IV P 363/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka J. A. wniosła o ustalenie istnienia stosunku pracy z pozwaną (...) Sp. z o. o. Sp. k. w P. w okresie od 26 czerwca 2012 roku do 29 maja 2013 roku. Argumentowała, że mimo formalnego zawarcia umów zlecenia, faktycznie wykonywała pracę na rzecz spółki w warunkach podporządkowania, pod kierownictwem przełożonych, w stałych godzinach i pod nadzorem. Korzystała z narzędzi i sprzętu służbowego, a jej praca była codziennie raportowana. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że strony łączył stosunek cywilnoprawny. Sąd Rejonowy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i dokumentów, ustalił, że praca powódki wykazywała cechy stosunku pracy, takie jak podporządkowanie, osobiste świadczenie pracy, ciągłość i wykonywanie na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko. Sąd podkreślił, że nazwa umowy nie ma decydującego znaczenia, a kluczowe są faktyczne warunki jej wykonywania. W szczególności, powódka musiała stosować się do poleceń przełożonych, pracowała w wyznaczonych miejscach i godzinach, a jej praca była ciągła i wykonywana na rzecz spółki. Sąd uznał, że powódka pozostawała w stosunku pracy na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku przedstawiciela handlowego. Oddalono wnioski stron o zasądzenie kosztów, a pozwanego obciążono opłatą od pozwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia może być uznana za stosunek pracy, jeśli wykazuje cechy podporządkowania, ciągłości i wykonywania pod kierownictwem pracodawcy, niezależnie od nazwy umowy.
Każda sprawa oceniana jest indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia, charakteryzująca się cechami podporządkowania, wykonywania pracy pod kierownictwem i nadzorem pracodawcy, w stałych godzinach i miejscu, może zostać uznana za stosunek pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli cechy te są przeważające i wypełniają znamiona stosunku pracy określone w Kodeksie pracy, niezależnie od nazwy zawartej umowy.
Uzasadnienie
Sąd analizował kluczowe cechy stosunku pracy (osobiste świadczenie pracy, podporządkowanie, ciągłość, odpłatność, wykonywanie na ryzyko pracodawcy) i stwierdził, że praca powódki, mimo formalnej umowy zlecenia, wykazywała te cechy w stopniu przeważającym, co uzasadniało ustalenie istnienia stosunku pracy.
Czy pracownik może być zastąpiony przez inną osobę przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy zlecenia, a jeśli tak, czy wyklucza to istnienie stosunku pracy?
Odpowiedź sądu
Brak bezwzględnego obowiązku osobistego świadczenia pracy wyklucza możliwość zakwalifikowania stosunku prawnego jako umowy o pracę. W praktyce, możliwość zastąpienia powódki była teoretyczna i ograniczona do wąskiego kręgu osób.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć teoretycznie możliwe było zastąpienie powódki przez inną osobę związaną ze spółką, w praktyce takie sytuacje nie miały miejsca, a proces szkolenia i specyfika pracy wskazywały na konieczność osobistego świadczenia pracy przez zatrudnionego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. A. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Sp. z o. o. Sp. k. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy jest traktowane jako posiadające interes prawny.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.p. art. 22 § § 1^1
Kodeks pracy
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy wskazanych w § 1.
k.p. art. 22 § § 1^2
Kodeks pracy
Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pozwany został obciążony opłatą od pozwu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 109 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powódka nie przedstawiła spisu kosztów, dlatego jej wniosek o zasądzenie kosztów został oddalony.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwana jako strona przegrywająca sprawę nie mogła uzyskać zwrotu kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca wykonywana pod kierownictwem i nadzorem przełożonych. • Praca świadczona w stałych godzinach i w miejscach wyznaczonych przez pracodawcę. • Codzienne raportowanie wyników sprzedaży. • Korzystanie ze sprzętu i narzędzi służbowych (samochód, telefon). • Obowiązek uczestnictwa w cotygodniowych spotkaniach podsumowujących. • Ciągłość świadczenia pracy. • Wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko. • Podobny zakres obowiązków do pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.
Odrzucone argumenty
Strony łączył stosunek cywilnoprawny na podstawie umowy zlecenia. • Charakter pracy nie zawierał cech stosunku pracy. • Brak konieczności osobistego świadczenia pracy. • Wynagrodzenie miało charakter prowizyjny. • Powódka ponosiła ryzyko związane z wykonywaniem zadań. • Wyłączenie odpowiedzialności pozwanej spółki. • Brak stosunku podporządkowania. • Nie było rozmów o podpisaniu umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu wskazanych warunków wykonywania pracy. • Istotne cechy stosunku pracy odróżniające go od innych stosunków prawnych to: dobrowolność, osobiste świadczenie pracy w sposób ciągły, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko związane z zatrudnieniem i odpłatny charakter zatrudnienia. • Decydujące znaczenie mają tu cechy stosunku pracy określone w art. 22 § 1 k.p., a także sformułowane przez doktrynę i orzecznictwo.
Skład orzekający
Waldemar Bańka
przewodniczący
Teresa Horszczaruk
ławnik
Elżbieta Korolczuk
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia może być uznana za stosunek pracy, jeśli wykazuje cechy podporządkowania, ciągłości i wykonywania pod kierownictwem pracodawcy, niezależnie od nazwy umowy."
Ograniczenia: Każda sprawa oceniana jest indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zakwestionować pozornie cywilnoprawną umowę, jeśli faktyczne warunki pracy wskazują na zatrudnienie pracownicze. Jest to częsty problem w praktyce, szczególnie w branżach opartych na umowach zlecenia.
“Umowa zlecenie czy umowa o pracę? Sąd wyjaśnia, kiedy pozory mylą.”
Dane finansowe
WPS: 36 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.