IV P 880/25Wyrównanie wynagrodzenia asesora niekonstytucyjne ustawy budzetowe 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie, V. V. i K. V., jako spadkobiercy zmarłej asesorki sądowej J. V., domagali się zasądzenia od strony pozwanej (...) wyrównania wynagrodzenia za pracę za okres od października 2021 r. do grudnia 2022 r. Argumentowali, że ich poprzedniczka otrzymywała wynagrodzenie zaniżone w stosunku do przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.p.), ponieważ pracodawca stosował przepisy tzw. ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2023. Powodowie podnosili, że te przepisy były niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2 (gwarantującego sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu) oraz art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego, ochrona zaufania do państwa i prawa). Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy, uznał powództwo za zasadne w przeważającej części. Sąd ustalił, że stan faktyczny w sprawie był bezsporny, a strony nie kwestionowały przedłożonych dowodów. Kluczowym zagadnieniem prawnym była zgodność przepisów ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP w zakresie kształtowania wynagrodzeń sędziów i asesorów sądowych. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. (sygn. akt K 1/23), który uznał przepisy ustawy okołobudżetowej na rok 2023 za niezgodne z Konstytucją. Sąd Rejonowy podzielił argumentację powodów, uznając, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022 również naruszały art. 178 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 2 Konstytucji RP, ponieważ stanowiły arbitralną ingerencję w wynagrodzenia sędziowskie, nieuzasadnioną sytuacją finansową państwa i wprowadzając nierówne traktowanie w porównaniu do innych grup zawodowych. Sąd podkreślił, że zasady wynagradzania sędziów powinny być oparte na obiektywnych przesłankach i gwarantować stabilność, a tymczasem ustawy okołobudżetowe wprowadzały tymczasowe i zmienne rozwiązania. Dodatkowo, sąd rozważył zgodność przepisów z prawem Unii Europejskiej, wskazując, że zamrożenie wynagrodzeń sędziów, które nie obejmowało przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej, naruszało zasadę niezawisłości sędziowskiej. W konsekwencji, sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz V. V. kwotę 5.916,59 zł brutto oraz na rzecz K. V. kwotę 5.916,62 zł brutto, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Dalsze, wyższe żądania powodów zostały oddalone. Wyrokowi w części zasądzającej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nieuiszczone koszty sądowe przejął na rachunek Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie roszczeń o wyrównanie wynagrodzenia sędziów i asesorów sądowych w okresach, gdy obowiązywały ustawy okołobudżetowe, a także jako przykład stosowania przez sądy powszechne kontroli konstytucyjności przepisów prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej lat 2021-2023 i interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziowskich w kontekście konstytucyjnym i unijnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych wprowadzające odmienne zasady ustalania wynagrodzenia sędziów i asesorów sądowych, niż przewidziane w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2 i art. 2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2023, które odmiennie kształtowały wynagrodzenia sędziów i asesorów sądowych, są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP (gwarantującego wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu) oraz art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego, ochrona zaufania do państwa i prawa).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ingerencja ustawodawcy w mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziowskich za pomocą ustaw okołobudżetowych była arbitralna, nieuzasadniona sytuacją finansową państwa i naruszała konstytucyjne gwarancje niezawisłości sędziowskiej oraz zasadę ochrony zaufania do państwa. Praktyka wprowadzania tymczasowych i zmiennych rozwiązań w zakresie wynagrodzeń sędziów, z pominięciem przedstawicieli władzy wykonawczej i ustawodawczej, była sprzeczna z Konstytucją.
Czy zamrożenie wynagrodzeń sędziów, które nie obejmuje przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej, narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej w rozumieniu prawa Unii Europejskiej (art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zamrożenie wynagrodzeń sędziów i asesorów sądowych, które nie objęło przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej, a jednocześnie było rozwiązaniem rozciągniętym w czasie i nieuzasadnionym procedurą nadmiernego deficytu budżetowego, narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej w rozumieniu prawa UE.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, wskazując, że zamrożenie wynagrodzeń sędziów może być dopuszczalne, jeśli dotyczy szerokiego kręgu osób publicznych i jest podyktowane koniecznością likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego. W niniejszej sprawie zamrożenie dotyczyło wąskiej grupy zawodowej, a jednocześnie inne grupy otrzymywały podwyżki, co naruszało standardy niezawisłości sędziowskiej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. V. | osoba_fizyczna | powódka (następca prawny) |
| K. V. | osoba_fizyczna | powód (następca prawny) |
| J. V. | osoba_fizyczna | zmarła powódka |
| ... | inne | strona pozwana |
Przepisy (11)
Główne
Konst. RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zapewnia sędziom warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Konst. RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego.
p.u.s.p. art. 106y § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wynagrodzenie zasadnicze asesora sądowego wynosi 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego.
Pomocnicze
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, ochrona zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa.
ustawa okołobudżetowa na rok 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
W 2021 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego stanowiło przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r.
ustawa okołobudżetowa na rok 2022 art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
W 2022 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego stanowiło przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r.
ustawa okołobudżetowa na rok 2023 art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
W 2023 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego stanowiła kwota 5.444,42 zł.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Naliczenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokom zasądzającym należność pracownika.
u.d.w.r. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej
Termin wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP (art. 178 ust. 2, art. 2). • Naruszenie zasady ochrony zaufania do państwa i prawa. • Naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej w kontekście prawa UE. • Arbitralność i uznaniowość w kształtowaniu wynagrodzeń sędziowskich. • Nierówne traktowanie w porównaniu do innych grup zawodowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja strony pozwanej o zgodności z prawem wypłaty wynagrodzenia na podstawie ustaw okołobudżetowych. • Argumentacja strony pozwanej o braku podstaw do uznania roszczenia za zasadne.
Godne uwagi sformułowania
wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków • mechanizm kształtowania wynagrodzeń sędziowskich (asesorskich) oparty na obiektywnej podstawie • ochrona wynagrodzeń przed związanym z inflacją spadkiem siły nabywczej • uniezależnienie procesu kształtowania tych wynagrodzeń od ingerencji władzy wykonawczej oraz ustawodawczej • w obrocie prawnym funkcjonowały wzajemnie wykluczające się rozwiązania rangi ustawowej • sędziowie są jedyną grupą zawodową, której wynagrodzenie reguluje bezpośrednio Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej • nie jest to jednak równoznaczne z tym, że sąd pozbawiony jest prawa do oceny, czy ,,nowe’’ regulacje pozostają w zgodności z normami rangi konstytucyjnej • trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021-2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi
Skład orzekający
Marta Sedlaczek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie roszczeń o wyrównanie wynagrodzenia sędziów i asesorów sądowych w okresach, gdy obowiązywały ustawy okołobudżetowe, a także jako przykład stosowania przez sądy powszechne kontroli konstytucyjności przepisów prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej lat 2021-2023 i interpretacji przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziowskich w kontekście konstytucyjnym i unijnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i asesorów sądowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym. Kluczowe jest tu rozstrzygnięcie o niezgodności ustaw okołobudżetowych z Konstytucją, co ma znaczenie dla praworządności i niezawisłości sądownictwa.
“Sąd: Ustawy okołobudżetowe zaniżały pensje sędziów. Wyrok otwiera drogę do odszkodowań.”
Dane finansowe
WPS: 11 850,69 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 5916,59 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 5916,62 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.