IV P 553/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, C. H., referendarz sądowy, wniosła pozew o wyrównanie wynagrodzenia za okres styczeń, luty, marzec i lipiec 2021 r. oraz o wydanie dokumentów. Twierdziła, że strona pozwana, pracodawca, ustaliła jej wynagrodzenie na podstawie ustawy okołobudżetowej, co spowodowało jego zaniżenie w stosunku do przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.p.). Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, stanął przed problemem zgodności ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP i prawem Unii Europejskiej, w szczególności w kontekście gwarancji niezawisłości sędziowskiej i odpowiedniego wynagrodzenia. Sąd uznał, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021, 2022 i 2023, które modyfikowały zasady ustalania wynagrodzeń sędziów (a tym samym referendarzy), naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 2 Konstytucji RP, a także zasady prawa UE dotyczące skutecznej ochrony sądowej. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022. Jednakże, zarzut przedawnienia podniesiony przez stronę pozwaną okazał się częściowo zasadny. Roszczenia o wyrównanie wynagrodzenia za luty i marzec 2021 r. zostały oddalone, ponieważ pozwy w tych sprawach zostały złożone po upływie 3-letniego terminu przedawnienia. Sąd zasądził natomiast wyrównanie wynagrodzenia za styczeń 2021 r. (572,24 zł) i lipiec 2021 r. (407,78 zł) wraz ze skapitalizowanymi odsetkami, które łącznie wyniosły 1.109,69 zł brutto. Sąd nadał wyrokowi w tej części rygor natychmiastowej wykonalności. Koszty postępowania zostały wzajemnie zniesione, a nieuiszczone koszty sądowe obciążono Skarb Państwa. Sąd oddalił również żądanie wydania dokumentów, uznając, że pracodawca udostępnił je już wcześniej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziów i referendarzy w kontekście ustaw okołobudżetowych, zgodność tych ustaw z Konstytucją RP i prawem UE, zasady przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu i specyfiki wynagrodzeń w sądownictwie. Interpretacja przepisów prawa UE może być przedmiotem dalszych rozważań.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, modyfikujące zasady ustalania wynagrodzeń sędziów i referendarzy sądowych, są zgodne z Konstytucją RP i prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w zakresie, w jakim nie naruszają gwarancji konstytucyjnych i unijnych. Sąd uznał, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2023 naruszają art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji RP oraz zasady prawa UE, odmawiając ich zastosowania w zakresie, w jakim prowadziły do zaniżenia wynagrodzenia referendarza.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i TSUE, wskazując, że gwarancje niezawisłości sędziowskiej i odpowiedniego wynagrodzenia są kluczowe dla demokratycznego państwa prawnego. Ustawowe ingerencje w wynagrodzenia, zwłaszcza gdy nie są uzasadnione obiektywnymi przesłankami i dotyczą tylko określonych grup zawodowych, naruszają te zasady. W szczególności, zamrożenie wynagrodzeń sędziów, podczas gdy inne grupy zawodowe odnosiły korzyści, było uznane za niezgodne z Konstytucją i prawem UE.
Czy roszczenia o wyrównanie wynagrodzenia za luty i marzec 2021 r. uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenia o wyrównanie wynagrodzenia za luty i marzec 2021 r. uległy przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 291 § 1 k.p., roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności. Wynagrodzenie za luty i marzec 2021 r. było wymagalne odpowiednio 27 lutego 2021 r. i 27 marca 2021 r. Pozew w tych sprawach został złożony 28 marca 2024 r., co nastąpiło po upływie terminu przedawnienia.
Czy choroba powódki stanowiła siłę wyższą zawieszającą bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, krótki pobyt w szpitalu z powodu choroby nie stanowił siły wyższej w rozumieniu przepisów prawa pracy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym choroba uprawnionego nie stanowi siły wyższej w rozumieniu art. 293 k.p. i nie powoduje wstrzymania biegu terminu przedawnienia.
Czy pracodawca ma obowiązek udostępnić pracownikowi wyliczenia kadrowo-księgowe dotyczące różnic w wynagrodzeniu?
Odpowiedź sądu
Pracodawca ma obowiązek udostępnić dokumenty, na podstawie których obliczono wynagrodzenie, ale niekoniecznie szczegółowe wyliczenia różnic, jeśli pracownik otrzymał już te dokumenty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracodawca już wcześniej udostępnił powódce niezbędne dokumenty (dekrety płacowe, zaświadczenia), a żądanie szczegółowych wyliczeń różnic wykracza poza zakres art. 85 § 5 k.p. i zostało już wykonane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. H. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) R. we W. | inne | pozwana |
Przepisy (19)
Główne
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Przepis ten był modyfikowany przez ustawy okołobudżetowe.
p.u.s.p. art. 151b § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wynagrodzenie zasadnicze referendarza sądowego wynosi 75% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Przepis ten stanowi gwarancję niezawisłości sędziego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego prawa.
Pomocnicze
k.p. art. 85 § § 5
Kodeks pracy
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 470
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 91 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 97
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
ustawa okołobudżetowa na rok 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Określała podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w 2021 r. jako przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r., co było sprzeczne z art. 91 § 1c p.u.s.p.
ustawa okołobudżetowa na rok 2022 art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Określała podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w 2022 r. jako przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r., co było sprzeczne z art. 91 § 1c p.u.s.p. Sąd uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją RP i prawem UE.
ustawa okołobudżetowa na rok 2023 art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Określała podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w 2023 r. na kwotę 5444,42 zł, co było sprzeczne z art. 91 § 1c p.u.s.p. Trybunał Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją.
TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Państwa członkowskie ustanawiają środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej.
KPP art. 47 § akapit drugi
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Każdy, czyje prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP i prawem UE w zakresie kształtowania wynagrodzeń sędziów i referendarzy. • Wynagrodzenie referendarza powinno być ustalane na podstawie Prawa o ustroju sądów powszechnych, a nie ustaw okołobudżetowych.
Odrzucone argumenty
Roszczenia o wyrównanie wynagrodzenia za luty i marzec 2021 r. nie uległy przedawnieniu. • Choroba powódki stanowiła siłę wyższą zawieszającą bieg przedawnienia. • Pracodawca nie udostępnił powódce wymaganych dokumentów. • Pełnomocnik strony pozwanej nie był prawidłowo umocowany.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca postępował w sprzeczności z zasadami kształtowania wysokości wynagrodzeń sędziów • trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021 - 2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi • choroba uprawnionego nie stanowi siły wyższej w rozumieniu art. 293 k.p. i nie powoduje wstrzymania biegu terminu przedawnienia
Skład orzekający
Mateusz Pabian
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziów i referendarzy w kontekście ustaw okołobudżetowych, zgodność tych ustaw z Konstytucją RP i prawem UE, zasady przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu i specyfiki wynagrodzeń w sądownictwie. Interpretacja przepisów prawa UE może być przedmiotem dalszych rozważań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego i prawnego – wpływu ustaw okołobudżetowych na wynagrodzenia sędziów i referendarzy, co ma znaczenie dla niezawisłości sądownictwa. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście ochrony praw pracowniczych i konstytucyjnych.
“Czy ustawy budżetowe mogą naruszać niezawisłość sędziów? Sąd rozstrzyga spór o wynagrodzenie referendarza.”
Dane finansowe
WPS: 1109,69 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 572,24 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 537,45 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.