IV P 56/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika o odszkodowanie za zaniżoną liczbę akcji spółki, które miały mu przysługiwać w związku z komercjalizacją przedsiębiorstwa państwowego. Powód domagał się zasądzenia kwoty 11.240,40 zł tytułem odszkodowania za zaniżenie ilości akcji oraz 728 zł z tytułu zaniżonej dywidendy. Sąd Rejonowy w Bełchatowie oddalił powództwo, opierając się na zarzucie przedawnienia roszczenia na podstawie art. 291 § 1 k.p. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód pracował w kopalni od 1986 roku, a w 1998 roku doszło do komercjalizacji przedsiębiorstwa. Powód zawarł umowę nieodpłatnego zbycia akcji w 2005 roku. Sąd Rejonowy uznał, że spółka wadliwie ustaliła okres zatrudnienia powoda, nie zaliczając jego pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym, co skutkowało przyznaniem mniejszej liczby akcji. Jednakże, powołując się na uchwały Sądu Najwyższego, uznał, że roszczenie o odszkodowanie za zaniżoną ilość akcji oraz dywidendę uległo przedawnieniu w ciągu 3 lat od zawarcia umowy o nabycie akcji. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację powoda, podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 21 listopada 2012 roku (sygn. akt I PZP 1/12), zgodnie z którym roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. Sąd Okręgowy uznał, że bieg terminu przedawnienia należy liczyć od daty zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji (2 marca 2005 roku), co oznaczało, że roszczenie przedawniło się z dniem 2 marca 2008 roku. Sąd Okręgowy oddalił również zażalenie pozwanego na postanowienie o nieobciążaniu powoda kosztami postępowania, uznając, że zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego stanowiła szczególnie uzasadniony wypadek do zastosowania art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia roszczeń o akcje pracownicze oraz stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście zmiany linii orzeczniczej.
Dotyczy specyficznej sytuacji komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i praw pracowniczych z tym związanych. Interpretacja art. 102 k.p.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3-letni termin).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 listopada 2012 roku (I PZP 1/12) uznał, że obowiązki pracodawcy w zakresie procedury nieodpłatnego udostępniania akcji wynikają ze stosunku pracy, a zatem stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące przedawnienia.
Od kiedy należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od chwili zawarcia przez powoda umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa.
Uzasadnienie
Roszczenie staje się wymagalne z chwilą zawarcia umowy, a nie od momentu nabycia prawa do emerytury czy uzyskania decyzji ZUS. Powód powinien był samodzielnie zadbać o swoje prawa i kwestionować wadliwe świadectwa pracy lub zaświadczenia.
Czy zarządzenie wewnętrzne pracodawcy dotyczące trybu postępowania w sprawach roszczeń za nieprzydzielone akcje stanowi uznanie roszczenia lub zrzeczenie się zarzutu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie to nie stanowi uznania roszczenia ani dorozumianego zrzeczenia się zarzutu przedawnienia.
Uzasadnienie
Zarządzenie nie zawiera jednoznacznego potwierdzenia istnienia skonkretyzowanego długu. Uznanie roszczenia (nawet niewłaściwe) jest oświadczeniem wiedzy, a nie woli, i musi być jednoznaczne. Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia jest czynnością prawną, która może nastąpić dopiero po upływie terminu przedawnienia i wymaga wyraźnej woli dłużnika.
Czy zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w sprawie przedawnienia roszczeń pracowniczych uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. (nieobciążanie strony przegrywającej kosztami procesu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana linii orzeczniczej, zwłaszcza jeśli nastąpiła po wytoczeniu powództwa i dotyczy precedensowej sprawy, może stanowić szczególnie uzasadniony wypadek do zastosowania art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Powód mógł być subiektywnie przekonany o słuszności swojego roszczenia w świetle dotychczasowej linii orzeczniczej. Rozbieżności w orzecznictwie i precedensowy charakter sprawy uzasadniają odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Stosowany do przedawnienia roszczeń o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych.
u.k.p.p. art. 36
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Określa prawo pracowników do nieodpłatnego nabycia akcji.
u.k.p.p. art. 38
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Określa termin na złożenie oświadczenia o zamiarze nabycia akcji.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa art. z dnia 3 kwietnia 1997 roku
Szczegółowe zasady podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji i trybu nabywania akcji.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej pracodawcy.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy.
u.e.r.f.u.s. art. 37 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy zaliczania okresów pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym do celów emerytalnych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy i zwrotu kosztów procesu.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia w Kodeksie cywilnym (w kontekście porównania z k.p.).
k.p. art. 292
Kodeks pracy
Dotyczy możliwości dochodzenia roszczeń przedawnionych po zrzeczeniu się zarzutu przedawnienia.
k.p. art. 295 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
Przerwanie biegu przedawnienia przez uznanie roszczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczny zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie art. 291 § 1 k.p. • Zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie przedawnienia roszczeń pracowniczych. • Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od daty zawarcia umowy o nabycie akcji.
Odrzucone argumenty
Roszczenie nie jest roszczeniem ze stosunku pracy i powinno być przedawniane na podstawie k.c. (10-letni termin). • Bieg terminu przedawnienia powinien być liczony od momentu nabycia prawa do emerytury górniczej lub od momentu dowiedzenia się o zaniżeniu stażu. • Zarządzenie wewnętrzne pracodawcy stanowiło uznanie roszczenia i przerwanie biegu przedawnienia. • Pozwany dorozumianie zrzekł się zarzutu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. • Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od chwili zawarcia przez powoda umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa. • Zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania okresu przedawnienia roszczeń z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji stanowi szczególnie uzasadniony wypadek do zastosowania art. 102 k.p.c.
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Mariola Mastalerz
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń o akcje pracownicze oraz stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście zmiany linii orzeczniczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i praw pracowniczych z tym związanych. Interpretacja art. 102 k.p.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z prywatyzacją, a także pokazuje, jak zmiana orzecznictwa Sądu Najwyższego wpływa na rozstrzygnięcia sądów niższych instancji i kwestie kosztów procesu.
“Przedawnienie akcji pracowniczych: Jak zmiana orzecznictwa SN wpłynęła na sprawę pracownika?”
Dane finansowe
WPS: 11 240,4 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.