IV P 38/16

Sąd Rejonowy w BełchatowieBełchatów2019-06-14
SAOSPracyochrona pracyŚredniarejonowy
ochrona związkowawypowiedzenie umowyprzywrócenie do pracyzasada równego traktowaniadyskryminacjaorganizacja związkowalikwidacja stanowiskakonsultacja związkowa

Sąd Rejonowy przywrócił pracownika do pracy, uznając wypowiedzenie umowy o pracę za niezgodne z prawem z powodu naruszenia przepisów o konsultacji związkowej, jednocześnie oddalając powództwo o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania.

Pracownik został przywrócony do pracy po tym, jak jego umowa o pracę została wypowiedziana z powodu likwidacji stanowiska. Sąd uznał, że pracodawca naruszył przepisy o konsultacji związkowej, nie informując organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia umowy pracownikowi będącemu jej członkiem i wiceprzewodniczącym. Powództwo o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania zostało oddalone, ponieważ sąd nie dopatrzył się dyskryminacji, a likwidacja stanowiska pracy była uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia.

Powód P. K. (1) wniósł o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie z powodu wypowiedzenia umowy o pracę, a także o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania. Argumentował, że wypowiedzenie było niezgodne z prawem, ponieważ naruszało przepisy o ochronie działaczy związkowych (art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych) oraz art. 38 Kodeksu pracy. Podnosił również, że zwolniono tylko pracowników objętych organizacją związkową, co stanowiło dyskryminację. Pracodawca twierdził, że przyczyną wypowiedzenia była likwidacja stanowiska pracy w ramach reorganizacji. Sąd Rejonowy ustalił, że pracodawca nie skonsultował zamiaru wypowiedzenia umowy z organizacją związkową, mimo że powód był jej członkiem i wiceprzewodniczącym. Sąd uznał, że organizacja związkowa, mimo pewnych wątpliwości prawnych co do jej statusu, spełniała kryteria międzyzakładowej organizacji związkowej uprawnionej do ochrony jej członków. W związku z naruszeniem przepisów o konsultacji związkowej, sąd przywrócił powoda do pracy na poprzednich warunkach. Powództwo o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania zostało oddalone, ponieważ sąd nie znalazł dowodów na dyskryminację. Likwidacja stanowiska pracy została uznana za uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia, a pracodawca miał prawo doboru pracowników i nie miał obowiązku proponowania innego stanowiska.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi będącemu członkiem i wiceprzewodniczącym organizacji związkowej bez przeprowadzenia konsultacji związkowej z tą organizacją narusza przepisy prawa pracy, w szczególności art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych oraz art. 38 Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pracodawca miał wiedzę o istnieniu organizacji związkowej i statusie powoda w niej. Brak konsultacji związkowej stanowił naruszenie przepisów, co skutkowało przywróceniem pracownika do pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, oddalenie powództwa w pozostałym zakresie.

Strona wygrywająca

P. K. (1)

Strony

NazwaTypRola
P. K. (1)osoba_fizycznapowód
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W.spółkapozwany

Przepisy (22)

Główne

k.p. art. 38 § § 1

Kodeks pracy

Pracodawca ma obowiązek zawiadomić na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, podając przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie.

k.p. art. 45 § § 1

Kodeks pracy

W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia lub o przywróceniu do pracy.

u.z.z. art. 32 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku prawnego ze wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z inną osobą wykonującą pracę zarobkową będącą członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnioną do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy.

k.p. art. 18 3a

Kodeks pracy

Definicja i zasada równego traktowania w zatrudnieniu, katalog przesłanek niedyskryminacyjnych.

k.p. art. 18 3b

Kodeks pracy

Definicja naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

k.p. art. 18 3d

Kodeks pracy

Konsekwencje naruszenia zasady równego traktowania.

Pomocnicze

u.z.z. art. 34 § 2

Ustawa o związkach zawodowych

Przepisy dotyczące organizacji międzyzakładowej, w tym obowiązek współdziałania pracodawcy.

k.p. art. 18 § 3

Kodeks pracy

k.p. art. 94 1

Kodeks pracy

k.p. art. 94 2

Kodeks pracy

u.k.s.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

u.z.z. art. 9

Ustawa o związkach zawodowych

Statuty związków zawodowych określają ich strukturę organizacyjną.

u.z.z. art. 13 § pkt 7

Ustawa o związkach zawodowych

Statut związku zawodowego musi określać strukturę organizacyjną ze wskazaniem jednostek posiadających osobowość prawną.

u.z.z. art. 14 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Obowiązkowi rejestracji w KRS podlega związek zawodowy, a nie jego jednostki organizacyjne.

u.z.z. art. 15 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Związek zawodowy i jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość prawną z dniem zarejestrowania.

u.z.z. art. 25 1 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Uprawnienia międzyzakładowej organizacji związkowej zależą od liczby zrzeszonych członków będących pracownikami.

u.z.z. art. 26

Ustawa o związkach zawodowych

Uprawnienia zakładowej organizacji związkowej.

u.z.z. art. 34 2 § pkt 1 i 2

Ustawa o związkach zawodowych

Przepisy dotyczące organizacji międzyzakładowej.

k.p. art. 2

Kodeks pracy

Definicja pracownika.

Konstytucja RP art. 32 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakaz dyskryminacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez pracodawcę obowiązku konsultacji związkowej przed wypowiedzeniem umowy o pracę pracownikowi będącemu działaczem związkowym. Pracodawca miał wiedzę o istnieniu organizacji związkowej i statusie powoda w niej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja pozwanego o braku podstaw prawnych do utworzenia międzyzakładowej organizacji związkowej. Argumentacja pozwanego o braku podstaw do przyznania organizacji związkowej uprawnień do występowania wobec pracodawcy. Roszczenie o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania z powodu braku dowodów na dyskryminację.

Godne uwagi sformułowania

Wypowiedzenie jest nieuzasadnione, jeżeli nie opiera się na ważnych i rzeczywistych przyczynach. Decyzje co do dalszej przydatności i celowości utrzymania danego stanowiska należą do kompetencji pracodawcy i nie podlegają ocenie sądu pracy. Pracodawca ma prawo doboru pracowników na stanowiska kierownicze.

Skład orzekający

Beata Grabiszewska

przewodniczący

A. K. (1)

ławnik

M. K.

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony związkowej przy wypowiadaniu umów o pracę, obowiązków pracodawcy w zakresie konsultacji związkowych, a także zasadności likwidacji stanowiska pracy jako przyczyny wypowiedzenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej organizacji związkowej i jej statusu jako międzyzakładowej organizacji związkowej. Ocena dyskryminacji jest ściśle związana ze stanem faktycznym sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między pracownikiem a pracodawcą w kontekście ochrony związkowej i reorganizacji firmy. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur prawnych przez pracodawców, nawet w przypadku uzasadnionych przyczyn wypowiedzenia.

Pracownik przywrócony do pracy po zwolnieniu. Czy likwidacja stanowiska zawsze chroni pracodawcę?

Dane finansowe

WPS: 6300 PLN

opłata_sądowa: 1980 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV P 38/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2019 roku Sąd Rejonowy w Bełchatowie Wydział IV Pracy w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia SR Beata Grabiszewska Ławnicy: A. K. (1) , M. K. Protokolant: Bożena Michalak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 roku w Bełchatowie na rozprawie sprawy z powództwa P. K. (1) przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W. o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie oraz odszkodowanie za naruszenie zasadny równego traktowania 1. przywraca powoda P. K. (1) do pracy w pozwanym (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W. na warunkach obowiązujących przed doręczeniem wypowiedzenia z dnia 3 marca 2016 roku; 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. nakazuje pobrać od pozwanego K. Polska (...) z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bełchatowie kwotę 1.980,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem opłaty od uwzględnionej części powództwa; 4. nie obciąża powoda P. K. (1) obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W. od oddalonej części powództwa. Sygn. akt IV P 38/16 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 14 marca 2016 roku, skierowanym przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W. , powód P. K. (1) , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uznanie za niezgodne z prawem oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem, a w przypadku upływu okresu wypowiedzenia wniósł o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, ewentualnie o zasądzenie od pozwanego kwoty 6.300,00 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od daty wytoczenia powództwa. Nadto powód P. K. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanego pracodawcy kwoty 6.300,00 zł z ustawowymi odsetkami od daty wytoczenia powództwa tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania. Powód wniósł także o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę złożone przez pozwanego jest niezgodne z prawem wobec tego, iż działanie pracodawcy naruszyło art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych, bowiem powód jest osobą upoważnioną do reprezentowania związku zawodowego wobec pracodawcy. Podnosił, że w przypadku, gdyby pozwany w chwili składania oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę nie miał wiedzy o funkcji, jaką pełnił powód w organizacji związkowej, to i tak działanie pracodawcy naruszyło art. 38 kp . W zakresie roszczenia o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania powód podnosił, że oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę otrzymali wyłącznie pracownicy objęci zakładową organizacją związkową. W odpowiedzi na pozew z dnia 7 kwietnia 2016 roku pełnomocnik pozwanej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podnosił, że wypowiedzenie umowy o pracę jest zgodne z zasadami składania wypowiedzeń, a jego przyczyną była konieczność likwidacji stanowiska pracy Kierownik Grupy w D. Art. Spożywcze, która to likwidacja jest elementem procesu reorganizacji prowadzonego u pracodawcy. Nadto pozwany pracodawca wskazywał na brak podstaw prawnych do utworzenia międzyzakładowej organizacji związkowej oraz do przyznania (...) Organizacji (...) uprawnienia do występowania w stosunku do pracodawcy jako odrębna struktura związkowa. Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 roku Sąd Rejonowy w B. na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 kpc zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Piotrkowie Tryb. w sprawie sygn. akt I C 146/17. Sprawa ta została przekazana do V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. i zarejestrowana za numerem V P 5/17. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2018 roku Sąd Rejonowy w B. podjął zawieszone postępowanie w sprawie. W toku procesu strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Pełnomocnik pozwanego wnosił o ponowne zawieszenie postępowania w sprawie z uwagi na wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego w sprawie V P 5/17. Sąd wniosek ten oddalił na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 roku. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: P. K. (1) został zatrudniony w (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W. od 20 września 2004 roku. Czynności wykonywał w markecie w B. , początkowo na podstawie umowy o pracę na czas określony, a od 1 kwietnia 2005 roku na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Pracował na stanowiskach: pracownik porządkowy, potem kasjer-sprzedawca, pracownik działu przyjęcia towaru, kierownik grupy towarowej, kierownik działu, a od 1.08.2011 roku na stanowisku kierownika grupy towarowej w dziale artykuły spożywcze. Kierownikiem tego działu była S. G. , która była bezpośrednim przełożonym powoda. Zakres obowiązków na tych stanowiskach pokrywał się, przy czym kierownik działu miał szerszy zakres obowiązków i odpowiedzialności niż kierownik grupy. ( dowód: zeznania powoda – nagranie rozprawy z dnia 9 czerwca 2016 roku – k. 127 w związku z nagraniem rozprawy z dnia 25 kwietnia 2019 roku – k. 713; zakresy czynności – k. 83-86; umowy o pracę, porozumienia – w aktach osobowych powoda) W marketach pozwanego, zlokalizowanych na terenie Polski od 2015 roku rozpoczęto reorganizację, w ramach której rozwiązano umowy o pracę z grupą 51 pracowników, zatrudnionych na takim samym stanowisku, jak powód. Stanowisko kierownika grupy towarowej w dziale art. spożywcze w markecie w B. zajmowała również I. M. . Jej stanowisko także uległo likwidacji. Objęła ona czasowo stanowisko kierownika działu spożywczego, które nie było obsadzone w związku z absencją chorobową dotychczasowego kierownika. Objecie tego stanowiska zaproponowano I. M. , bowiem zajmowała się obsługą trzech działów i podołała tym obowiązkom. ( dowód: zeznania powoda – nagranie rozprawy z dnia 9 czerwca 2016 roku – k. 127 w związku z nagraniem rozprawy z dnia 25 kwietnia 2019 roku – k. 713 zeznania świadków: A. K. (2) - nagranie rozprawy z dnia 19 lipca 2016 roku, 00:21-00:36, k. 149; P. N. - nagranie rozprawy z dnia 19 lipca 2016 roku, 00:36-01:01 – k. 149) (...) Związek Zawodowy (...) z siedzibą W. jest związkiem zawodowym działającym na obszarze całego kraju. W dniu 10 grudnia 2015 roku został wpisany do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej pod numerem KRS (...) i tym samym uzyskał osobowość prawną. Przewodniczącym Zarządu Krajowego Związku jest P. K. (2) , wiceprzewodniczącymi - W. J. (1) i B. W. . Do reprezentowania podmiotu uprawniony jest Przewodniczący Związku działający łącznie z innym członkiem Zarządu Związku lub inne osoby działające na pisemnego pełnomocnictwa udzielonego zgodnie z zasadami reprezentacji. Podstawę działania Związku stanowi Statut Związku Zawodowego (...) , zatwierdzony przez zebranie delegatów Związku. Jednostki organizacyjne (...) Jedność (...) z siedzibą w W. , zgodnie z § 1 ust. 10 Statutu związku, nabywają osobowość prawną zgodnie z przepisami prawa na mocy uchwały Zarządu Krajowego (...) Związku Zawodowego (...) . ( dowód: statut (...) Zmiana-Jedność (...) k. 66-79, opis z KRS na dzień 16.02.2016 r. – k. 306-308, odpis z KRS na dzień 16.05.2016 r. – k. 99-103; zeznania świadków: P. K. (2) - protokół rozprawy z dnia 6 grudnia 2016 roku, 00:51-01:07, W. J. (1) - protokół rozprawy z dnia 6 grudnia 2016 roku, 00:08-00:51, k. 202) W dniu 25 stycznia 2016 roku (...) Związek Zawodowy (...) w W. zarejestrował (...) Organizację (...) z siedzibą w B. pod nr 002, w związku z podjęciem w dniu 24 stycznia 2016 roku przez zebranie założycielskie uchwały o utworzeniu Organizacji (...) 002 (...) Jedność (...) z siedzibą w B. . Organizacja swoim działaniem objęła zakłady: 1. (...) Sp. z o.o. w P. 2. (...) Sp. z o.o. w B. 3. Szpital Wojewódzki im. (...) II w B. oraz teren całej Rzeczypospolitej Polskiej Został wybrany Zarząd organizacji 002 w osobach: W. J. (2) jako przewodniczącego, J. G. jako wiceprzewodniczącego, E. Ł. – wiceprzewodniczącej, G. B. – sekretarza, A. W. - skarbnika. Uchwała ta uzyskała w dniu 15 lutego 2016 roku nowy numer 7a.2016. ( dowód: zeznania świadków: P. K. (2) - protokół rozprawy z dnia 6 grudnia 2016 roku, 00:51-01:07, W. J. (1) - protokół rozprawy z dnia 6 grudnia 2016 roku, 00:08-00:51, k. 202, uchwała nr 7.2016 Zarządu (...) Zmiana – k. 96, uchwała 7a.2016 Zarządu (...) Zmiana – k. 97) W dniu 13 lutego 2016 roku odbyło się zebranie (...) Organizacji nr (...) Jedność (...) . W zebraniu uczestniczyło 9 członków, którzy podjęli następujące uchwały: nr 5.002.2016 w sprawie rozszerzenia (...) 002 o pracowników Firmy (...) , nr 6.002.2016 o poszerzeniu składu Zarządu (...) o P. K. (1) , który został Wiceprzewodniczącym, nr 7.002.2016 o upoważnieniu P. K. (1) i W. J. (1) do reprezentowania (...) 002 wobec pracodawcy firmy (...) lub osoby dokonującej w imieniu tego pracodawcy czynności prawa pracy, nr 8.002.2016 o objęciu P. K. (1) ochroną przewidzianą w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 199lr o związkach zawodowych. ( dowód: protokół z zebrania z dnia 13.02.2016 roku z listą obecności - k.20-21, uchwała nr 6.002.2016 z dnia 13.02.2016 roku – k. 22, uchwała nr 7.002.2016 z dnia 13.02.2016 roku - k. 23, uchwała nr 8.002.2016 z dnia 13.02.2016 roku - k.24, protokół wyborczy – k. 25 ) Uchwałą nr 10.2016 z dnia 15 lutego 2016 Zarząd Krajowy Związku Zawodowego (...) w oparciu o § 1 ust. 10 Statutu nadał Organizacji (...) 002 osobowość prawną jako jednostce organizacyjnej związku. (dowód: uchwała (...) Zmiana-Jedność (...) nr 10 z dnia 15 lutego 2016 roku k. 717, zeznania świadków: P. K. (2) - protokół rozprawy z dnia 6 grudnia 2016 roku, 00:51-01:07, W. J. (1) - protokół rozprawy z dnia 6 grudnia 2016 roku, 00:08-00:51, k. 202) W związku z rejestracją (...) Organizacji nr (...) Zarząd Krajowego (...) Związku Zawodowego (...) w W. zwrócił się z prośbą o podjęcie z Organizacją (...) konstruktywnego dialogu społecznego w interesie jej członków. Stwierdził, że uprawnionym do występowania w imieniu Organizacji 002 jest Zarząd Organizacji (...) 002 oraz osoby wyznaczone uchwałami zarządu. (dowód: pismo (...) o (...) Zmiana Jedność (...) k. 26) W dniu 29 lutego 2016 roku pozwany pracodawca został poinformowany o rejestracji (...) Organizacji nr (...) Związku Zawodowego (...) . (dowód: pismo (...) o (...) Zmiana Jedność (...) wraz z dokumentem śledzenia przesyłki – k. 26-29) Pismami z dnia 2 marca 2016r, doręczonymi pozwanemu w dniu 3 marca 2016 roku, (...) 002 przedstawiła K. Polska Markety z siedzibą we W. (...) B. Zarząd Organizacji w osobach: - W. J. (1) – przewodniczący ( Szpital Wojewódzki im. (...) II), - J. G. – wiceprzewodniczący ( (...) ), - E. Ł. – wiceprzewodnicząca ( MegaSerwis) - G. B. – sekretarz ( Szpital Wojewódzki im. (...) II), - A. W. – skarbnik ( Szpital Wojewódzki im. (...) II) - P. K. (1) – wiceprzewodniczący ( K. ) Jednocześnie (...) 002 poinformowała K. Polska Markety z siedzibą we W. (...) B. , że Zarząd (...) Zmiana – Jedność (...) jako osoby, o których mowa w art. 32 ust. 1 o związkach zawodowych, upoważnione do reprezentowania organizacji wobec pracodawcy lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy, spraw dotyczących pracowników i zakładu (...) , upoważnił P. K. (1) i W. J. (1) . Osobom tym Zarząd (...) ZMIANA – Jedność (...) udzielił ochrony z art. 32 ust 1 ustawy o związkach zawodowych od dnia podjęcia uchwały. Poinformowano, iż organizację międzyzakładową obejmują przepisy art. 34 2 pkt 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych. (dowód: pisma z dnia 2 marca 2016 roku – k. 25, 30) Oświadczeniem z dnia 3 marca 2016r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa we W. rozwiązał z powodem P. K. (1) umowę o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął w dniu 30 czerwca 2016 roku. Jako przyczynę wypowiedzenia pracodawca wskazał zmiany organizacyjne w strukturach zatrudnienia pracodawcy, skutkujące koniecznością likwidacji stanowiska pracy Kierownik Grupy w D. Art. Spożywcze w markecie w B. . ( dowód: oświadczenie o rozwiązaniu umowy – k. 19) (...) Sp. z o.o. Sp. komandytowa przed wypowiedzeniem umowy o pracę nie konsultowała zamiaru rozwiązania umowy o pracę z P. K. (1) z (...) 002, ani nie występowała o wyrażenie zgody przez organizację związkową na rozwiązanie umowy o pracę z powodem. (okoliczności bezsporne) (...) 002 (...) Związku Zawodowego (...) z siedzibą w B. od momentu jej powstania liczyła: 1. W styczniu 2016 roku – 11 członków: - Szpital Wojewódzki im. (...) II B. - 7 osób; - (...) Sp. z o.o. – 2 osoby; - (...) Sp. z o.o. – 2 osoby. 2. w lutym 2016 roku – 47 członków: - Szpital Wojewódzki im. (...) II B. - 22 osoby; - (...) Sp. z o.o. – 3 osoby; - (...) Sp. z o.o. – 7 osób; - K. Polska Markety – 15 osób. Na dzień wypowiedzenia powodowi umowy o pracę, tj. na dzień 3 marca 2016 roku członkami (...) 002 w sieci marketów K. było 15 pracowników. ( dowód: pisma organizacji związkowej – k. 98, 709) Przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie toczyło się postępowanie w sprawie II W 549/16 z wniosku Państwowej Inspekcji Pracy przeciwko A. S. i M. B. , działającym w imieniu pozwanego pracodawcy o to, że w dniu 3 marca 2016 r. w B. wypowiedzieli umowę o pracę zawartą z P. K. (1) , pełniącym funkcję Wiceprzewodniczącego (...) Organizacji (...) , w sposób rażący naruszając przepisy prawa pracy, bez zgody zarządu organizacji związkowej, tj. za wykroczenie z art. 281 pkt 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 34 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych . ( dowód: wniosek o ukaranie - k. 2 i k. 17 akt sprawy II W 549/16 Sądu Rejonowego w Bełchatowie) Wyrokiem nakazowym z dnia 10 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy w B. uznał M. B. za winnego dokonania zarzucanego mu czynu i za to wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 złotych. Wyrok uprawomocnił się w dniu 12 lipca 2016 roku. (dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 10 czerwca 2016 roku - k. 31 akt sprawy II W 549/16 Sądu Rejonowego w Bełchatowie) Wyrokiem z dnia 11 maja 2017 roku Sąd Rejonowy w Bełchatowie uniewinnił A. S. od dokonania zarzucanego jej czynu. Wyrok uprawomocnił się w dniu 17 czerwca 2017 roku. (dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 11 maja 2017 roku k. 242 akt sprawy II W 549/16) W kolejnych miesiącach po dokonaniu wypowiedzenia umowy o pracę powodowi (...) Sp. z o.o. Sp. komandytowa informowała na piśmie (...) 002 (...) Związku Zawodowego (...) o czynnościach dotyczących m.in. działań w zakresie bhp, posiedzeń komisji socjalnej, zmian w regulaminie wynagradzania. Konsultowała również z organizacją związkową zamiar rozwiązania umów o pracę z pracownikami. W pismach kierowanych do organizacji związkowej pozwana Spółka wskazywała, iż informuje Organizację 002 o powyższych sprawach z daleko posuniętej ostrożności procesowej, mimo istnienia wątpliwości prawnych co do powstania tej organizacji. (dowód: dokumenty dotyczące korespondencji pomiędzy pozwanym a organizacją związkową – k. 213-266) Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. w sprawie II Kp 86/18 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie podrobienia uchwały nr 10 Zarządu Krajowego (...) Zmiana – Jedność (...) z dnia 15 lutego 2016 roku. (dowód: postanowienie z uzasadnieniem – k. 685-687) Wynagrodzenie P. K. (1) , stanowiące podstawę obliczenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, stanowiło kwotę 3.300 zł. (dowód: zaświadczenie – k. 171) Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb wydania rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie zeznań powoda P. K. (1) , zeznań świadków A. K. (3) , P. N. , W. J. (1) i P. K. (2) , a także na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy i zawartych w aktach osobowych powoda. Za niewiarygodne Sąd uznał zeznania powoda w części, w której podaje, że do rozwiązania stosunku pracy doszło z powodu jego przynależności do organizacji związkowej. Zeznania te nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd Rejonowy zważył co następuje: Powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 44 kp pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę. Odwołanie wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego warunki pracy i płacy ( art. 264 § 1 kp ). W myśl przepisu art. 45 § 1 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia lub o przywróceniu do pracy (gdy umowa uległa już rozwiązaniu). Wypowiedzenie jest nieuzasadnione, jeżeli nie opiera się na ważnych i rzeczywistych przyczynach. Przyczyny uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę na czas nie określony mogą leżeć zarówno po stronie pracownika, jak i po stronie pracodawcy, albo też po obu stronach łącznie. Gdy chodzi o pracownika mogą być przez niego zawinione, albo niezawinione. Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę w ramach art. 45 § 1 kp powinna być dokonana nie tylko z uwzględnieniem interesów pracownika związanych ze stosunkiem pracy, ale także z uwzględnieniem słusznego interesu zakładu pracy, który należy oceniać w powiązaniu z istotą i celem stosunku pracy. W myśl art. 30 § 4 kp w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego wymóg ten oznacza, że wymieniona w oświadczeniu przyczyna wypowiedzenia powinna być prawdziwa i konkretna. Konkretność przyczyny wymaga jej sprecyzowania. (por. uchwałę pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 roku, III PZP 10/85, OSNC z 1985 roku, z. 11, poz. 164). Zgodnie z treścią art. 38 § 1 kp o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Jeżeli zakładowa organizacja związkowa uważa, że wypowiedzenie byłoby nieuzasadnione, może w ciągu 5 dni od otrzymania zawiadomienia zgłosić na piśmie pracodawcy umotywowane zastrzeżenia (§ 2). Po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej, a także w razie niezajęcia przez nią stanowiska w ustalonym terminie, pracodawca podejmuje decyzję w sprawie wypowiedzenia (§ 5). Z kolei, zgodnie z art. 32. Ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (Dz.U.2019.263 t.j. ) pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku prawnego ze wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z inną osobą wykonującą pracę zarobkową będącą członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnioną do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Bezspornym jest w przedmiotowej sprawie, że pracodawca przed dokonaniem wypowiedzenia umowy powodowi nie przeprowadził konsultacji związkowej, ani też nie zwrócił się do zarządu zakładowej organizacji związkowej o wyrażenie zgody na rozwiązanie umowy o pracę z powodem. Strona pozwana od początku procesu kwestionowała legalność powstania, a tym samym prawo do działania na terenie zakładu (...) Związku Zawodowego (...) z siedzibą w B. . Podnosiła, że struktura organizacyjna (...) 002 (...) Związku Zawodowego (...) z siedzibą w B. nie posiada statusu międzyzakładowej organizacji związkowej i nie objęła zakresem swojego działania pozwanego zakładu pracy. Bezspornym jest również to, iż w dacie wręczania powodowi pracodawca miał wiedzę, że została zarejestrowana (...) 002 (...) Związku Zawodowego (...) z siedzibą w B. . O rejestracji pozwany został zawiadomiony w dniu 29 lutego 2016 roku. Pismami z dnia 2 marca 2016r, doręczonymi pozwanemu w dniu 3 marca 2016 roku, (...) 002 przedstawiła K. Polska Markety z siedzibą we W. (...) B. Zarząd Organizacji 002 oraz wskazała osoby upoważnione przez Zarząd do reprezentowania organizacji wobec pracodawcy lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy, spraw dotyczących pracowników i zakładu (...) . Osobami tymi byli: powód P. K. (1) i W. J. (1) . Zarząd (...) ZMIANA – Jedność (...) udzielił im ochrony z art. 32 ust 1 ustawy o związkach zawodowych od dnia podjęcia uchwały. Poinformowano, iż organizację międzyzakładową obejmują przepisy art. 34 2 pkt 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych. Oznacza to, że w chwili rozwiązania stosunku pracy z powodem P. K. (1) pracodawca miał wiedzę, co do faktu działania związku zawodowego na terenie zakładu pracy, jak i osób wchodzących w skład zarządu organizacji. (...) Związek Zawodowy (...) z siedzibą W. jest związkiem zawodowym działającym na obszarze całego kraju. W dniu 10 grudnia 2015 roku uzyskał osobowość prawną, podstawę jego działania stanowi Statut Związku. Zgodnie z § 1 ust. 10 Statutu jednostki organizacyjne związku nabywają osobowość prawną na mocy uchwały Zarządu Krajowego Związku. Odnosząc się do zarzutu pozwanej co do legalności działania (...) 002 (...) Jedność (...) siedzibą w B. wskazać trzeba, iż ustawa o związkach zawodowych nie wiąże statusu międzyzakładowej organizacji związkowej z posiadaniem przez nią osobowości prawnej. Posiadanie przez związek zawodowy statusu międzyzakładowej organizacji związkowej w rozumieniu art. 34 ustawy nie przesądza o jej osobowości prawnej. O tym, które jednostki organizacyjne związku zawodowego posiadają osobowość prawną, zgodnie z zasadą wolności związkowej, decydują statuty oraz uchwały związkowe, które określają swobodnie struktury organizacyjne związków zawodowych (art. 9 ustawy o związkach zawodowych). Statut związku obligatoryjnie zawiera postanowienia dotyczące struktury organizacyjnej związku (art. 13 pkt 7 ustawy) ze wskazaniem, które z jednostek organizacyjnych związku mają osobowość prawną. Zasady tworzenia związków zawodowych zostały unormowane w rozdziale 2 ustawy o związkach zawodowych zatytułowanym "Tworzenie związków zawodowych". Z treści art. 14 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym podlega jedynie związek zawodowy, a nie jego jednostki organizacyjne. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość prawną z dniem zarejestrowania. Wątpliwości co do interpretacji tego przepisu zostały wyjaśnione w orzecznictwie. Przyjmuje się, iż przepis ten rozstrzyga jedynie o tym, od jakiego momentu nabywają osobowość prawną jednostki organizacyjne wskazane w statucie, a nie o tym, iż podlegają one rejestracji przez sąd (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1993 r., I PZP 73/93, OSNCP 1993 nr 10, poz. 169, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2007r. II PK 196/06). Jednocześnie oobwiązujące przepisy prawa pracy nie definiują pojęcia międzyzakładowej organizacji związkowej. Orzecznictwo określa międzyzakładową organizację związkową jako strukturę związku zawodowego, która zakresem swojego działania obejmuje co najmniej dwóch pracodawców w rozumieniu art. 3 kp i zarazem każdego z nich obejmuje jako całość, czyli bez ograniczenia do poszczególnych wewnętrznych części składowych danego podmiotu noszącego miano pracodawcy (jego placówek, oddziałów czy wydziałów). U każdego z tych pracodawców powinna być zatrudniona przynajmniej jedna osoba będąca członkiem danej organizacji związkowej. (...) 002 spełnia te kryteria, zakres jej działania wykracza poza jednego pracodawcę (obejmuje (...) Sp. z o.o. w P. , (...) Sp. z o.o. w B. , Szpital Wojewódzki im. (...) II w B. oraz pozwany K. ), a jednocześnie nie zawężono tegoż zakresu do niektórych wewnętrznych struktur organizacyjnych konkretnych pracodawców. W przedmiotowej sprawie kwestią istotną jest to, czy (...) Organizacja nr (...) posiada uprawnienia zakładowej organizacji związkowej z art. 26 ustawy o związkach zawodowych, do których należy w między innymi zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy. Uprawnienia te w myśl art. 34 w zw. z art. 25 1 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych (obowiązujących w dacie wypowiedzenia umowy o pracę powodowi) przysługują takiej międzyzakładowej organizacji związkowej, która zrzesza co najmniej 10 członków będących: - pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji albo -funkcjonariuszami, o których mowa w art. 2 ust. 6, pełniącymi służbę w jednostce objętej działaniem tej organizacji. Przy ustalaniu liczby członków, uwzględnia się liczbę członków międzyzakładowej organizacji związkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji (art. 34 ust. 2 ustawy). Tylko do tych organizacji ogranicza się obowiązek współdziałania pracodawcy w indywidualnych i zbiorowych sprawach w zakresie określonym przez przepisy prawa. Jak wynika z informacji przekazanej przez organizację związkową stan liczebny (...) 002 w spornym okresie spełnia te kryteria, gdyż zrzeszała w lutym 2016 roku – 47 członków: w tym 22 osoby w Szpitalu Wojewódzkim im. (...) II B. , 3 osoby w (...) Sp. z o.o. , 7 osób w (...) Sp. z o.o. i 15 osób w K. . Także na dzień wypowiedzenia powodowi umowy o pracę, tj. na dzień 3 marca 2016 roku członkami (...) 002 w sieci marketów K. było 15 pracowników. Odnosząc się do wcześniejszych rozważań należy wskazać, iż sprawa posiadania lub braku osobowości prawnej jednostek organizacyjnych pozostawiona została w gestii danego związku zawodowego. Od postanowień statutu związku zależy bowiem, czy dana jego jednostka jest równocześnie osobą prawną. Wskazanie w statucie jednostek organizacyjnych mających osobowość prawną ma charakter ogólny, ponieważ odnosi się jedynie do określonych typów jednostek organizacyjnych, którym przysługuje osobowość prawna. Nie wymaga natomiast wymienienia z nazwy konkretnej jednostki organizacyjnej i nie wymienia z nazwy konkretnie istniejących w danym momencie jednostek organizacyjnych. Jeżeli dany związek zawodowy decyduje się na przyznanie osobowości swoim jednostkom organizacyjnym już po uchwaleniu statutu i zarejestrowaniu związku w sądzie, to o chwili nabycia osobowości przez te jednostki rozstrzyga decyzja związku, znajdująca wyraz w treści statutu i jego zmianach. W świetle przepisów ustawy o związkach zawodowych rejestracji podlega związek zawodowy, a nie jego wewnętrzne struktury organizacyjne. Przepisy ustawy odnoszą się bowiem do komitetu założycielskiego związku zawodowego, a nie założycieli jego wewnętrznych jednostek organizacyjnych; przedmiotem oceny sądu rejestracyjnego jest statut związku zawodowego a nie statut jego wewnętrznej jednostki (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1993 r., I PZP 73/93, OSNCP 1993 nr 10, poz. 169). Obowiązek rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym jednostek organizacyjnych związku zawodowego nie wynika z żadnego przepisu ustawy. W myśl przepisu art. 13 pkt 7 ustawy o związkach zawodowych statut związku zawodowego ma określać strukturę organizacyjną związku zawodowego ze wskazaniem, które z jednostek organizacyjnych związku mają osobowość prawną. Zwrot "wskazanie, które jednostki organizacyjne związku zawodowego mają osobowość prawną" świadczy o tym, że wolą ustawodawcy było to, by sam statut związku zawodowego przesądzał o tym, które jego jednostki mają osobowość prawną (por. ww. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1993 r.). (...) Związek Zawodowy (...) nie miał zatem obowiązku określenia w statucie konkretnych jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną. Zapis statutu, zgodnie z którym jednostki organizacyjne związku nabywają osobowość prawną zgodnie z przepisami prawa na mocy uchwały Zarządu Krajowego jest wystarczający do nadania takiej osobowości nowo powstałym jednostkom organizacyjnym. (...) Związek Zawodowy (...) miał zatem prawo mocą uchwały Zarządu Krajowego nr.10.2016 z 15 lutego 2016r. nadać osobowość prawną (...) 002. Strona pozwana dążyła do podważenia ważności uchwały nr.10.2016 Zarządu Krajowego Związku Zawodowego (...) z dnia 15 lutego 2016r. Podnosiła bowiem, że przedmiotowa uchwała nie mogła być podjęta we wskazanej dacie, co zdaniem pozwanego powinno ją automatycznie eliminować z obrotu prawnego. Wskazać należy, iż w sprawie tej toczyło się dochodzenie zainicjowane przez stronę pozwaną. Jednakże postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. w sprawie II Kp 86/18 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie podrobienia uchwały nr 10 Zarządu Krajowego (...) Zmiana – Jedność (...) z dnia 15 lutego 2016 roku. P. K. (1) wystąpił w przedmiotowej sprawie o przywrócenie do pracy w pozwanym zakładzie pracy. Dla rozstrzygnięcia tego roszczenia nie ma znaczenia kwestia posiadania przez międzyzakładową organizację związkową statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 241 25a kp , co jest istotne dla ustalenia liczby pracowników podlegających ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Wiązałoby się to z koniecznością ustalania liczebności członków organizacji związkowej w stosunku do liczby pracowników zatrudnionych u pracodawców objętych działaniem ponadzakładowej organizacji związkowej, co dodatkowo wydłużyłoby czas trwania postępowania. Strony procesu, reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników, żadnej inicjatywy dowodowej w tym zakresie nie podjęły. Jednocześnie dla rozstrzygnięcia sformułowanego w tym postępowaniu roszczenia skutek dla powoda jest identyczny, zarówno przy braku konsultacji związkowej, jak i przy braku zgody zarządu organizacji związkowej na rozwiązanie umowy. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w pozwany pracodawca naruszył przepisy o wypowiedzeniu umów o pracę, bowiem nie przeprowadził konsultacji związkowej dotyczącej zamiaru wypowiedzenia powodowi umowy o pracę. Jego działanie było celowe i zamierzone, bowiem negował legalność działania związku zawodowego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 45 § 1 kp przywrócił powoda P. K. (1) do pracy w pozwanej Spółce na poprzednich warunkach, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku. Jednocześnie strona pozwana nie wskazała żadnych okoliczności wskazujących na to, iż uwzględnienie żądania przywrócenia do pracy jest niemożliwe lub niecelowe. W niniejszej sprawie powód P. K. (1) dochodził także odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania. Podnosił, że został zwolniony z pracy z powodu przynależności do organizacji związkowej. Prawo do równego i niedyskryminującego traktowania znajduje swoje podstawy w art. 32 ust. 2 Konstytucji RP , który stanowi, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Przepis ten należy połączyć z przepisami kodeksu pracy , na przykład art. 18 § 3, art. 94 1 oraz art. 94 2 . Zgodnie z treścią art. 18 3a § 1 kp pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z ww. przyczyn ( § 2 ). Przepis § 3 wskazuje, że dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy. Natomiast zgodnie z treścią § 4 dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne. Z kolei przepis art. 18 3b § 1 kp stanowi, że za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18 3a § 1 , którego skutkiem jest w szczególności: 1) odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy, 2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą, 3) pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe - chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami. Artykuł 18 3a kp określa krąg podmiotów objętych ochroną przed dyskryminacją, wskazując dość jednoznacznie na kategorię pracowników. Z kolei legalną definicję pracownika zawiera art. 2 k.p. , stanowiąc, że jest nim osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Chodzi zatem o kategorię już zatrudnionych (czynność dokonana) w oparciu o jedną z podstaw nawiązania stosunku pracy, która została wymieniona w tym przepisie. Zasada równości nakazuje identyczne traktowanie wszystkich adresatów norm prawnych znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji prawnej bądź faktycznej. Wobec tego nie każde odmienne ukształtowanie uprawnień pracowniczych prowadzi do naruszenia równego traktowania i dyskryminacji. W świetle utrwalonego orzecznictwa nie stanowi dyskryminacji, w rozumieniu art. 18 3a § 3 kp , zróżnicowanie sytuacji prawnej pracowników należących nawet do tej samej grupy (wyróżnionej ze względu na posiadanie przez nich wspólnej cechy lub właściwości), jeżeli zostało ono oparte na dozwolonym przez prawo kryterium. O ile każdy przypadek wystąpienia dyskryminacji będzie uznawany za przejaw naruszenia zasady równości, o tyle nie każde nierówne traktowanie jest spowodowane dyskryminacją. Dyskryminacja jest bowiem kwalifikowanym nagannym zachowaniem, u podłoża którego leży nierówne traktowanie pracowników z powodu ich cech osobistych. Dlatego pracownik, który zarzuca pracodawcy dyskryminację, powinien wskazać przyczynę (powód) dyskryminacji (por. komentarz do art.18 3a , 18 3b i 18 3c kp, Monika Tomaszewska, system Lex) Dyskryminacją jest zatem różnicowanie sytuacji pracowników na podstawie niedozwolonego kryterium. Niedozwolone kryteria są przykładowo wymienione w art. 11 3 oraz art. 18 3a § 1 kp . Katalog przesłanek dyskryminacyjnych jest otwarty. Do tych niedozwolonych kryteriów różnicowania sytuacji pracowników Sąd Najwyższy zalicza - poza kryteriami wprost wymienionymi w art. 11 3 oraz art. 18 3a § 1 - okoliczności, które w szczególności nie mają oparcia w odrębnościach związanych z obowiązkami pracownika, sposobem ich wykonania, czy też kwalifikacjami (por. wyrok z dnia 5 października 2007 r., II PK 14/07, OSNP 2008, nr 21-22, poz. 311), oraz przymioty osobiste pracownika, niezwiązane z wykonywaną pracą (wyrok z dnia 4 października 2007 r., I PK 24/07, OSNP 2008, nr 23-24, poz. 347). W wyroku z dnia 2 października 2012 r., II PK 82/12, OSNP 2013, nr 17-18, poz. 202, Sąd Najwyższy określił w sposób pozytywny kryteria (przyczyny) dyskryminacji inne niż wymienione w art. 18 3a § 1 kp . Stwierdził, że dyskryminacją jest nieusprawiedliwione obiektywnymi powodami gorsze traktowanie pracownika ze względu na niezwiązane z wykonywaną pracą cechy lub właściwości dotyczące go osobiście i istotne ze społecznego punktu widzenia, przykładowo wymienione w art. 18 3a § 1 k.p. W niniejszej sprawie powód jako kryterium dyskryminacyjne wskazał przynależność – działalność związkową i podał, że z tego powodu został zwolniony z pracy, a nie inny pracownik zatrudniony na stanowisku kierowniczym, który jednocześnie nie był członkiem związku zawodowego. Powód nie wykazał, że doszło do nierównego traktowania o charakterze dyskryminacji. Przesłuchany w charakterze strony sam przyznał, że nie słyszał, aby przyczyną rozwiązania stosunku pracy była jego przynależność związkowa. W istocie były to tylko przypuszczenia powoda P. K. (1) . Wskazać trzeba, że powód pracował na stanowisku kierownika grupy towarowej w dziale artykuły spożywcze. Natomiast w dziale tym na stanowisku kierownika działu pracowała osoba o zbliżonym zakresie czynności, ale szerszym zakresie odpowiedzialności, która była przełożoną powoda. Stanowisko kierownika grupy towarowej w dziale art. spożywcze zajmowała również I. M. . Jej stanowisko także uległo likwidacji. Objęła ona czasowo stanowisko kierownika działu spożywczego, które nie było obsadzone w związku z absencją chorobową dotychczasowego kierownika. Objecie tego stanowiska zaproponowano I. M. , bowiem zajmowała się obsługą trzech działów i podołała tym obowiązkom. W przedmiotowej sprawie pozwany pracodawca wskazał, iż rozwiązanie umowy o pracę z P. K. (1) nastąpiło z powodu likwidacji jego stanowiska pracy, podyktowanej zmianami organizacyjnymi. Należy podkreślić, iż zmniejszenie stanu zatrudnienia, czy likwidacja stanowiska pracy w zakładzie stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego organ rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia, czy to w ramach zmiany struktury organizacyjnej, czy też z innych uzasadnionych przyczyn. Decyzje na temat przydatności i celowości utrzymania danego stanowiska należą do kompetencji pracodawcy i nie podlegają ocenie sądu pracy. Pomiędzy wypowiedzeniem umowy o pracę, a likwidacją stanowiska pracy powinien zachodzić związek przyczynowy. Wypowiedzenie umowy o pracę może być dokonane przed lub po podjęciu decyzji o likwidacji stanowiska pracy, nie musi zbiegać się w czasie z chwilą faktycznego przeprowadzenia zmian organizacyjnych, skutkujących likwidacją stanowiska pracy (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dn. 12.12.2001r., I PKN 733/00, OSNAPiUS 2003r., Nr 23, poz. 569; wyrok Sądu Najwyższego z dn. 13.10.1999r., I PKN 290/99 OSNAPiUS 2001r., Nr 4, poz. 110). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego likwidacja stanowiska pracy w ramach rzeczywistych zmian organizacyjnych uzasadnia wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę, a decyzje co do dalszej przydatności i celowości utrzymania danego stanowiska mieszczą się w uprawnieniach pracodawcy (wyrok z dnia 23.05.1997 roku, I PKN 176/97, OSNAPiUS z 1998 roku, nr 9, poz. 263). Pracodawca ma prawo doboru pracowników na stanowiska kierownicze powstałe w wyniku reorganizacji i powierzania ich pracownikom dającym największą gwarancję wykonania powierzonych im zadań. Konsekwentnie przyjmuje się, że nie istnieje zasada, która nakazuje pracodawcy - przed podjęciem decyzji o wypowiedzeniu umowy o pracę - zaproponować pracownikowi zatrudnienie na innym stanowisku pracy. Zaakceptowanie odmiennego stanowiska oznaczałoby zbyt radykalne ograniczenie możliwości pracodawców racjonalizowania zatrudnienia i prowadzenia takiej polityki kadrowej, która umożliwia im obsadzenie stanowisk pracy pracownikami możliwie najlepiej przygotowanymi do wykonywania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., I PKN 600/99, OSNAPiUS 2001 nr19, poz. 576). W przedmiotowej sprawie w ramach reorganizacji w sieci marketów pracodawca zlikwidował stanowisko pracy zajmowane przez powoda oraz tożsame stanowisko, które zajmowała I. M. . Nie rozwiązał jednak stosunku pracy z I. M. a zaproponował jej zastępstwo za kierownika działu nieobecnego z powodu choroby. Przed rozwiązaniem stosunku pracy z powodem nie zaproponował P. K. (1) zatrudnienia na innym stanowisku. Okoliczności te nie świadczą jednak o naruszeniu zasady równego traktowania, bowiem, jak wcześniej wskazano, pracodawca ma prawo doboru pracowników na stanowiska kierownicze. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania, a to na podstawie art. 18 3d kp . Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku (Dz.U.2014.1025 j.t. ze zm.) w zw. z art. 100 kpc Sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.980,00 złotych tytułem opłaty od uwzględnionej części powództwa. Na zasadzie słuszności wyrażonej w art. 102 kpc , Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu, mając na uwadze w szczególności charakter sprawy i długotrwałość postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI