IV P 44/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Człuchowie rozpoznał sprawę z powództwa M. K. (1) i M. L. przeciwko P. F. (1) o ustalenie istnienia stosunku pracy, wydanie świadectwa pracy i o wynagrodzenie. Sąd zobowiązał pozwanego do wydania powodom świadectw pracy oraz zasądził od pozwanego na rzecz M. K. (1) kwotę 3 825 zł netto tytułem wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 roku. Powództwo M. L. o wynagrodzenie za styczeń 2023 roku zostało oddalone z powodu niekonsekwentnych zeznań powoda. Roszczenia o ustalenie istnienia stosunku pracy oddalono z powodu braku interesu prawnego, zgodnie z art. 189 k.p.c. Sąd uznał, że mimo braku formalnych umów o pracę, faktyczne wykonywanie pracy pod kierownictwem i nadzorem pozwanego, w wyznaczonym miejscu i czasie, z wypłatą wynagrodzenia przez pozwanego, świadczy o istnieniu stosunku pracy. Pozwany nie wykazał, że wypłacił powodowi M. K. (1) należne wynagrodzenie. Koszty procesu w sprawie M. K. (1) zasądzono od pozwanego, natomiast koszty w sprawie M. L. zniesiono wzajemnie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie istnienia stosunku pracy mimo braku formalnej umowy, obowiązek wydania świadectwa pracy, ciężar dowodu wypłaty wynagrodzenia.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, gdzie relacja między stronami była niejasna co do formalnego pracodawcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak formalnej umowy o pracę wyklucza istnienie stosunku pracy, jeśli faktycznie wykonywane są obowiązki pracownicze pod kierownictwem pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, istnienie stosunku pracy zależy od faktycznego wykonywania pracy podporządkowanej, a nie od formalnego zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 22 § 1 k.p. i orzecznictwie Sądu Najwyższego, wskazując, że kluczowe są cechy charakterystyczne stosunku pracy: świadczenie pracy podporządkowanej, wykonywanie jej w czasie i miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, pod jego kierownictwem i nadzorem, oraz otrzymywanie wynagrodzenia.
Czy pracownik ma interes prawny w żądaniu ustalenia istnienia stosunku pracy, jeśli dochodzi jednocześnie roszczeń o świadczenia (wynagrodzenie, świadectwo pracy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zazwyczaj brak jest interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia stosunku pracy, gdy można dochodzić dalej idących roszczeń o świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalony pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie, co oznacza brak interesu prawnego w żądaniu samego ustalenia.
Na kim spoczywa ciężar dowodu w zakresie wypłaty wynagrodzenia za pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Na pracodawcy spoczywa ciężar wykazania, że wypłacił pracownikowi wynagrodzenie w należnej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oraz orzecznictwa SN, wskazując, że niedopełnienie obowiązku prowadzenia dokumentacji pracowniczej skutkuje zmianą rozkładu ciężaru dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. L. | osoba_fizyczna | powód |
| P. F. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy i jego cechy charakterystyczne (kierownictwo, miejsce, czas, wynagrodzenie).
k.p. art. 97 § § 1
Kodeks pracy
Obowiązek wydania świadectwa pracy po ustaniu stosunku pracy.
k.p. art. 80
Kodeks pracy
Prawo pracownika do wynagrodzenia za pracę.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Pomocnicze
k.p. art. 100 § § 1
Kodeks pracy
Obowiązek stosowania się pracownika do poleceń przełożonych.
k.p. art. 128
Kodeks pracy
Pojęcie czasu pracy i pozostawanie do dyspozycji pracodawcy.
k.p. art. 94 § pkt. 5
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy terminowej i prawidłowej wypłaty wynagrodzenia.
k.p. art. 86 § § 3
Kodeks pracy
Sposób wypłaty wynagrodzenia.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Wzajemne zniesienie lub zasądzenie kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy pod kierownictwem i nadzorem pozwanego, w wyznaczonym miejscu i czasie. • Wypłata wynagrodzenia przez pozwanego. • Brak dowodów wypłaty zaległego wynagrodzenia przez pozwanego. • Obowiązek wydania świadectwa pracy.
Odrzucone argumenty
Brak formalnej umowy o pracę. • Pracownikami byli pracownicy spółki (...) sp. z o.o. • Pozwany jedynie przejściowo pokrywał koszty zatrudnienia. • Powodowie otrzymali całość wynagrodzenia za styczeń. • Brak interesu prawnego w ustaleniu stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
O tym, czy strony istotnie nawiązały umowę o pracę nie decyduje formalne zawarcie (podpisanie) umowy nazwanej umową o pracę, lecz faktyczne i rzeczywiste realizowanie na jej podstawie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy. • Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy. • Na pracodawcy spoczywa ciężar wykazania, iż wypłacił pracownikowi wynagrodzenie w należnej wysokości.
Skład orzekający
Marek Osowicki
przewodniczący
Jan Poczekajło
ławnik
Jolanta Woźniak
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie istnienia stosunku pracy mimo braku formalnej umowy, obowiązek wydania świadectwa pracy, ciężar dowodu wypłaty wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, gdzie relacja między stronami była niejasna co do formalnego pracodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia rzeczywisty charakter stosunku pracy, nawet gdy formalności są zaniedbane, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy pracujesz na czarno? Sąd wyjaśnia, kiedy brak umowy nie chroni pracodawcy.”
Dane finansowe
wynagrodzenie: 3825 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.