IV P 769/25Uchylenie decyzji pozwolenie na budowe naruszenie procedury
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownicy (U. G.) przeciwko jej pracodawcy, Sądowi Rejonowemu, o wyrównanie wynagrodzenia za pracę za miesiące czerwiec i lipiec 2022 r. Powódka argumentowała, że przepisy zawarte w ustawach okołobudżetowych na lata 2021-2023, które modyfikowały sposób ustalania wynagrodzeń sędziów (a tym samym referendarzy sądowych), są niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji, a także z prawem Unii Europejskiej (art. 47 Karty Praw Podstawowych UE i art. 19 ust. 1 TUE). Sąd Rejonowy, analizując stan prawny i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uznał, że przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają konstytucyjne gwarancje wynagrodzenia sędziów i referendarzy, ograniczając ich niezawisłość i godność urzędu. W szczególności sąd powołał się na wyroki TK (sygn. akt K 1/12, K 1/23) oraz TSUE (sygn. akt C-64/16), wskazując na uznaniowość i tymczasowość wprowadzanych zmian, które nie spełniały konstytucyjnych wymogów. W konsekwencji sąd odmówił zastosowania art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022, zasądzając na rzecz powódki wyrównanie wynagrodzenia w kwocie 2.145,80 zł brutto oraz skapitalizowane odsetki w kwocie 734,24 zł. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Sąd odstąpił od obciążania strony pozwanej kosztami zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c., uznając szczególne okoliczności sprawy, w tym znikomy nakład pracy pełnomocnika powódki. Nieuiszczone koszty sądowe zaliczono na rachunek Skarbu Państwa. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie punktu I sentencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych przez sądy powszechne ze względu na ich niezgodność z Konstytucją i prawem UE, a także interpretacja zasad wynagradzania sędziów i referendarzy.
Dotyczy konkretnego okresu (lata 2021-2023) i specyficznych przepisów ustaw okołobudżetowych. Orzeczenie TK K 1/23 miało wpływ na późniejsze ustawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, modyfikujące zasady ustalania wynagrodzeń sędziów i referendarzy sądowych, są zgodne z Konstytucją RP (art. 178 ust. 2, art. 2) oraz prawem UE (art. 47 KPP, art. 19 TUE)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2023, które modyfikowały zasady ustalania wynagrodzeń sędziów i referendarzy sądowych, są niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wielokrotne odstąpienie przez ustawodawcę od ustrojowej zasady wynagradzania sędziów (art. 91 § 1c P.u.s.p.) za pomocą ustaw okołobudżetowych, bez uzasadnionych przyczyn i z naruszeniem konstytucyjnych gwarancji godności urzędu sędziego oraz niezawisłości, jest nie do pogodzenia z Konstytucją. Podkreślono, że takie działania naruszają również zasadę ochrony zaufania do państwa i prawa oraz zasady prawa UE dotyczące skutecznej ochrony sądowej i niezawisłości sędziowskiej.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją, co nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powszechny, orzekając w indywidualnej sprawie, ma prawo ocenić zgodność przepisu z Konstytucją i odmówić jego zastosowania, co wynika z zasady nadrzędności Konstytucji i nakazu jej bezpośredniego stosowania (art. 8 ust. 2 Konstytucji). Jest to odmienne od orzekania o zgodności ustaw z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny.
Od kiedy należy liczyć odsetki ustawowe za opóźnienie w przypadku roszczeń pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należy liczyć od dnia następującego po dniu wymagalności roszczenia, zgodnie z art. 481 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Przepis art. 481 § 1 k.p.c. stanowi, że odsetki liczy się od dnia następnego po dniu wymagalności, a okoliczności takie jak szkoda wierzyciela czy wina dłużnika nie mają znaczenia dla tej zasady.
Czy w sprawach z zakresu prawa pracy sąd powinien nadawać wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sprawach z zakresu prawa pracy sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 477^2 § 1 k.p.c., sąd ma obowiązek nadać wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w określonym zakresie, co ma na celu zapewnienie pracownikowi podstawowych środków utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy dla (...) we (...) | instytucja | strona pozwana |
Przepisy (28)
Główne
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 477^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Ustawy okołobudżetowe naruszyły tę zasadę.
p.u.s.p. art. 151b § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wynagrodzenie zasadnicze referendarza sądowego wynosi 75% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Ustawy okołobudżetowe naruszyły tę zasadę.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Ustawy okołobudżetowe naruszyły zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego prawa.
TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Państwa członkowskie ustanawiają środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej. Zamrożenie wynagrodzeń sędziów, które nie obejmuje innych grup zawodowych, narusza tę zasadę.
KPP art. 47 § akapit drugi
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do niezawisłego i bezstronnego sądu. Niezawisłość sędziowska wymaga odpowiedniego poziomu wynagrodzenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 151 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.u.s.p. art. 151a § § 7-11
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.p.u.s.p. art. 152 § § 1, 2 i 3
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.p.u.s.p. art. 150 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
ustawa okołobudżetowa na rok 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
ustawa okołobudżetowa na rok 2022 art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
ustawa okołobudżetowa na rok 2023 art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 97
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
p.u.s.p. art. 91 § § 1d
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 91 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 91 § § 6
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 91 § § 7
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 151b § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 151b § § 2b
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niezawisłości sędziów. Wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu jest materialną gwarancją tej zasady.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Odpowiednie wynagrodzenie sędziów jest gwarancją tego prawa.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nakaz bezpośredniego stosowania Konstytucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają Konstytucję RP (art. 178 ust. 2, art. 2) oraz prawo UE. • Sąd powszechny ma prawo odmówić zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją. • Wynagrodzenie referendarza sądowego jest powiązane z wynagrodzeniem sędziego, a jego obniżenie narusza gwarancje niezawisłości. • Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia wymagalności roszczenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja strony pozwanej o nadrzędności ustaw okołobudżetowych nad P.u.s.p. i braku możliwości kwestionowania ich konstytucyjności przez sąd powszechny. • Argumentacja strony pozwanej o braku wpływu na wprowadzenie ustaw okołobudżetowych i konieczności stosowania obowiązującego prawa. • Argumentacja strony pozwanej o konieczności liczenia odsetek od dnia wniesienia odpowiedzi na pozew.
Godne uwagi sformułowania
„nie sposób jest stosować tę samą miarę do relacji wynagrodzenia ze statusem referendarza sądowego, jak do tej relacji, ale z udziałem sędziego.” • „ustawodawca postępował w sprzeczności z zasadami kształtowania wysokości wynagrodzeń sędziów określonymi w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.” • „trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021 - 2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi wyrażonymi w art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.” • „nieodłączną gwarancję niezawisłości sędziowskiej stanowi (...) poziom wynagrodzenia odpowiadający wadze wykonywanych przez nich zadań” • „zamrożenie wynagrodzeń sędziów nie godzi w zasadę niezawisłości sędziowskiej (...) w sytuacji, gdy owo zamrożenie dotyczy nie tylko sędziów (...) ale - szerzej (obejmuje) - różne osoby zajmujące funkcje publiczne (...) i jest ono podyktowane koniecznością „likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego państwa”.
Skład orzekający
Agnieszka Motyczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych przez sądy powszechne ze względu na ich niezgodność z Konstytucją i prawem UE, a także interpretacja zasad wynagradzania sędziów i referendarzy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu (lata 2021-2023) i specyficznych przepisów ustaw okołobudżetowych. Orzeczenie TK K 1/23 miało wpływ na późniejsze ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej, zgodności prawa krajowego z Konstytucją i prawem UE, a także wpływu polityki budżetowej na niezależność sądownictwa. Jest to temat o dużym znaczeniu dla prawników i obywateli.
“Sąd Rejonowy: Ustawy budżetowe naruszyły Konstytucję i niezawisłość sędziów!”
Dane finansowe
WPS: 1490,14 PLN
wynagrodzenie za pracę: 2145,8 PLN
skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie: 734,24 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.