IV P 371/13

Sąd Rejonowy w KłodzkuKłodzko2014-03-13
SAOSPracyrozwiązanie umowy o pracęWysokarejonowy
wypowiedzenie umowyredukcja zatrudnieniazmiany organizacyjnezadośćuczynieniekodeks pracysąd pracyochrona pracownikaroszczenia pracownicze

Sąd oddalił powództwo pracownicy o zadośćuczynienie za krzywdę związaną z wypowiedzeniem umowy o pracę, uznając, że roszczenia te nie mieszczą się w katalogu środków ochrony pracownika wynikających z Kodeksu pracy.

Pracownica domagała się przywrócenia do pracy i zadośćuczynienia po otrzymaniu wypowiedzenia umowy o pracę z powodu zmniejszenia zatrudnienia. Sąd pracy uznał, że przyczyna wypowiedzenia była uzasadniona zmianami organizacyjnymi i redukcją budżetu placówki. Co więcej, sąd stwierdził, że roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę nie jest dopuszczalne w świetle przepisów Kodeksu pracy, które ograniczają możliwość dochodzenia roszczeń do bezskuteczności wypowiedzenia, przywrócenia do pracy lub odszkodowania.

Powódka B. S. dochodziła przywrócenia do pracy i zadośćuczynienia od pracodawcy, który rozwiązał z nią umowę o pracę za wypowiedzeniem, wskazując jako przyczynę zmniejszenie zatrudnienia związane ze zmianami organizacyjnymi i budżetowymi. Pracownica kwestionowała zasadność tej przyczyny, twierdząc, że jej stanowisko praczki jest nadal potrzebne. Sąd pracy, analizując zebrany materiał dowodowy, ustalił, że faktycznie doszło do reorganizacji placówki i podziału obowiązków powódki między innych pracowników oraz zatrudnienia osoby na stażu do prac porządkowych i pralniczych. Sąd podkreślił, że zmniejszenie stanu zatrudnienia jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia, a ocena zasadności i celowości zmian organizacyjnych leży w gestii pracodawcy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było jednak stanowisko sądu dotyczące roszczenia o zadośćuczynienie. Sąd powołując się na przepisy Kodeksu pracy (art. 45 k.p.) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że pracownikowi w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przysługuje jedynie żądanie uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub odszkodowanie. Roszczenie o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, oparte na przepisach prawa cywilnego, nie jest dopuszczalne w sprawach pracowniczych, chyba że występuje szczególnie kwalifikowane zachowanie pracodawcy polegające na umyślnym naruszeniu przepisów. W tej sprawie sąd nie dopatrzył się takich okoliczności, oddalając tym samym powództwo w zakresie zadośćuczynienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pracownikowi nie przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę. Dopuszczalne są jedynie roszczenia o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub odszkodowanie na podstawie Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na przepisy Kodeksu pracy (art. 45 k.p.) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, wyjaśnił, że katalog roszczeń pracownika w przypadku wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę jest zamknięty i nie obejmuje zadośćuczynienia za krzywdę. Odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego mogą być stosowane tylko w sytuacjach wyjątkowych, przy szczególnie kwalifikowanym naruszeniu przepisów przez pracodawcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznapowódka
Zespól (...) (...) (...) Zgromadzenie (...) . (...) w K.instytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p. art. 45 § § 1

Kodeks pracy

W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Pomocnicze

k.p. art. 47¹

Kodeks pracy

Przepis dotyczący odszkodowania dla pracownika przywróconego do pracy.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej, stosowana w sprawach pracowniczych tylko w wyjątkowych sytuacjach.

u.w.s.p.z.

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Ustawa, która wymusiła zmiany organizacyjne w placówce.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmniejszenie zatrudnienia jako uzasadniona przyczyna wypowiedzenia. Zmiany organizacyjne i budżetowe jako podstawa redukcji zatrudnienia. Zamknięty katalog roszczeń pracownika w przypadku wadliwego wypowiedzenia (brak możliwości dochodzenia zadośćuczynienia). Autonomia zarządcza pracodawcy w zakresie zmian organizacyjnych.

Odrzucone argumenty

Pozorność przyczyny wypowiedzenia (konieczność zatrudnienia nowej osoby na stanowisko praczki). Żądanie zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest jednak dopuszczalne dochodzenie przez pracownika innych roszczeń, niż wskazane powyżej w cytowanym przepisie art. 45 k.p., a w szczególności opartych o przepisy prawa cywilnego, w tym zwłaszcza zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Sąd pracy nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia. Kwestia, czy występuje potrzeba dokonania przez pracodawcę zmian organizacyjnych, w tym likwidacji stanowiska należy do autonomii zarządczej pracodawcy i nie podlega ocenie sądu.

Skład orzekający

Andrzej Józefowski

przewodniczący

M. M.

ławnik

R. R.

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonego katalogu roszczeń pracownika w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę oraz uzasadnionych przyczyn wypowiedzenia związanych ze zmianami organizacyjnymi i redukcją zatrudnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki spraw pracowniczych i nie wyłącza możliwości dochodzenia zadośćuczynienia w innych gałęziach prawa, jeśli spełnione są ku temu przesłanki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne ograniczenia prawne dla pracowników w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych, zwłaszcza w kontekście zadośćuczynienia za krzywdę, co jest ważną informacją dla każdej osoby zatrudnionej.

Czy pracownik może żądać zadośćuczynienia za krzywdę po zwolnieniu? Sąd pracy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV P 371/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2014r. Sąd Rejonowy w Kłodzku – IV Wydział - Sąd Pracy w składzie: Przewodniczący SSR Andrzej Józefowski Ławnicy M. M. , R. R. Protokolant Małgorzata Sypek po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014r. w Kłodzku sprawy z powództwa B. S. przeciwko Zespołowi (...) (...) (...) Zgromadzenie (...) . (...) w K. (poprzednio (...) (...) Zgromadzenie (...) . (...) w K. ) o zadośćuczynienie powództwo oddala. Sygn. akt IVP 371/13 UZASADNIENIE Powódka B. S. domagała się przywrócenia do pracy u pozwanego pracodawcy na poprzednio zajmowanym stanowisku. W uzasadnieniu pozwu podała, że w dniu 28 11 2013r. otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę, które wskazywało jako przyczynę wypowiedzenia zmniejszenie zatrudnienia, co w ocenie powódki jest przyczyną pozorną, gdyż na jej stanowisko pracy - jako praczki - musi być przyjęta inna osoba, skoro w (...) przebywa ponad czterdzieścioro dzieci i (...) nie może funkcjonować bez praczki. Ponadto powódka podniosła, że nie była karana w trakcie zatrudnienia, wykonywała swoją pracę w sposób należyty, a wcześniej została zdegradowana z opiekunki na stanowisko praczki-sprzątaczki, na co musiała się zgodzić chcąc zachować pracę. Strona pozwana (...) (...) Zgromadzenie (...) . (...) w K. wniosła o oddalenie powództwa zarzucając, że na podstawie ustawy z dnia 9 06 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (...) został zobowiązany do przekształceń organizacyjnych, przy czym ograniczono budżet placówki, co wymusiło ograniczenie zatrudnienia i w obecnej sytuacji kadrowo-finansowej odrębne stanowisko „praczka-sprzątaczka” uległo likwidacji, a obowiązki powódki rozdzielono na poszczególnych pracowników placówki wchodzących w skład zespołu. W toku procesu powódka wniosła o zasądzenie kwoty 20 000zł tytułem „zadośćuczynienia”, gdyż czuje się pokrzywdzona. Sąd ustalił następujący stan faktyczny Powódka B. S. była zatrudniona u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 22 05 1989r., początkowo jako salowa, od 1 01 2001 r. jako opiekunka dziecięca, od 1 10 2002 roku jako sprzątaczka, ponownie od 1 08 2004 r. na stanowisku opiekunki dziecięcej. W dniu 30 11 2011r. powódka otrzymała wypowiedzenie warunków pracy i płacy ze stanowiska opiekunki dziecięcej na stanowisko praczka-sprzątaczka. Powódka nie odwołała się od tego wypowiedzenia. /dowód: akta osobowe powódki/; W dniu 29 11 2013r. strona pozwana dokonała wypowiedzenia zawartej z powódką umowy o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął z końcem lutego 2014r. Jako przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę strona pozwana wskazała zmiany organizacyjne, zmniejszenie zatrudnienia – z przyczyn nie dotyczących pracowników. /dowód: pismo o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem – w aktach osobowychpowódki /; Powierzone powódce czynności sprzątaczki-praczki zostały podzielone na innych pracowników – każdy z wychowawców sprząta powierzone mu piętro, a pranie wykonuje osoba przyjęta na staż ze skierowania z Powiatowego Urzędu Pracy. Nie ma możliwości zatrudnienia powódki jako opiekunki do dzieci. Na miejsce powódki nie zostanie przyjęty pracownik z zewnątrz. /dowód: zeznania strony pozwanej dyr. E. N. (k.16)/; Sąd zważył Przepisy kodeksu pracy przewidują, że pracownik składając odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę może domagać się uznania tego wypowiedzenia za bezskuteczne, a w razie upływu okresu wypowiedzenia przywrócenia do pracy, bądź odszkodowania pieniężnego za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, bądź wypowiedzenie nieuzasadnione w rozumieniu art. 45 k.p. Powołany art. 45 . § 1 kodeksu pracy stanowi, że w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Nie jest jednak dopuszczalne dochodzenie przez pracownika innych roszczeń, niż wskazane powyżej w cytowanym przepisie art. 45 k.p. , a w szczególności opartych o przepisy prawa cywilnego, w tym zwłaszcza zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Dokonanie wypowiedzenia z nieuzasadnionej przyczyny lub z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu nie uzasadnia roszczeń uzupełniających (por. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., I PZP 2/09, OSNP 2101, nr 1-2, poz. 1 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 r., III PK 91/06, LEX nr 948793). Także Trybunał Konstytucyjny orzekł w wyroku z dnia 18 października 2005 r., SK 48/03 (OTK-A 2005, nr 9, poz. 101), że art. 47 1 k.p. jest zgodny z art. 64 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji . W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 415 k.c. jest możliwa jedynie w przypadku szczególnie kwalifikowanego zachowania pracodawcy polegającego na zamierzonym (umyślnym) naruszeniu przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r., I PK 135/08, OSNP 2010, nr 15-16, poz. 188, z dnia 18 sierpnia 2010 r., II PK 28/10, niepublikowany, czy z dnia 11 czerwca 2003 r., I PK 273/02, OSNP 2004, nr 16, poz. 279). W uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r. (I PZP 2/09 - OSNP 2010/1-2/1, Biul.SN 2009/6/22-23 ) wskazano jednoznacznie, że „ Pracownik, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach przez sąd pracy po ustaleniu, że wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę na czas nieokreślony było nieuzasadnione lub naruszało przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, nie ma prawa do odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ponad przysługujące mu na podstawie art. 47 k.p. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Tym samym roszczenie powódki o zadośćuczynienie pieniężne jest pozbawione podstaw. Powódka została zwolniona z pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, przy czym zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że rzeczywistą przyczyną zwolnienia powódki z pracy było zmniejszenie zatrudnienia wymuszone zmianami organizacyjnymi, tj. przekształceniem (...) w placówki opiekuńczo-wychowawcze oraz redukcją zatrudnienia związaną ze zmniejszeniem budżetu jednostki. Zmniejszenie stanu zatrudnienia u pracodawcy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia- co jest od dawna przyjęte w judykaturze Sądu Najwyższego. Sąd pracy nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia. Sąd pracy nie jest nadto uprawniony do oceny celowości zmian organizacyjnych wprowadzanych przez stronę pozwaną. Kwestia, czy występuje potrzeba dokonania przez pracodawcę zmian organizacyjnych, w tym likwidacji stanowiska należy do autonomii zarządczej pracodawcy i nie podlega ocenie sądu. W szczególności zaś zmniejszenie stanu zatrudnienia w zakładzie pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia, a organ rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia (np. uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z 27 czerwca 1985 r., III PZP 10/85, wytyczne w przedmiocie stosowania art. 45 k.p. , OSNCP 1985, nr 11 poz. 164, teza IX; wyroki Sądu Najwyższego z: 16 października 1992 r., I PRN 40/92, LEX nr 14962; 27 listopada 1997 r., I PKN 401/97, OSNP 1998, nr 18, poz. 542). Sąd może jedynie badać, czy zmiana ta została faktycznie dokonana. W wyroku z dnia z dnia 5 listopada 1979 r. ( I PRN 133/79) Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że „ Redukcja etatów w świetle art. 38 k.p. stanowi rzeczywistą i skonkretyzowaną przyczynę uzasadniającą zamierzone wypowiedzenie umowy o pracę”. Wystarczające jest zatem, że tak wskazana przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę jest konkretną i rzeczywistą przyczyną, dostatecznie uzasadniającą dokonane wypowiedzenie. Z zeznań strony pozwanej wynika niezbicie, że powierzone powódce czynności sprzątaczki-praczki zostały podzielone na innych pracowników – obecnie każdy z wychowawców sprząta powierzone mu piętro, a pranie wykonuje osoba przyjęta na staż ze skierowania z Powiatowego Urzędu Pracy. Na miejsce powódki nie zostanie przyjęty pracownik z zewnątrz. Dyrektor pozwanej E. N. zeznała – „ Na takim stanowisku powódka była zatrudniona jako jedyna w placówce. Ze względu na to, że następowała reorganizacja placówki, zmniejszono dotację z organu prowadzącego - zamiast jednej placówki powstały trzy odrębne, które miały działać samoistnie – każda miała odrębnie funkcjonować. Ze względu na zmiany organizacyjne i zmniejszenie stanu zatrudnienia powódce wręczono wypowiedzenie”……” Czynności, którymi zajmowała się powódka są aktualnie podzielone: na zmianie nocnej każdy z wychowawców sprząta „swoje” piętro; kiedy rano przychodzimy jest czysto; jeśli chodzi o pranie – jest pani na stażu – z PUP, która się tym zajmuje; jest przyjęta na do spraw gospodarczych: sprzątania, prania, napraw” – patrz zeznania strony pozwanej k 16 akt sprawy. Zatrudnienie osoby na stażu z PUP nie może być argumentem dostatecznie uzasadniającym tezę o braku likwidacji stanowiska pracy powódki, skoro pracownik taki jest zatrudniony tylko czasowo, a koszt jego zatrudnienia ponosi Urząd Pracy. Zatem likwidacja stanowiska pracy powódki nie może być uznana za pozorną. Zmiana struktury organizacyjnej i nazwy strony pozwanej została uwzględniona przez Sąd z urzędu. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI