p. nie przewiduje obowiązku zwrotu kosztów w przypadku rozwiązania umowy za wypowiedzeniem przez pracodawcę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
S. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o.o Oddział w Polsce | spółka | powód |
| S. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 103^4 § § 1
Kodeks pracy
Pracodawca zawiera z pracownikiem podnoszącym kwalifikacje zawodowe umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki stron. Umowę zawiera się na piśmie.
k.p. art. 103^4 § § 2
Kodeks pracy
Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy niniejszego rozdziału.
k.p. art. 103^5
Kodeks pracy
Określa zamknięty katalog sytuacji, w których pracownik jest zobowiązany do zwrotu kosztów szkolenia poniesionych przez pracodawcę.
Pomocnicze
k.p. art. 103^1
Kodeks pracy
k.p. art. 103^4 § § 3
Kodeks pracy
Umowa o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych może także zawierać jako element uzupełniający postanowienie, mocą którego pracodawca zobowiązuje pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
k.p. art. 10
Kodeks pracy
Zasada wolności pracy.
k.p. art. 94 § 3
Kodeks pracy
k.p. art. 55
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność klauzuli umownej zobowiązującej pracownika do zwrotu kosztów szkolenia w sytuacji, gdy pracodawca rozwiązał umowę za wypowiedzeniem, z uwagi na jej niezgodność z art. 103^4 § 2 k.p. Katalog sytuacji obligujących pracownika do zwrotu kosztów szkolenia jest zamknięty i wynika z art. 103^5 k.p., a rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem przez pracodawcę nie jest jedną z tych sytuacji.
Odrzucone argumenty
Obowiązek pracownika zwrotu kosztów szkolenia w związku z zakończeniem umowy o pracę, mimo że umowa o pracę została rozwiązana za wypowiedzeniem przez pracodawcę.
Godne uwagi sformułowania
umowa o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy niniejszego rozdziału Lista przypadków, w których pracownik jest obowiązany do zwrotu kosztów jest zamknięta i nie można rozszerzać jej o inne sytuacje.
Skład orzekający
Jolanta Jaros-Skwarczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących umów o podnoszenie kwalifikacji zawodowych i zwrotu kosztów szkolenia, zwłaszcza w kontekście klauzul mniej korzystnych dla pracownika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania umowy za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Nie dotyczy sytuacji, gdy pracownik sam zrezygnował z pracy lub został zwolniony dyscyplinarnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne analizowanie umów o szkolenie i jakie konsekwencje niesie za sobą stosowanie klauzul niezgodnych z prawem pracy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy pracodawca może żądać zwrotu kosztów szkolenia, gdy sam zwolnił pracownika? Sąd odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV P-Pm 106/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim IV Wydział Pracy w składzie: Przewodniczący: SSR Jolanta Jaros-Skwarczyńska Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Jakóbczyk po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2016 r. w Tomaszowie Mazowieckim na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka z o.o Oddział w Polsce przeciwko S. K. o zapłatę oddala powództwo; Sygn. akt IV P- Pm 106/16 UZASADNIENIE W pozwie wzajemnym z dnia 07 marca 2016r., złożonym w sprawie sygn. akt IV P 168/15, skierowanym przeciwko pozwanemu S. K. , powód (...) Spółka z o.o. Oddział w Polsce reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wnosił o zasądzenie na jego rzecz kwoty 500,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego żądania pełnomocnik powoda wskazał, iż pozwany był zatrudniony u powoda na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego w przewozach międzynarodowych w okresie od 19.02.2015r. do dnia zapłaty. Nadto, pełnomocnik powoda wskazał, iż w dniu 23.05.2015r. pozwany S. K. odbył szkolenie w zakresie przewozów towarów niebezpiecznych (...) , którego koszt poniósł powód, a w związku z zakończeniem umowy o pracę pozwany winien zwrócić byłemu pracodawcy koszty uzyskania uprawnień w kwocie 500 zł. Postanowieniem z dnia 21 marca 2016r., sąd wyłączył do odrębnego rozpoznania pozew wzajemny (...) Spółka Akcyjna (...) Oddział w Polsce z siedzibą w T. przeciwko S. K. o zapłatę kwoty 500 złotych, złożony na rozprawie w dniu 07 marca 2016r. Przedmiotowa sprawa została zarejestrowana w Repertorium P za numerem IV P-Pm 106/16. Sąd ustalił, następujący stan faktyczny : Pozwany S. K. był zatrudniony u pozwanego (...) Spółka Akcyjna (...) Oddział w Polsce z siedzibą w T. M. ., w okresie od dnia 19.02.2015r. do 27.06.2015r., na podstawie umowy o pracę na czas określony, na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, na przewozach międzynarodowych. dowód: świadectwo pracy pozwanego S. K. z dnia 29.06.2015r. – akta osobowe W dniu 02 lutego 2015r., strony zawarły umowę o szkolenie, zgodnie z którą pracodawca kieruje pracownika na szkolenie w celu uzyskania certyfikatu (...) i nabycia umiejętności pracy według systemu ustalonego w (...) Sp. z o.o. Oddział w Polsce ( §1 umowy). W myśl § 2 ust. 1 w/w umowy pracownik zobowiązuje się uczestniczyć w szkoleniu i wykonywać obowiązki związane z uzyskaniem certyfikatu i nabywaniem umiejętności pracy według systemu ustalonego w (...) Sp. z o.o. Oddział w Polsce. Jeżeli pracownik w trakcie szkolenia lub w terminie 6 miesięcy po jego zakończeniu: a/.zostanie zwolniony bez wypowiedzenia z jego winy; b/. rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem z wyjątkiem wypowiedzenia umowy o pracę z powodu mobbingu; c/. stosunek pracy zostanie rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę; d/. rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy ( art. 55 k.p. ) lub z powodu mobbingu ( art. 94 k.p. ), mimo braku przyczyn określonych w tych przepisach, zobowiązuje się zwrócić pracodawcy koszty szkolenia, o których mowa w § 1 ust. 3 niniejszej umowy. dowód: umowa o szkolenie z dnia 02.02.2015r. – akta osobowe k. 13; zeznania pozwanego S. K. – protokół rozprawy audio video z dnia 30 maja 2016r. 00:04:06-00:07:58 – k. 28 verte; W dniu 23 maja 2015r., pozwany S. K. ukończył kurs (...) początkowy oraz uzyskał zaświadczenie o ukończeniu kursu z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych. Koszt szkolenia kursu podstawowego (...) wyniósł 500,00 zł. Koszt ten w całości poniósł pracodawca. dowód : zaświadczenie nr (...) o ukończeniu kursu z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych z dnia 25.05.2015r. – k.6; Oświadczeniem z dnia 11 czerwca 2015r., pracodawca wypowiedział pozwanemu umowę o pracę zawartą w dniu 19 lutego 2015r. z zachowaniem 2- tygodniowego okresu wypowiedzenia, którego termin upłynął z dniem 27 czerwca 2015r. dowód : pismo z dnia 11 czerwca 2015r. o wypowiedzeniu umowy o pracę z 2- tygodniowym wypowiedzeniem - k. 11; Z wynagrodzenia zasadniczego za miesiąc czerwiec 2015r. w kwocie netto 1.136,40 złotych /brutto 1.583,33 złotych/, należnego pozwanemu S. K. , pracodawca potrącił kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów szkolenia (...) . Na skutek kontroli Państwowej Inspekcji Pracy oraz jej ustaleń, w dniu 07.09.2015r. pracodawca zwrócił pozwanemu S. K. potrąconą z wynagrodzenia za pracę kwotę 500 złotych. dowód : przelew bankowy na kwotę 500 zł z dnia 07.09.2015r.- k. 4; pismo PIP z dnia 26.08.2015r. adresowane do S. K. - k. 12-13; Sąd zważył, co następuje : Powództwo jako nieuzasadnione podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż pomiędzy stronami doszło do zawarcia na piśmie umowy o podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika /umowy o szkolenie/, której elementem dodatkowym było zobowiązanie pracownika do pozostawania w zatrudnieniu przez okres 6 miesięcy po ukończeniu szkolenia. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego należało zatem ustalić, czy zawarta umowa jest ważna oraz czy pozwany pracownik S. K. ma obowiązek zwrotu pracodawcy kosztów szkolenia – kursu podstawowego (...) . Podstawę do zawarcia między pracodawcą a pracownikiem umowy o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych normują przepisy art. 103 1 -103 5 k.p. Przepis art. 103 4 § 1 k.p. stanowi, że pracodawca zawiera z pracownikiem podnoszącym kwalifikacje zawodowe umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki stron. Umowę zawiera się na piśmie, a umowa ta nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy niniejszego rozdziału (§ 2). Nie ma obowiązku zawarcia umowy, o której mowa w § 1, jeżeli pracodawca nie zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych (§ 3). Umowa o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych może także zawierać jako element uzupełniający postanowienie, mocą którego pracodawca zobowiązuje pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych (art. 103 4 § 3). Jako część umowy wymaga to zgody pracownika. Wymóg tej zgody konieczny jest również ze względu na wyrażoną w art. 10 k.p zasadę wolności pracy. Umowa o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych stanowi umowę prawa pracy, związaną z umową o pracę, lecz od niej odrębną. Jest ona klauzulą autonomiczną. O odrębności tej umowy od umowy o pracę, a tym samym o odrębności wynikających z niej zobowiązań od praw i obowiązków stron stosunku pracy związanych ze świadczeniem pracy, należy wnosić z treści art. 103 4 § 2 k.p. , który stanowi, że umowa ta nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż "przepisy niniejszego rozdziału". Podkreślić również należy, iż do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracownika, pracownik zobowiązany jest w sytuacjach wskazanych w art. 103 5 k.p. zgodnie z którym pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe: 1/. który bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie podnoszenia kwalifikacji zawodowych albo przerwie podnoszenie tych kwalifikacji, 2/. z którym pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w terminie określonym w umowie, o której mowa w art. 103 4 Kodeksu pracy , nie dłuższym niż 3 lata, 3/. który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem, z wyjątkiem wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn określonych w art. 94 3 kodeksu pracy , 4/. który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 lub art. 94 3 kodeksu pracy , mimo braku przyczyn określonych w tych przepisach. Lista przypadków, w których pracownik jest obowiązany do zwrotu kosztów jest zamknięta i nie można rozszerzać jej o inne sytuacje. Byłoby to bowiem mniej korzystne dla pracownika niż wynika to z kodeksu pracy . W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, iż w rozpoznawanej sprawie postanowienie umowy o szkolenie z dnia 02.02.2015r., zawartej pomiędzy stronami, na mocy której pracownik zobowiązuje się zwrócić pracodawcy koszty szkolenia również w sytuacji, gdy stosunek pracy zostanie rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę jest nieważne jako, że stosownie do treści art. 103 4 § 2 k.p. , umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy rozdziału III Kodeksu pracy , a przepisy art. 103 5 k.p. określające przypadki, w których pracownik jest zobowiązany do zwrotu kosztów szkolenia nie przewidują sytuacji, w której stosunek pracy zostanie rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę. W świetle powyższego rację należy przyznać pozwanemu, iż zawarta umowa o szkolenie jest niezgodna z przepisami kodeksu pracy i nie może stanowić podstawy do zwrotu kosztów szkolenia. Zdaniem Sądu, pracownik zobowiązany jest do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracownika w sytuacjach wskazanych w art. 103 5 k.p. , a w okolicznościach przedmiotowej sprawy żadna z tych sytuacji nie wystąpiła. Z tych też względów, uznając żądanie pozwu za niezasadne, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając wniesione powództwo w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI