IV P 41/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Słubicach zasądził od Szkoły Podstawowej na rzecz nauczycielki część zaległego wynagrodzenia, oddalając powództwo o odszkodowanie za dyscyplinarne zwolnienie z pracy.
Powódka, nauczycielka A. B., domagała się zasądzenia zaległego wynagrodzenia za wrzesień 2021 r. oraz odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. Szkoła Podstawowa w C. obniżyła jej wymiar czasu pracy i wynagrodzenie bez zachowania procedury wypowiedzenia warunków pracy. Sąd uznał, że obniżenie wynagrodzenia było niezgodne z prawem i zasądził brakującą kwotę 162,86 zł. Jednocześnie oddalił powództwo o odszkodowanie, uznając, że nauczycielka nie miała podstaw do natychmiastowego rozwiązania umowy o pracę, gdyż sytuacja nie nosiła znamion mobbingu ani innych szczególnych okoliczności uzasadniających takie działanie.
Powódka A. B., nauczycielka języka angielskiego, dochodziła od Szkoły Podstawowej w C. zapłaty kwoty 4.342,84 zł, w tym części wynagrodzenia za wrzesień 2021 r. (162,86 zł) oraz odszkodowania (4.179,98 zł) w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. Powódka argumentowała, że szkoła bezprawnie obniżyła jej wymiar czasu pracy i wynagrodzenie, co stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy. Pozwana szkoła wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka wiedziała o zmianach i dorozumianie je uzgodniła. Sąd Rejonowy w Słubicach ustalił, że powódka była zatrudniona na czas nieokreślony w wymiarze 7/18 etatu. Szkoła poinformowała ją o obniżeniu wymiaru do 3/18 etatu i wynagrodzenia do 574,17 zł pismem z 1 września 2021 r., które powódka otrzymała 6 września 2021 r. Sąd uznał, że obniżenie warunków pracy i płacy powinno nastąpić w drodze wypowiedzenia zgodnie z art. 42 k.p., a pismo szkoły nie spełniało wymogów wypowiedzenia, w szczególności nie zawierało okresu wypowiedzenia. W związku z tym, powódka nadal była zatrudniona w wymiarze 7/18 etatu, a szkoła uniemożliwiła jej świadczenie pracy w tym wymiarze. Zasądzono na rzecz powódki brakującą kwotę 162,86 zł tytułem wynagrodzenia za pracę. Natomiast roszczenie o odszkodowanie zostało oddalone. Sąd powołał się na przepisy Karty Nauczyciela, które kompleksowo regulują rozwiązywanie stosunku pracy nauczycieli i nie przewidują możliwości natychmiastowego rozwiązania umowy przez nauczyciela z przyczyn innych niż mobbing. Sąd uznał, że nieprawidłowe obniżenie wynagrodzenia przez szkołę nie było na tyle drastyczne, aby uzasadnić natychmiastowe rozwiązanie umowy, które zakłóciło proces nauczania. Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 112,50 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obniżenie wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony wymaga wypowiedzenia warunków pracy i płacy zgodnie z art. 42 k.p. Pismo informujące o zmianie bez zachowania okresu wypowiedzenia jest bezskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że Karta Nauczyciela nie reguluje wprost sposobu zmiany warunków pracy nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w niepełnym wymiarze. W związku z tym, zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy, w tym art. 42 k.p. dotyczący wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Pismo szkoły z dnia 1 września 2021 r. nie spełniało wymogów wypowiedzenia, gdyż nie zawierało okresu wypowiedzenia, co skutkowało bezskutecznością obniżenia wymiaru etatu i wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
A. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Szkoła Podstawowa (...) w C. | instytucja | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 42
Kodeks pracy
Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy. Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki; pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie.
Karta Nauczyciela art. 27 § ust. 1
Ustawa - Karta Nauczyciela
Rozwiązanie umowy o pracę zawartej z nauczycielem na czas nieokreślony następuje z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem.
Pomocnicze
k.p. art. 36 § § 1 pkt 3
Kodeks pracy
Okres wypowiedzenia umowy o pracę dla pracownika zatrudnionego w pozwanej szkole, z uwagi na okres zatrudnienia przekraczający trzy lata, wynosił trzy miesiące.
Karta Nauczyciela art. 55 § § 1 1
Ustawa - Karta Nauczyciela
Podstawa prawna rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy, podana przez powódkę.
Karta Nauczyciela art. 39 § ust. 3
Ustawa - Karta Nauczyciela
Wynagrodzenie nauczyciela było płatne z góry.
Karta Nauczyciela art. 27 § ust. 3
Ustawa - Karta Nauczyciela
Do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony stosuje się również przepisy art. 23 ust. 1 pkt 2, 3, 5 i 6, ust. 2 pkt 3, 5 i 6 oraz ust. 3-5.
Karta Nauczyciela art. 23 § ust. 1
Ustawa - Karta Nauczyciela
Określa przypadki rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania.
Karta Nauczyciela art. 91c
Ustawa - Karta Nauczyciela
W sprawach nieuregulowanych Kartą Nauczyciela stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie art. 477 2 § 1 k.p.c. wyrokowi w pkt 1 zasądzającemu należność nieprzekraczającą jednomiesięcznego wynagrodzenia powódki za pracę nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zasądzono od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 1 pkt 1 i pkt 2
Podstawa prawna zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodne z prawem obniżenie wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia nauczyciela bez wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika.
Odrzucone argumenty
Dorozumiane uzgodnienie przez powódkę zmiany wymiaru czasu pracy. Brak podstaw do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy w sytuacji braku mobbingu. Nauczycielka porzuciła pracę i naruszyła art. 27 Karty Nauczyciela.
Godne uwagi sformułowania
Pozwana Szkoła Podstawowa w C. bez uprzedniego wypowiedzenia warunków umowy o pracę obniżyła wymiar czasu pracy powódki. Przedmiotowe wynagrodzenie zgodnie z art. 39 ust. 3 Karty Nauczyciela było płatne z góry. Powódka rozwiązała z pozwaną umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Karta Nauczyciela nie reguluje natomiast sposobu i warunków zmiany stosunku pracy nauczyciela zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę. Zastosowanie w tego rodzaju sytuacjach znajdzie w związku z tym art. 42 k.p. w zw. z art. 91 c Karty Nauczyciela. Wbrew dyspozycjom zawartym w ww. przepisie prawa pozwana nie złożyła powódce pisemnego wypowiedzenia wskazującego jego przyczynę, nowe warunki zatrudnienia i obejmującego okres wypowiedzenia, lecz pismem z dnia 01.09.2021 r. poinformowała powódkę o zmniejszonym wymiarze jej czasu pracy wynoszącym 3/18 etatu i proporcjonalnie niższym wynagrodzeniu wynoszącym 574,17 zł. Regulacja zawarta w Karcie Nauczyciela nie przewiduje natomiast możliwości niezwłocznego rozwiązania przez nauczyciela stosunku pracy. Niewątpliwie nieprawidłowe zachowanie pozwanej nie uzasadniało jednak podjęcia przez powódkę drastycznej w skutkach nie tylko dla pozwanej szkoły ale przede wszystkim – jej uczniów – decyzji, polegającej na niezwłocznym rozwiązaniu stosunku pracy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia warunków pracy nauczycielom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę oraz dopuszczalności dyscyplinarnego zwolnienia z pracy przez nauczyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zatrudnienia nauczycieli i stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie nieuregulowanym Kartą Nauczyciela. Wyjątki od reguły (mobbing) są ściśle określone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Kodeksu pracy do sytuacji nauczycieli i wyjaśnia, kiedy nauczyciel może, a kiedy nie może zwolnić się z pracy z winy pracodawcy. Jest to istotne dla zrozumienia praw i obowiązków w sektorze edukacji.
“Nauczyciel zwolniony dyscyplinarnie? Sąd wyjaśnia, kiedy to możliwe, a kiedy nie.”
Dane finansowe
WPS: 4342,84 PLN
wynagrodzenie za pracę: 162,86 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV P 41/21 UZASADNIENIE wyroku Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 26 stycznia 2022 r. Powódka A. B. domagała się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej Szkoły Podstawowej (...) w C. kwoty 4.342,84 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot: 162,86 zł – od dnia 02.09.2021 r. do dnia zapłaty i 4.179,98 zł – od dnia 18.09.2021 r. do dnia zapłaty. Wskazała, że pierwszej z ww. kwot dochodzi tytułem części wynagrodzenia za wrzesień 2021 r., a drugiej – tytułem odszkodowania w związku z rozwiązaniem przez powódkę umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1 1 k.p. z uwagi na ciężkie naruszenie przez pozwaną podstawowych obowiązków wobec powódki jako pracownika. Pozwana Szkoła Podstawowa w C. bez uprzedniego wypowiedzenia warunków umowy o pracę obniżyła wymiar czasu pracy powódki począwszy od września 2021 r. oraz wypłaciła powódce za wrzesień 2021 r., wynagrodzenie w zaniżonej wysokości, niestanowiącej połowy należnego powódce wynagrodzenia. Przedmiotowe wynagrodzenie zgodnie z art. 39 ust. 3 Karty Nauczyciela było płatne z góry. W związku z powyższym powódka rozwiązała z pozwaną umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Pozwana Szkoła Podstawowa w C. wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wskazała, że powódka o zmianie wymiaru zatrudnienia wiedziała co najmniej od kwietnia 2021 r. Strony w sposób dorozumiany uzgodniły zmianę wymiaru czasu pracy powódki. Począwszy od września 2021 r. powódka świadczyła pracę w nowym, zmniejszonym wymiarze godzin. Nie deklarowała jednocześnie gotowości świadczenia jej w wyższym dotychczasowym wymiarze. Składając pozwanej w dniu 16.09.2021 r. oświadczenie w trybie art. 55 § 1 1 k.p. , powódka porzuciła pracę i naruszyła treść art. 27 Karty Nauczyciela. Pozwana wnosząc o oddalenie powództwa nie zakwestionowała jednocześnie sposobu wyliczenia dochodzonych przez powódkę roszczeń. Zakwestionowała natomiast termin, od którego powódka zażądała odsetek. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu zwykłym. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka A. B. została zatrudniona w pozwanej Szkole Podstawowej (...) w C. jako nauczyciel kontraktowy języka angielskiego na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony od 01.09.2017 r. do 31.08.2018 r. w wymiarze 2/18 etatu za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 262,33 zł. W dniu 28.03.2018 r. pozwana dokumentem określonym jako "Wymiar wynagrodzenia" określiła wysokość wynagrodzenia powódki na kwotę 276,33 zł. W dniu 10.08.2018 r. powódce został nadany stopień nauczyciela mianowanego. Kolejną umową o pracę zawartą na czas określony od 01.09.2018 r. do 31.08.2019 r. strony ustaliły wymiar czasu powódki na 4/18 etatu, a wynagrodzenie – na kwotę 627,56 zł. W dniu 19.12.2018 r. pozwana Szkoła Podstawowa w C. ustaliła wymiar czasu pracy powódki na 5/18 etatu i wynagrodzenie na kwotę 784,44 zł. Następnie, w dniu 25.02.2019 r. wynagrodzenie powódki zostało podwyższone do kwoty 823,61 zł. W dniu 27.08.2019 r. strony zawarły kolejną umowę o pracę na czas określony od 01.09.2019 r. do 31.08.2020 r. Wymiar czasu pracy powódki ustaliły na 7/18, a wynagrodzenie – na kwotę 1.263,89 zł. Od dnia 01.09.2020 r. powódkę A. B. i pozwaną Szkołę Podstawową w C. łączyła umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony, w wymiarze 7/18 etatu za wynagrodzeniem 1.263,89 zł. W dniu 07.09.2020 r. pozwana określiła wynagrodzenie powódki na kwotę 1.339,72 zł. Dowody: - akta osobowe. Powódka A. B. oprócz zatrudnienia w pozwanej Szkole Podstawowej w C. była zatrudniona również w charakterze nauczyciela w szkole w K. , w wyższym wymiarze etatu niż w pozwanej. Szkołę w K. powódka traktowała jako swoje podstawowe miejsce pracy. Na początku 2021 r. Dyrektor pozwanej M. L. zaproponowała powódce zatrudnienie w pozwanej szkole Podstawowej w C. w wyższym wymiarze etatu, wynoszącym 11/18. Powódka odmówiła z uwagi na swoje zatrudnienie w szkole w K. . Stwierdziła, że w pozwanej szkole może pracować tylko przez jeden dzień w tygodniu maksymalnie – przez siedem godzin. Dyrektor pozwanej poinformowała w związku z tym powódkę , że będzie zmuszona zatrudnić kolejnego nauczyciela języka angielskiego. Dowody: - przesłuchanie powódki A. B. (godz. 00:01:45 rozprawy w dniu 26.01.2022 r., k-63), - przesłuchanie za pozwaną szkołę M. L. (godz. 00:35:20 rozprawy w dniu 26.01.2022 r., k-63). W trakcie posiedzenia Rady Pedagogicznej w dniu 29.04.2021 r. powódka została poinformowana o planowanym zmniejszeniu wymiaru jej czasu pracy w kolejnym roku szkolnym. Uzyskała również informację, że nie jest to jeszcze pewne. Osoba, która wyraziła zgodę na podjęcie zatrudnienia w pozwanej Szkole Podstawowej w C. na stanowisku kolejnego nauczyciela języka angielskiego, uwarunkowała swoją zgodę zatrudnieniem jej w wymiarze połowy etatu. Została zatrudniona w dniu 27.08.2021 r. w wymiarze 8/18 etatu. Wynagrodzenie powódki jako nauczyciela płatne było z góry, zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela , w pierwszym dniu miesiąca. W dniu 30.08.2021 r. pozwana ustnie poinformowała powódkę, że obniży jej wymiar zatrudnienia do 3/18 etatu. Powódka nie złożyła wyraźnego oświadczenia o wyrażeniu zgody na powyższe. Dyrektor pozwanej poinformowała również powódkę, że oprócz wskazanych wyżej trzech godzin tygodniowo, czasowo, do końca grudnia 2021 r. powódka będzie wykonywać pracę w wymiarze dwóch godzin tygodniowo, tzw. godzin ministerialnych. Ponadto pozwana starała się o przyznanie przez Gminę G. dodatkowych godzin profilaktyczno -wychowawczych, których część również powódka miała prowadzić. W dniu 06.09.2021 r. powódka otrzymała od pozwanej dokument z dnia 01.09.2021 r. oznaczony jako "Wymiar wynagrodzenia", którym została poinformowana, że wymiar jej czasu pracy wynosi 3/18 etatu, a wynagrodzenie za pracę – 574,17 zł. Dowody: - "Wymiar wynagrodzenia" z dnia 01.09.2021 r. (k-B-21 akt osobowych), - przesłuchanie powódki A. B. (godz. 00:01:45, 00:15:52, 00:26:07 rozprawy w dniu 26.01.2022 r., k-63), - przesłuchanie za pozwaną szkołę M. L. (godz. 00:35:20, 00:51:04, 00:57:57 rozprawy w dniu 26.01.2022 r., k-63). W okresie od 01.09.2021 r. do 16.09.2021 r. powódka świadczyła pracę w wymiarze wynikającym z powyższego dokumentu. Nie zgłaszała pozwanej gotowości do pracy w wyższym wymiarze. W dniu 16.09.2021 r. powódka wręczyła Dyrektor pozwanej M. L. pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracodawcy. Jako przyczyny podała: brak wypłaty całości wynagrodzenia za pracę wraz z dodatkami, ustalony niezgodnie z prawem i umową o pracę wymiar wynagrodzenia od dnia 01.09.2021 r. oraz niezgodny z umową o pracę wymiar czasu pracy. W związku z bezzwłocznym rozwiązaniem przez powódkę umowy o pracę przez okres trzech tygodni w pozwanej szkole nie odbywały się lekcje, które prowadziła wcześniej powódka. Za okres od 01.09.2021 r. do 16.09.2021 r. powódka otrzymała wynagrodzenie w wysokości 465,22 zł netto. Dowody: - oświadczenie powódki z dnia 16.09.2021 r. o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia (k-B-22 akt osobowych), - potwierdzenie przelewu (k-14), - przesłuchanie powódki A. B. (godz. 00:15:52, 00:26:07 rozprawy w dniu 26.01.2022 r., k-63), - przesłuchanie za pozwaną szkołę M. L. (godz. 00:35:20, 00:51:04 rozprawy w dniu 26.01.2022 r., k-63). Sąd zważył, co następuje: Powództwo jest uzasadnione, w części dotyczącej zapłaty na rzecz powódki przez pozwaną wynagrodzenia za pracę w wysokości 162,86 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 02.09.2021 r. do dnia zapłaty. Zasady zatrudniania, zmiany i rozwiązania stosunków pracy nauczycieli regulowane są ustawą z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela . Zmiana warunków zatrudnienia poprzez tzw. ograniczenie zatrudnienia określona art. 22 ust. 2 ustawy odnosi się do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania w pełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie z jego treścią zasada ograniczenia zatrudnienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania do wymiaru nie niższego niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć i proporcjonalnego zmniejszenia wynagrodzenia może być - za zgodą nauczyciela - stosowana również w wypadku, gdy z przyczyn, o których mowa w art. 20 ust. 1, nie ma możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć oraz nie istnieją warunki do uzupełnienia tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych w innej szkole. W razie braku zgody nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania na ograniczenie wymiaru zatrudnienia i proporcjonalne zmniejszenie wynagrodzenia, stosuje się przepisy art. 20. Ustawa Karta nauczyciela nie reguluje natomiast sposobu i warunków zmiany stosunku pracy nauczyciela zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę. Zastosowanie w tego rodzaju sytuacjach znajdzie w związku z tym art. 42 k.p. w zw. z art. 91 c Karty Nauczyciela (podobnie – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.05.2006 r. I PK 213/05). Zgodnie z tym ostatnim przepisem w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, nieuregulowanych przepisami ustawy, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy . Art. 42 k.p. stanowi natomiast w § 1, że przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy. Wg § 2 wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. Zgodnie z § 3 w razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki; pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków. W myśl § 4 wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika. Powódka A. B. była zatrudniona w pozwanej Szkole Podstawowej w C. jako nauczyciel mianowany, na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w wymiarze 7/18 etatu. Aby zmienić warunki zatrudnienia powódki poprzez zastąpienie warunków dotychczasowych mniej dla powódki korzystnymi pozwana szkoła zobowiązana była wypowiedzieć powódce warunki umowy o pracę na podstawie art. 42 k.p. Wbrew dyspozycjom zawartym w ww. przepisie prawa pozwana nie złożyła powódce pisemnego wypowiedzenia wskazującego jego przyczynę, nowe warunki zatrudnienia i obejmującego okres wypowiedzenia, lecz pismem z dnia 01.09.2021 r. poinformowała powódkę o zmniejszonym wymiarze jej czasu pracy wynoszącym 3/18 etatu i proporcjonalnie niższym wynagrodzeniu wynoszącym 574,17 zł. Przedmiotowa czynność prawna jako sprzeczna z treścią art. 42 k.p. , w szczególności nie zawierająca żadnego okresu wypowiedzenia warunków zatrudnienia powódki, nie spowodowała obniżenia wynagrodzenia powódki ani z dniem 01.09.2021 r. ani z chwilą otrzymania przez powódkę ww. pisma, tj. w dniu 06.09.2021 r. Okres wypowiedzenia powódce warunków umowy o pracę z uwagi na okres zatrudnienia powódki w pozwanej szkole, przekraczający trzy lata, wynosił bowiem, zgodnie z art. 36 §1 pkt 3 k.p. , trzy miesiące. Tym samym okoliczność świadczenia przez powódkę po 01.09.2021 r. pracy jedynie w umożliwionym jej przez pozwaną wymiarze 3/18 etatu nie ma znaczenia dla prawa powódki do pełnego należnego jej wynagrodzenia za pracę w wymiarze 7/18 etatu. W szczególności powódka nie była zobowiązana do wyrażania swojej gotowości do świadczenia pracy w nadal obowiązującym ją wymiarze 7/18 etatu. To pozwana jako pracodawca uniemożliwiła bowiem powódce świadczenie pracy w dotychczasowym zakresie. Mając powyższe na uwadze zasądzono od pozwanej Szkoły Podstawowej (...) w C. na rzecz powódki A. B. dochodzoną kwotę 162,86 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 02.09.2021 r. do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za pracę w okresie od 01.09.2021 r. do 16.09.2021 r. Wynagrodzenie powódki za pracę w wymiarze 3/18 etatu z uwzględnieniem dodatku stażowego miało wynieść 597,14 zł (k-16). Za pracę w wymiarze 7/18 etatu powódka powinna zatem otrzymać, z uwzględnieniem dodatku stażowego, kwotę 1.393,33 zł. Za dzień pracy, biorąc pod uwagę że we wrześniu 2021 r. było 22 dni pracujące, powódka powinna otrzymać kwotę 63,33 zł (1.393,33 zł : 22). Za dwanaście dni przepracowanych we wrześniu 2021 r. przysługiwała zatem powódce kwota 760,00 zł (63,33 x 12). Powódka otrzymała 597,14 zł. Różnica stanowi kwotę 162,86 zł (760,00 zł -597,14 zł) i taką sumę na rzecz powódki zasądzono od pozwanej Szkoły Podstawowej (...) w C. . Pozwana nie kwestionowała ponadto wysokości wyliczonego przez powódkę wynagrodzenia za pracę. Roszczenie o zapłatę kwoty 4.179,98 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.09.2021 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania w związku z rozwiązaniem przez powódkę umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1 1 k.p. podlegało natomiast oddaleniu jako nieuzasadnione. Reguły dotyczące powstawania i rozwiązywania stosunków pracy nauczycieli reguluje Karta Nauczyciela. Powódka A. B. była zatrudniona w pozwanej Szkole Podstawowej w C. jako nauczyciel mianowany, na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w wymiarze 7/18 etatu. Sposób rozwiązania stosunku pracy powódki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony wynikał zatem z treści art. 27 ustawy Karta Nauczyciela . Wg jego ust. 1 rozwiązanie umowy o pracę zawartej z nauczycielem na czas nieokreślony następuje z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Zgodnie natomiast z ust. 3 do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony stosuje się również przepisy art. 23 ust. 1 pkt 2, 3, 5 i 6, ust. 2 pkt 3, 5 i 6 oraz ust. 3-5 . Wg art. 23 ust. 1 ustawy stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania ulega rozwiązaniu: 2) w razie czasowej niezdolności nauczyciela do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli okres tej niezdolności przekracza 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży - 270 dni, przy czym do okresu niezdolności do pracy wlicza się również przypadające w tym okresie przerwy obejmujące dni, w których w szkole, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie odbywają się zajęcia; w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres nieobecności w pracy może być przedłużony o kolejne 12 miesięcy, o ile nauczyciel uzyska prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, o którym mowa w przepisach dotyczących świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, lub zostanie mu udzielony urlop dla poratowania zdrowia; 3) w razie orzeczenia przez lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kontrolne o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy; 5) w razie uzyskania negatywnej oceny pracy dokonanej w trybie i na zasadach określonych w art. 6a; 6) w razie cofnięcia skierowania do nauczania religii w szkole na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Wg ust. 2 rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania z przyczyn określonych w ust. 1 następuje odpowiednio: 3) z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy; 5) z końcem tego miesiąca, w którym upływa trzymiesięczne wypowiedzenie, licząc od otrzymania przez nauczyciela negatywnej oceny pracy; 6) z końcem tego miesiąca, w którym nastąpiło cofnięcie skierowania do nauczania religii. Zgodnie z ust. 3 rozwiązanie stosunku pracy z końcem roku szkolnego w przypadku określonym w ust. 2 pkt 1 nie dotyczy nauczyciela szkoły, w której w organizacji pracy nie przewidziano ferii szkolnych. Wg ust. 4 rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania może nastąpić również: 1) na mocy porozumienia stron; 2) w razie nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się nauczyciela na badanie okresowe lub kontrolne, z końcem miesiąca, w którym dyrektor otrzymał o tym informację, z zastrzeżeniem ust. 5. Zgodnie z ust. 5 dyrektor szkoły może skierować nauczyciela mianowanego na badanie okresowe lub kontrolne z własnej inicjatywy w każdym czasie. W przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się nauczyciela na badanie ust. 4 pkt 2 stosuje się odpowiednio. Dyscyplinarne rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem przez jego pracodawcę następuje w trybie określonym w Rozdziale 10 Karty Nauczyciela – "Odpowiedzialność dyscyplinarna". Regulacja zawarta w Karcie Nauczyciela nie przewiduje natomiast możliwości niezwłocznego rozwiązania przez nauczyciela stosunku pracy. Przyczyną braku takiej regulacji jest charakter pracy nauczyciela, w ramach której pracownik-nauczyciel nie tylko wywiązuje się ze swoich obowiązków służbowych wobec pracodawcy, ale zapewnienia również stabilną realizację procesu nauczania i dba tym samym o dobro uczniów. Nagłe zerwanie przez nauczyciela więzi pracowniczej w istotnym stopniu zakłóciłoby realizację programu nauczania, z uwagi zarówno na konieczność poszukiwania przez pewien czas przez daną placówkę edukacyjną innego nauczyciela i potencjalny brak w tym okresie zajęć szkolnych, jak i ewentualną konieczność zmiany rozkładu zajęć szkolnych w razie zatrudnienia nowego nauczyciela. Podyktowane jest to również organizacją pracy szkoły polegającą na krótkookresowym, obejmującym rok szkolny, planowaniu zajęć szkolnych. Powódka A. B. zatrudniona była w pozwanej szkole na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Rozwiązać umowę o pracę mogła zatem jedynie w sposób określony art. 27 ustawy Karta Nauczyciela . Art. 91 c przedmiotowej ustawy odsyłający do Kodeksu pracy w zakresie spraw nieuregulowanych jej przepisami nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Rozwiązanie stosunku pracy nauczyciela jest bowiem w sposób kompleksowy i zupełny uregulowany przepisami ustawy Karta Nauczyciela (podobnie – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08.01.2009 r. I PK 137/08 i jego uzasadnienie). Sąd Najwyższy jedynie wyjątkowo, w wyroku z dnia 13.06.2018 r. wydanym w sprawie III PK 59/17, dopuścił możliwość niezwłocznego rozwiązania przez nauczyciela stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Odniósł jednak taką możliwość jedynie do szczególnej sytuacji polegającej na motywowaniu przez nauczyciela podjętej w tej mierze decyzji stosowanym wobec niego przez pracodawcę mobbingiem. Sąd Najwyższy uzasadnił tę możliwość koniecznością zapewnienia ochrony pracownikowi przed potencjalnie szkodliwymi dla jego zdrowia warunkami pracy, realizowanej w drodze niezwłocznego zaprzestania przez pracownika jej świadczenia na skutek rozwiązania umowy o pracę. Celem wprowadzenia do polskiego systemu prawnego obowiązku pracodawcy przeciwdziałania mobbingowi była bowiem ochrona wszystkich pracowników niezależnie od rodzaju stosunku pracy, w szczególności - podstaw prawnych jego nawiązania czy miejsca zatrudnienia. Należy jednocześnie zauważyć, że orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13.06.2018 r. III PK 59/17 odnosi się do pracowników zatrudnionych w ramach stosunków pracy z mianowania. Niemniej, podstawy prawne i dopuszczalne sposoby rozwiązania stosunków pracy nauczycieli, których źródłem są umowy o pracę, zostały uregulowane w sposób analogiczny jak w przypadku nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania, w drodze odesłania zawartego w art. 27 Karty Nauczyciela, w art.23 Karty Nauczyciela. Zatem odnosi się do nich również jedynie wyjątkowo dopuszczalna możliwość rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia związana z nieprzeciwdziałaniem przez pracodawcę mobbingowi i wynikającym stąd narażeniem pracownika na wykonywanie pracy w szkodliwych dla zdrowia warunkach. Tego rodzaju sytuacja czyni uzasadnionym decyzję pracownika o niezwłocznym rozwiązaniu stosunku pracy. Ograniczenie do niej możliwości niezwłocznego rozwiązania stosunku pracy wynika ze wskazanego wyżej charakteru pracy nauczyciela i jej organizacji polegającej na krótkookresowym, obejmującym rok szkolny, planowaniu pracy szkół. W przedmiotowej sprawie tego rodzaju wyjątkowe okoliczności, które mogłyby uzasadniać niezwłoczne rozwiązanie przez powódkę umowy o pracę, nie zaistniały. Pozwana Szkoła Podstawowa w C. w sposób nieuprawniony zaniżyła należne powódce wynagrodzenie o 162,86 zł i obniżyła wymiar zatrudnienia o 4/18 etatu. Niewątpliwie nieprawidłowe zachowanie pozwanej nie uzasadniało jednak podjęcia przez powódkę drastycznej w skutkach nie tylko dla pozwanej szkoły ale przede wszystkim – jej uczniów – decyzji, polegającej na niezwłocznym rozwiązaniu stosunku pracy. W jej efekcie zajęcia, które prowadziła powódka, przez okres trzech tygodni nie były realizowane. Należy mieć jednocześnie na uwadze, że przed niezgodną z prawem zmianą przez pozwaną wymiaru zatrudnienia powódka pracowała w pozwanej w wymiarze niższym niż 2/5 etatu. Obniżenie dotyczyło zatrudnienia w wymiarze nieco przekraczającym 1/5 etatu, przy czym zatrudnienie w pozwanej nie stanowiło jedynego, ani głównego źródła dochodów powódki, lecz – dodatkowe. Jak powódka sama wskazała w toku przesłuchania jej podstawowym miejscem zatrudnienia była placówka edukacyjna w K. . Nie bez znaczenia jest również powołana przez powódkę w toku przesłuchania okoliczność zaproponowania powódce przez Dyrektora pozwanej, w czasie rozmowy w dniu 30.08.2021 r., pracy nie tylko w wymiarze trzech godzin dydaktycznych, ale również, czasowo, dwóch godzin tzw. ministerialnych. Powyższe okoliczności nie uzasadniały zatem niezwłocznego rozwiązania przez powódkę umowy o pracę i spowodowały oddalenie powództwa w zakresie dochodzonego roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 27 w zw. z art. 23 ustawy z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela . Na podstawie art. 477 2 § 1 k.p.c. wyrokowi w pkt 1 zasądzającemu należność nieprzekraczającą jednomiesięcznego wynagrodzenia powódki za pracę nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych stosownie do wyniku procesu zasądzono od powódki A. B. na rzecz pozwanej Szkoły Podstawowej (...) w C. kwotę 112,50 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego . Powódka dochodziła dwóch roszczeń: wynagrodzenia za pracę od którego opłata zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia wynosiła 67,50 zł i odszkodowania od którego opłata zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wynosiła 180,00 zł. Powódka wygrała proces w zakresie pierwszego ww. roszczenia i przegrała – w zakresie drugiego. Zasądzono w związku z powyższym od powódki na rzecz pozwanej kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy kosztami należnymi pozwanej i kosztami należnymi powódce (180,00 zł – 67,50 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI