IV P 298/25

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we WrocławiuWrocław2025-12-05
SAOSPracywynagrodzenie za pracęWysokarejonowy
prawo pracywynagrodzenie sędziówustawa okołobudżetowaniekonstytucyjnośćniezgodność z prawem UEgodziwe wynagrodzenieniezawisłość sędziowska

Podsumowanie

Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego pracodawcy na rzecz sędzi wynagrodzenie za pracę, uznając przepisy ustawy okołobudżetowej ograniczające wynagrodzenia sędziów za niezgodne z Konstytucją i prawem UE.

Powódka, sędzia U. R., domagała się zasądzenia od pracodawcy zaległego wynagrodzenia za pracę, twierdząc, że przepisy ustawy okołobudżetowej z lat 2021-2023, które ograniczyły jej wynagrodzenie, są niezgodne z Konstytucją RP i prawem Unii Europejskiej. Sąd Rejonowy przychylił się do argumentacji powódki, uznał przepisy ustawy okołobudżetowej za niekonstytucyjne i niezgodne z prawem UE, a następnie zasądził na jej rzecz część dochodzonej kwoty.

Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi U. R. o zasądzenie od pracodawcy zaległego wynagrodzenia za pracę. Powódka argumentowała, że przepisy ustawy okołobudżetowej na lata 2021-2023, które modyfikowały sposób ustalania jej wynagrodzenia w sposób mniej korzystny niż przewidywał to art. 91 § 1c Prawa o ustroju sądów powszechnych, są niezgodne z Konstytucją RP (art. 2, 32, 178 ust. 2) oraz prawem Unii Europejskiej (art. 19 TUE, art. 47 KPP). Sąd Rejonowy we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, przychylił się do stanowiska powódki. Sąd uznał, że trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów w latach 2021-2023, poprzez ustawy okołobudżetowe, narusza konstytucyjne gwarancje niezawisłości sędziowskiej i zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji RP). Dodatkowo, sąd stwierdził niezgodność przepisów z prawem UE, wskazując, że zamrożenie wynagrodzeń sędziów, podczas gdy inne grupy zawodowe odnotowały wzrost płac, narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej. W konsekwencji, sąd odmówił zastosowania przepisu art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 i zasądził na rzecz powódki kwotę 12.018,88 zł brutto wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy okołobudżetowej na rok 2022 (art. 8) są niezgodne z art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji RP oraz z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 akapit drugi KPP.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów w latach 2021-2023 narusza konstytucyjne gwarancje niezawisłości sędziowskiej i zasadę państwa prawnego. Dodatkowo, zamrożenie wynagrodzeń sędziów, podczas gdy inne grupy zawodowe odnotowały wzrost płac, narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej w rozumieniu prawa UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części powództwa

Strona wygrywająca

U. R.

Strony

NazwaTypRola
U. R.osoba_fizycznapowódka
(...)spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

p.u.s.p. art. 91 § 1c

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego.

Pomocnicze

ustawa okołobudżetowa na rok 2022 art. 8

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP i prawem UE, który modyfikował podstawę ustalenia wynagrodzenia sędziego.

k.c. art. 481 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.p.c. art. 477 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokom w sprawach z zakresu prawa pracy.

ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis dotyczący orzekania o kosztach sądowych.

Ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej art. 5 § 2

Termin wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność ustawy okołobudżetowej z Konstytucją RP (art. 178 ust. 2, art. 2). Niezgodność ustawy okołobudżetowej z prawem UE (art. 19 TUE, art. 47 KPP). Brak uzasadnionych przyczyn do odstąpienia od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów. Naruszenie zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego prawa. Naruszenie zasady ochrony praw słusznie nabytych.

Godne uwagi sformułowania

Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Wynagrodzenie sędziów powinno być znacząco wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w kraju. Zamrożenie wynagrodzeń sędziów nie ma charakteru wyjątkowego, incydentalnego, ale stanowi ono utrwaloną praktykę. Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z Konstytucją nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.

Skład orzekający

Adam Semiczek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych ze względu na ich niezgodność z Konstytucją i prawem UE w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu i specyfiki wynagradzania sędziów. Wartość precedensowa może być ograniczona przez przyszłe orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub zmiany legislacyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i ich konstytucyjnych gwarancji, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym. Wyrok podkreśla niezależność sądownictwa i kontrolę konstytucyjności prawa.

Sędzia wygrała z państwem o swoje wynagrodzenie! Ustawa okołobudżetowa uznana za niezgodną z Konstytucją.

Dane finansowe

WPS: 12 608,3 PLN

wynagrodzenie za pracę: 12 018,88 PLN

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt IV P 298/25 gm WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2025 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Adam Semiczek Protokolant: Małgorzata Weres po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2025 roku we Wrocławiu sprawy z powództwa U. R. przeciwko (...) we W. o wynagrodzenie za pracę I. 
        zasądza od strony pozwanej (...) we W. na rzecz powódki U. R. kwotę 12.018,88 zł brutto (dwanaście tysięcy osiemnaście złotych osiemdziesiąt osiem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot: - 751,77 zł od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 maja 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 września 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 października 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 listopada 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.115,51 zł od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty, - 929,92 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty; II. 
        w pozostałej części oddala powództwo; III. 
        wyrokowi w punkcie I. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 12.018,88 zł brutto; IV. 
        nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. Sygnatura akt IV P 306/24 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 13 marca 2025 r. (data prezentaty biura podawczego tut. Sądu) powódka U. R. wniosła o zasądzenie od strony pozwanej (...) we W. kwoty 12.608,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi: - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 maja 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 września 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 października 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 listopada 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 1.162,03 zł od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 988,00 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje powództwo powódka podniosła, że zasadę ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu powszechnego statuuje art. 91 § 1c PrUSP. Choć ww. przepis nie został uchylony (pozostaje cały czas w mocy) to ustawodawca zdecydował się po raz kolejny odstąpić od jego zastosowania i ustalić wysokość wynagrodzeń sędziów powszechnych obowiązującą w 2022 roku w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy okołobudżetowej z 2022 r. (który co szczególnie istotne, nie przewiduje wyłączenia bądź niestosowania art. 91 § 1c PrUSP). Zastosowanie do obliczania wynagrodzenia sędziego art. 8 ust. 1 ustawy okołobudżetowej z 2022 r., zamiast zasady wyrażonej w art. 91 § 1c PrUSP, powoduje, iż wynagrodzenie wypłacane powódce od stycznia 2022 r. jest niższe, aniżeli w przypadku, gdyby wynagrodzenie powódki było ustalane w oparciu o przepisy PrUSP (który stanowi, że podstawę wynagrodzenia sędziego stanowi przeciętne wynagrodzenie z drugiego kwartału roku poprzedniego - na rok 2022 to jest wynagrodzenie z II kwartału 2021 r.). W przypadku powódki wynika to z zastosowania ww. nieprawidłowego (opartego na art. 8 ust. 1 ustawy okołobudżetowej z 2022 r.) mnożnika. Zdaniem powódki wynagrodzenie, które było jej wypłacane w spornym okresie nie stanowi wynagrodzenia godziwego, ani też nie jest to wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu sędziego, ani zakresowi powierzonych powódce obowiązków. Art. 8 ust. 1 ustawy okołobudżetowej z 2021 r. oraz art. 8 i 9 ustawy okołobudżetowej z dnia 1 grudnia 2022 r. uchybiają licznym przepisom Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. , w tym w szczególności art. 2, art. 32 oraz 178 ust. 2 Konstytucji RP , a ponadto są niezgodne z prawem unijnym. W konsekwencji powyższego tut. Sąd przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy winien odmówić zastosowania przepisów ustawy okołobudżetowej ustalającej budżet na 2022 r. w zakresie dotyczącym ustalania wynagrodzeń sędziowskich (wskutek jego niekonstytucyjności oraz niezgodności z prawem UE) i ustalić wynagrodzenie powódki w oparciu o dotychczasowe zasady, tj. na podstawie art. 91 § 1c PrUSP, a następnie zasądzić od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę dochodzoną pozwem. Powinnością władzy ustawodawczej oraz władzy wykonawczej jest bowiem stworzenie takiego mechanizmu wynagradzania sędziów, który uwolniłby sędziów od niepewności co do wysokości ich przyszłych dochodów i eliminowałby jakiekolwiek manipulacje kierowane w ich stronę. Trybunał Konstytucyjny w jednym z wydanych orzeczeń stwierdził, że mechanizm wynagradzania sędziów powinien być stabilny i bez zaistnienia szczególnie ważnych, konstytucyjnie uzasadnionych przyczyn nie wolno zakłócać jego funkcjonowania. W świetle rzekomo bardzo dobrej sytuacji finansów państwa oraz rosnących wydatków na jego niektóre segmenty, zupełnie niezrozumiałe jest zamrażanie wynagrodzeń sędziowskich, przy jednoczesnym podniesieniu płac przedstawicieli władzy ustawodawczej oraz władzy wykonawczej (na skalę przekraczającą znacznie koszty regulacji płacy sędziów) i bez wyjaśnienia powyższego rozwiązania. Zaznaczyć należy, że zamrażanie wynagrodzeń sędziowskich nie ma charakteru wyjątkowego, incydentalnego, ale stanowi ono utrwaloną praktykę, bowiem przed 2021 r. wynagrodzenia sędziów były już wielokrotnie zamrażane. Zamrożenie wynagrodzeń sędziów winno respektować minimalne standardy wynikające z art. 178 ust. 2 Konstytucji , a ich wprowadzenie wymaga szczegółowego uzasadnienia, czemu projektodawca w przypadku ustawy okołobudżetowej z 2022 r. oraz ustawy okołobudżetowej z 2021 r. uchybił. Ponadto, w niniejszej sprawie nie zaistniały żadne przesłanki uzasadniające zastosowanie odstępstwa od zasady ochrony praw słusznie nabytych. Zamrożenie wynagrodzeń sędziów mocą wspomnianej wcześniej ustawy okołobudżetowej bez wątpienia uchybia zagwarantowanemu na gruncie art. 13 zd. 1 KP prawu do godziwego wynagrodzenia. Nie sposób uznać za godziwe, wynagrodzenia, które nie pozostaje w adekwatnej relacji ze zmieniającymi się uwarunkowaniami rynku, spadku siły nabywczej pieniądza i realnego wzrostu wynagrodzeń w gospodarce narodowej. Przepisy ustawy okołobudżetowej z 2022 r. nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie z powodu ich niezgodności z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej z dnia 7 lutego 1992 r. oraz z art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Niezależnie od zaprezentowanej powyżej argumentacji, rolą tzw. ustaw okołobudżetowych nie jest wprowadzanie zmian w ustawach zwykłych, lecz wyłącznie zapewnienie realizacji (wykonania) ustawy budżetowej. Z tego też powodu wprowadzania zmian do innych ustaw (w tym przypadku do art. 91 § 1c PrUSP) powinno odbywać się poprzez nowelizację danej ustawy, z poszanowaniem obowiązujących procesów legislacyjnych, w tym rygorów zmian ustaw ustrojowych. W odpowiedzi na pozew strona pozwana (...) we W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana wskazała, że działała na podstawie i w granicach prawa. Pracodawca wysokość wynagrodzenia obliczał w oparciu o obowiązujące przepisy, których legalność nie została zakwestionowana - na moment składania odpowiedzi na pozew, tj. w oparciu o art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczegółowych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. poz. 2445 ze zm.). Przywołane przepisy ustawy tzw. okołobudżetowej są przepisami szczególnymi względem art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych , stąd wynagrodzenie zostało wypłacone na rzecz powódki prawidłowo. Strona pozwana, jako pracodawca powódki zobowiązany jest stosować przepisy powszechnie obowiązujące, natomiast przepisy tzw. ustawy okołobudżetowej na 2022 r. w czasie wypłaty wynagrodzeń nie zostały zmienione, uchylone, nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP . Strona pozwana miała obowiązek je stosować, tym bardziej przez wzgląd, że jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, finansowaną z budżetu państwa, której zasady prowadzenia gospodarki finansowej wynikają z treści odpowiednich ustaw i jest związany dyscypliną finansów publicznych, stąd nie mogła postąpić inaczej. Dalej strona pozwana wskazała, że kwoty dochodzone pozwem przez powódkę nie są tożsame z kwotami wskazanymi w hipotetycznym wyliczeniu strony pozwanej, bowiem powódka błędnie wskazała zarówno dochodzone pozwem kwoty wynagrodzenia za miesiące od marca do grudnia 2022 r. jak i dodatkowego wynagrodzenia rocznego dochodzonego za rok 2022 r. Zdaniem strony pozwanej hipotetyczne kwoty dochodzone pozwem winny wynosić: za marzec 2022 r. – 751,77 zł, za miesiące kwiecień – listopad 2022 r. po 1.152,71 zł, za grudzień 2022 r. – 1.115,51 zł, a kwota dodatkowego wynagrodzenia rocznego - 929,92 zł. Łącznie całość roszczenia powódki, zgodnie z wyliczeniami strony pozwanej winna wynosić 12.018,88 zł. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2025 r. powódka podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i oświadczyła, że nie kwestionuje dokonanego przez służby księgowe pozwanego hipotetycznego wyliczenia wynagrodzenia za okres objęty żądaniem pozwu na poziomie 12.018,88 zł. W piśmie z dnia 12 września 2025 r. strona pozwana podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny. Powódka U. R. jest sędzią (...) we W. . W spornym okresie poza wynagrodzeniem zasadniczym wyliczonym w oparciu o mnożnik wynoszący 2,05 w stawce I., otrzymywała dodatek z tytułu wysługi lat (stażowy) w wysokości 16%. Dowód: - okoliczności bezsporne. Na podstawie art. 91 § 1c i § 2 oraz art. 91a §1 ustawy z dnia 27 lipca 2001. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020r., poz. 2072 t.j.) od dnia 11 marca 2022 r. ustalono powódce wynagrodzenie zasadnicze w stawce I. przy zastosowaniu mnożnika 2,05 przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale 2020 r. zwiększonego o kwotę 26 zł, tj. w wysokości 10.353,48 zł miesięcznie. Dodatek z tytułu wysługi lat w wysokości 16 % wynagrodzenia zasadniczego. Dowód: - dekret z dn. 11.03.2022 r., k. 11, 58. W okresie marzec 2022 r. – grudzień 2022 r. strona pozwana naliczyła i wypłaciła powódce wynagrodzenie w łącznej kwocie 123.308,49 zł brutto. Strona pozwana wypłaciła powódce w 2023 roku dodatkowe wynagrodzenie roczne za rok 2022 w kwocie 10.340,64 zł. W dniu 8 grudnia 2023 r. tytułem wyrównania wynagrodzenia za 2023 r. strona pozwana wypłaciła powódce kwotę 22.592,14 zł brutto. Dowód: - karty wynagrodzeń, k. 15 – 26, - wyliczenie przyznanego powódce wynagrodzenia, k. 56. Miesięczne wynagrodzenie powódki w roku 2022 ustalone w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w II kwartale roku 2021, biorąc pod uwagę przysługujący powódce mnożnik oraz dodatek za wysługę lat wyniosłoby: - za marzec - 9.111,37 zł brutto, - od kwietnia do listopada po – 13.970,75 zł brutto, - w grudniu – 13.520,08 zł brutto, - dodatkowe wynagrodzenie roczne za rok 2022 – 11.270,56 zł brutto. Dowód: - hipotetyczne obliczenie wysokości wynagrodzenia powódki, k. 57. Pracownicy strony pozwanej otrzymują wynagrodzenie za pracę z dołu, najpóźniej w 28. dniu każdego miesiąca, za który przysługuje wynagrodzenie. Jeżeli dzień wypłaty jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie za pracę wypłaca się w dniu poprzednim (§ 17 ust. 1 Regulaminu pracy). Dowód: - zarządzenie nr (...) z dn. 25.06.2015 r., k. 62, - Regulamin pracy, k. 63 – 75. Średnie wynagrodzenie powódki z ostatnich trzech miesięcy liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło 20.895,70 zł brutto. Dowód: - zaświadczenie z dn. 22.02.2024 r., k. 57. Sąd Rejonowy zważył, co następuje. Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej większości a podlegało oddaleniu jedynie niewielkim zakresie. Stan faktyczny w niniejszej sprawie pozostawał bezsporny. Strony postępowania nie podważały przeprowadzonych dowodów, przy czym Sąd również nie znalazł podstaw, aby zakwestionować którykolwiek z przeprowadzonych dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony. Jednocześnie, powódka nie kwestionowała hipotetycznych wyliczeń dokonanych przez stronę pozwaną w przedmiocie jednostkowych kwot wskazanych w przedstawionym przez stronę pozwaną hipotetycznym wyliczeniu kwot należnych powódce za sporny okres wskazując, iż zgadza się z wyliczeniami strony pozwanej w tym zakresie. Strona pozwana wnosiła natomiast o oddalenie powództwa w całości. Osią sporu w niniejszym postępowaniu było zagadnienie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej ingerencji ustawodawcy za pomocą tzw. ustaw okołobudżetowych w ustanowiony w art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U z 2023 r., poz. 217) (dalej również: p.u.s.p.) sposób kształtowania wynagrodzeń sędziów. Należy wskazać, że sędziowie są jedyną grupą zawodową, której wynagrodzenie reguluje bezpośrednio Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej . Według bowiem art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków, przy czym wyżej wskazana norma konstytucyjna została uszczegółowiona w art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych . Zgodnie z art. 91 § 1 ww. ustawy wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie, różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje. Istotny zaś w zakresie przedmiotowego sporu pozostaje art. 91 § 1c ww. ustawy, który wskazuje, że podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461), z zastrzeżeniem § 1d. Zaś art. 91 § 1d p.u.s.p. stanowi, że jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 1c, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości. Wedle treści art. 91 § 2 p.u.s.p. wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach, których wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, o której mowa w § 1c. Stawki wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach sędziowskich oraz mnożniki, służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziów w poszczególnych stawkach, określa załącznik do ustawy. Art. 91 § 6 p.u.s.p. stanowi natomiast, że w związku z pełnioną funkcją sędziemu przysługuje dodatek funkcyjny. Wedle § 7 owego artykułu wynagrodzenie sędziów różnicuje ponadto dodatek za długoletnią pracę, wynoszący, począwszy od szóstego roku pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym roku o 1%, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego. Wskazać należy, że funkcjonujące aktualnie zasady kształtowania wynagrodzeń sędziów są następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 459). Ich istotę sprowadzić można do iloczynu przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku poprzedzającego i stosownego mnożnika. Wcześniej był to podlegający waloryzacji iloczyn kwoty bazowej i owego mnożnika. W nowej koncepcji ustawodawca przyjął więc nie waloryzację, lecz koncepcję progresywnego wynagrodzenia. Co ważne, celem tych przepisów było uniezależnienie wysokości świadczeń od wahań koniunktury gospodarczej, w tym przejściowych trudności finansowych kraju, a także odniesienie wynagrodzeń sędziów do obiektywnego wskaźnika i uniezależnienie procesu ich ustalania od ingerencji władzy wykonawczej i ustawodawczej. Bezsporne pozostaje, że od początku 2021 r. ustawodawca postępował w sprzeczności z zasadami kształtowania wysokości wynagrodzeń sędziów określonymi w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych . Pierwsze odstępstwo stanowiło unormowanie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2020 r. poz. 2400; zwana dalej także: ustawą okołobudżetową na rok 2021), w którym podano, że w roku 2021 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r. ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r. wynosiło 4839,24 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019 r.), podczas gdy w drugim kwartale 2020 r. było to 5024,48 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 sierpnia 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2020 r.). W kolejnych latach ustawodawca również odchodził od zasady wskazanej w art. 91 § 1c p.u.s.p. I tak, w świetle treści art. 8 ust. 1 ustawy dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2445; zwanej dalej także: ustawą okołobudżetową na rok 2022), w roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 oraz z 2021 r. poz. 1080 i 1236), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie zaś z ust. 2 omawianego przepisu podstawę, o której mowa w ust. 1, zwiększa się o kwotę 26 zł. Należy przy tym zauważyć, że stało się tak, gdy przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2021 r. wyniosło 5504,52 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 sierpnia 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2021 r.). Kolejno, w ustawie z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666; zwanej dalej także ustawą okołobudżetową na rok 2023), ustawodawca wskazał w art. 8 ust. 1, że w 2023 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych , stanowi kwota w wysokości 5444,42 zł. Stało się tak w sytuacji, kiedy wartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w drugim kwartale 2022 r. wynosiła 6156,25 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2022 r.). Analizując powyższe należy wyprowadzić wniosek, że istnieje sprzeczność ustawowej regulacji z art. 91 § 1c p.u.s.p. z trzema następującymi po sobie ustawami okołobudżetowymi, dotyczącymi realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, 2022 oraz 2023. Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że ustawodawca wprowadzając odstępstwa od zasady kształtowania wynagrodzeń sędziowskich w oparciu o przeciętne wynagrodzenie z drugiego kwartału roku poprzedzającego, nie zawiesił mocy obowiązującej przepisu 91 § 1c p.u.s.p., nie uchylił go, ani nie dokonał jego zmiany. W systemie prawa obowiązywały zatem we wskazanych latach dwie normy prawne, które odmiennie kształtowały wysokość przeciętnego wynagrodzenia, stanowiącego podstawę ustalenia wynagrodzenie sędziego. Bez wątpienia w sytuacji obiekcji dotyczących mocy obowiązującej przepisów o sprzecznej treści, a zawartych w aktach prawnych wydanych w różnym czasie i w sytuacji, kiedy to przepisy późniejsze nie uchylają wcześniejszych, należy przyznać prymat przepisowi późniejszemu ( lex posteriori derogat legi priori ) (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r., I PZP 12/03 nie publ.; wyrok z dnia 12 kwietnia 1994 r., I PRN 12/94, LEX nr 1294311; wyrok z dnia 21 czerwca 1994 r., I PRN 38/94, OSNP 1994, nr 10, poz. 163.). Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że sąd pozbawiony jest prawa do oceny, czy ,,nowe’’ regulacje pozostają w zgodności z normami rangi konstytucyjnej. Co prawda zagadnienie możliwości kwestionowania przez sądy powszechne regulacji sprzecznych z Konstytucją było przedmiotem wieloletnich sporów, jednak powyższe nie prowadzi do wniosku, że brak jest uprawnienia sądu do oceny, w kontekście zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej , norm ustanowionych w ustawach okołobudżetowych, które są odstępstwem od zasady z art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych . Aktualnie w doktrynie i orzecznictwie nie ma bowiem zasadniczo wątpliwości co do tego, że sąd powszechny może odmówić zastosowania określonego przepisu, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją . Zwraca się przy tym uwagę, że orzekanie o zgodności ustaw z Konstytucją ( art. 188 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ) nie jest tożsame z oceną konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w konkretnej sprawie przez sąd orzekający. Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z Konstytucją nie narusza zatem kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 34 z glosą częściowo krytyczną B. Nity, Przegląd Sądowy Nr 5, poz. 153). W uchwale o sygn. III ZP 12/01 Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotem orzekania sądu jest indywidualny stosunek społeczny, a Trybunał Konstytucyjny orzeka o prawie. Wykonując władzę sądowniczą ( art. 10 ust. 2 Konstytucji ) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości ( art. 175 ust. 1 Konstytucji ), zaś Trybunał orzekając o zgodności ustaw z Konstytucją , wykonuje bardziej władzę ustawodawczą (ustawodawcy negatywnego) niż sądowniczą (mimo że art. 10 ust. 2 Konstytucji zalicza go do władzy sądowniczej). (uchwała SN z 17 listopada 2022 r., III PZP 2/21, OSNP 2023, nr 3, poz. 25). Uznanie więc, że sądy powszechne nie są uprawnione do badania zgodności ustaw z Konstytucją , a w konsekwencji do zajmowania stanowiska w kwestii ich zgodności, jak też niezgodności z ustawą zasadniczą, jest wyraźnie sprzeczne z art. 8 ust. 2 Konstytucji (por. też uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 34). Praktyka odmawiania stosowania przez sądy ustaw, które są zdaniem sądów niekonstytucyjne, wynika bowiem z przywoływanej zasady nadrzędności Konstytucji wyrażonej w art. 8 ust. 1 i nakazu bezpośredniego jej stosowania, wyrażonego w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP (uchwała SN z 17 listopada 2022 r., III PZP 2/21, OSNP 2023, nr 3, poz. 25.). Podkreślić przy tym należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Powyższa sytuacja, a odnosząca się do niekonstytucyjności przepisów, w przedmiotowej sprawie wystąpiła. Odnosząc się więc do zarzutów podnoszonych przez powódkę, a dotyczących niekonstytucyjności przepisu art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 wskazać należy, że Sąd w niniejszym składzie uznał, że ww. przepis art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 jest niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , jak i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Jednocześnie, należy wskazać, że art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2023 został uznany za niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz.U.2023.2479). Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis utracił moc z dniem 15 listopada 2023 r. Zdaniem niniejszego składu Sądu istotne pozostaje odniesienie się w zakresie niekonstytucyjności art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 do analiz Trybunału Konstytucyjnego dotyczących wynagrodzeń sędziów, w tym do ww. wyroku z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23. W pierwszym rzędzie należy przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt K 1/12. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. wyroku podał, że norma art. 178 ust. 2 Konstytucji „wyznacza, chociaż w sposób mało precyzyjny, pewien konieczny standard, który musi być respektowany przez ustawodawcę przy ustalaniu ustawowych zasad wynagradzania sędziów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Norma ta stanowi szczególną gwarancję ochrony wynagrodzeń sędziowskich na poziomie konstytucyjnym, co ogranicza dopuszczalność ingerencji ustawodawcy w system ich kształtowania. Art. 178 ust. 2 Konstytucji jest przy tym nie tyle gwarancją wynagrodzenia sędziego, jako sui generis pracownika, ile elementem ustroju sądownictwa - istotną materialną gwarancją niezawisłości sędziego. Nie jest bowiem przypadkiem, że unormowanie to znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie postanowienia ustanawiającego zasadę niezawisłości sędziów ( art. 178 ust. 1 Konstytucji )”. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu owego wyroku wskazał również, że „najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy - niejako „automatycznie”, bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego. Zdaniem Trybunału, wynagrodzenie to powinno być znacząco wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w kraju. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt K 1/12 podał także, że „problematyka wynagradzania sędziów ma istotne znaczenie dla ich statusu. Powszechnie uznaje się, że odpowiednio wysokie wynagrodzenie jest jedną z gwarancji sędziowskiej niezawisłości, ponieważ pozwala ono sędziemu swobodnie pełnić urząd bez troski o byt materialny własny i rodziny”. Wskazać trzeba, że w uzasadnieniu ww. wyroku określono również nieprzekraczalne „warunki brzegowe”, a więc granice wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków, wskazując, że: wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość - zarówno wobec całej tej grupy zawodowej - ze strony władzy wykonawczej, jak i w odniesieniu do poszczególnych sędziów, co do których niedopuszczalne jest uzależnianie jego wysokości od indywidualnej oceny ich pracy; wysokość wynagrodzenia sędziego, w tym rozpoczynającego karierę w zawodzie sędziowskim sędziego sądu rejonowego, powinna znacząco przewyższać wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej; wynagrodzenia sędziów powinny w dłuższym okresie czasu wykazywać tendencję wzrostową nie mniejszą niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej; w trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być bardziej - niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami; niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów, z wyjątkiem sytuacji, o której stanowi art. 216 ust. 5 Konstytucji (przekroczenie konstytucyjnego limitu zadłużenia). Jednocześnie należy zauważyć, że do rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 1/23) zostały skierowane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Krajową Radę Sądownictwa wnioski o zbadanie zgodności art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666) z określonymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Trzeba przy tym podkreślić, że ww. wnioski nie dotyczyły roku 2021 i 2022. Pozostaje bowiem poza sporem, że ustawy okołobudżetowe na ww. lata już nie obowiązują oraz że nie zostały w terminie zaskarżone przez uprawnione podmioty. Z uwagi na powyższe, wydanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie ich zgodności z Konstytucją nie jest już możliwe. W tej sytuacji, jak już wyżej podano, jedyną drogą na zapewnienie ochrony konstytucyjnych wolności i praw strony postępowania jest zbadania ww. ustaw przez sąd powszechny. Przechodząc więc do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r., wydanego w sprawie o sygn. akt K 1/23 wskazać należy, że Trybunał orzekł m.in., że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, z późn. zm.) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , a także iż art. 7 ww. ustawy jest niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji . Odnosząc się do skutków niniejszego wyroku, Trybunał stwierdził, że w sferze stosowania prawa niniejszy wyrok ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych zarówno przed, jak i po jego wejściu w życie (zob. wyroki TK z: 13 marca 2007 r., sygn. K 8/07, OTK ZU nr 3/A/2007, poz. 26; 5 września 2007 r., sygn. P 21/06, OTK ZU nr 8/A/2007, poz. 96). W treści uzasadnienia ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny przeanalizował zasady wynagradzania sędziów. Istotą problemu konstytucyjnego w sprawie było przede wszystkim stwierdzenie, czy zasady ustalania wynagrodzeń sędziów przyjęte w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. zapewniają sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2023 r., K 1/23, OTK-A 2023, nr 80). Trybunał Konstytucyjny odwołał się do własnego (przytoczonego już wyżej) wyroku z 12 grudnia 2012 r. o sygn. K 1/12 podając, że kluczowa dla istoty sprawy jest analiza każdego z wymienionych warunków („warunki brzegowe’’) w odniesieniu do przedmiotu kontroli. Wskazał, że zasady wynagradzania sędziów sformułowane w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. muszą spełniać wszystkie warunki brzegowe, by stwierdzić o ich konstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., że ,,niewątpliwie nie może być mowy o naruszeniu w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. warunku wskazanego w pkt 5. Zmiana zasad wynagradzania sędziów nie przewiduje obniżenia ich nominalnej wysokości. Nie zachodzi ponadto sytuacja, o której mowa w art. 216 ust. 5 Konstytucji ; relacja państwowego długu publicznego do PKB nie przekracza poziomu 60%. Równie oczywiste jest spełnienie w przepisach kształtujących zasady wynagradzania sędziów warunku wskazanego w pkt 2. Wynagrodzenia sędziów znacząco przewyższają wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej, choćby z uwagi na opisany już w uzasadnieniu sposób wyliczania tych wynagrodzeń. Kwoty wskazane zarówno w prawie o ustroju sądów powszechnych , ustawie o Sądzie Najwyższym oraz ustawie o statusie Sędziów TK, jak i w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. pełnią rolę jedynie kwoty bazowej. Właściwe wynagrodzenie sędziów wylicza się jako iloczyn owej kwoty bazowej i mnożników określonych w przytoczonych ustawach. Wynagrodzenie sędziów jest więc kilkukrotnie wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej i takie pozostaje bez względu na tempo jego wzrostu. Spełniony jest również warunek wskazany w pkt 3. Pomimo sytuacji incydentalnych, jak w 2021 r., kiedy przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej wzrosło o 6,74% a podstawa zasadniczego wynagrodzenia sędziowskiego została pozostawiona na tym samym poziomie, trudno stwierdzić, że w tym zakresie istnieje wyraźna tendencja. W roku 2022 wzrost wynagrodzeń sędziowskich był skorelowany ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia pomiędzy drugim kwartałem 2019 r. a drugim kwartałem 2020 r. (z 4839,24 zł na 5024,48 zł). Tymczasem w ustawie budżetowej na 2022 r. nie przewidywano wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej. Z kolei kwota będąca podstawą wynagrodzeń sędziowskich w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. gwarantuje wzrost wynagrodzeń w 2023 r. o ok. 7,8% w stosunku do 2022 r. Jest to wskaźnik tożsamy z zaplanowanym w ustawie budżetowej na 2023 r. poziomem wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej. Konkludując, w ostatnich latach nie można zaobserwować tendencji do wzrostu podstawy wynagrodzeń sędziowskich w tempie niższym niż wzrost wynagrodzenia w sferze budżetowej”. Trybunał podkreślił, że już sama analiza przepisów kształtujących sposób wynagradzania sędziów w latach 2021-2023 pozwala stwierdzić, że w każdym z ostatnich trzech lat budżetowych ustawodawca przyjął inną koncepcję co do konstrukcji tego mechanizmu. Wskazał nadto, że każda z modyfikacji zasad wynagradzania sędziów na mocy ustawy okołobudżetowej miała w istocie rzeczy charakter tymczasowy, ponieważ co do zasady podstawa zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich ustalana jest na podstawie przepisów p.u.s.p, u.SN oraz u.s.TK. Tymczasem, od przeszło trzech lat, reguła ta była „tymczasowo” modyfikowana, za każdym razem w inny sposób. Taki stan rzeczy sprawia, że poddać można w wątpliwość sens istnienia norm regulujących podstawę zasadniczego wynagrodzenia sędziów w wyżej wspomnianych ustawach. Stosowanie jednorocznych rozwiązań tymczasowych w perspektywie wieloletniej, dodatkowo o zmiennym charakterze, sprawia, że nie został spełniony warunek brzegowy wymieniony w pkt 1. Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy - zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania, jak i tempa wzrostu płac. Dodał, że taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie. Przywołane wyżej rozważania prowadzą do wniosków, że trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021-2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi wyrażonymi w art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Podkreślenia wymaga, że Konstytucja w art. 178 ust. 2 gwarantuje sędziom prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Zaznaczyć trzeba, że wprowadzone regulacje naruszają również wynikającą z istoty demokratycznego państwa prawnego zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego prawa oraz zasadę ochrony praw słusznie nabytych, a więc naruszają art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Zgodnie z tym przepisem Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Już usytuowanie tej klauzuli w normach konstytucyjnych nakazuje jej przyznać wysoki prymat i miejsce. Zagwarantowanie sędziom wynagrodzenia o odpowiedniej wysokości musi być ponadto rozpatrywane w kontekście art. 45 ust. 1 Konstytucji , ponieważ stanowi gwarancję interesu publicznego, wyrażającego się w zapewnieniu każdemu prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Zdaniem niniejszego składu Sądu, wskazane przez Trybunał Konstytucyjny kryteria nie straciły swojej aktualności i winny być wzięte pod uwagę przy ocenie przyczyn przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań stanowiących odstępstwo od zasady ustalania wynagrodzeń sędziowskich wyrażonej w art. 91 § 1c p.u.s.p. Należy podkreślić, że ustawodawca w uzasadnieniu ustaw okołobudżetowych planujących budżet na lata 2021, 2022 i 2023 nie powołał zasadnych argumentów przemawiających za koniecznością odstępstwa od ustrojowej zasady regulacji wynagrodzeń sędziów zawartej w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych . W każdej z trzech wyżej wymienionych ustaw okołobudżetowych ustanawiających odstępstwa od mechanizmu wskazanego w ww. artykule art. 91 § 1c ustawodawca ograniczył się do kilku lakonicznych zdań, odnoszących się w sposób ogólny do stanu budżetu państwa oraz ogólnej sytuacji geopolitycznej i ekonomicznej w Polsce oraz na świecie (np. pandemia, wojna, inflacja, płace pozostałych pracowników sfery budżetowej). W żadnym z uzasadnień do projektów omawianych ustaw nie zawarto konkretnych wyliczeń i danych wskazujących na to, że sytuacja budżetowa jest tak zła, że ustawodawca nie miał innego wyjścia niż zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich. W ustawach okołobudżetowych nie ma zatem ani jednego argumentu za tym, że zaistniały obiektywne, sprawdzalne okoliczności na tyle ważkie dla stanu budżetu, że konieczne stało się podjęcie kroków stanowiących naruszenie gwarancji niezawisłości sędziowskiej. Istotne pozostaje również, że mimo powoływania się na trudności budżetowe związane z epidemią COVID-19 rząd w 2021 r. wypłacił emerytom i rencistom trzynastą i czternastą emeryturę, przy czym w 2021 r. z tego tytułu poniesiono wydatki w wysokości 25 miliardów złotych (niezależnie od ustawowej waloryzacji tych świadczeń). W 2021 r. weszły również w życie liczne ustawy (przykładowo: ustawa z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834), która zmieniła ustawę z 21 listopada 2021 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1282, ost.zm. Dz. U. z 2021 r. poz. 1834); ustawa nowelizująca i nowe rozporządzenie Rady Ministrów z 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. poz. 1960), które weszły w życie 1 listopada 2021 r.), które doprowadziły do wzrostu wynagrodzeń osób pełniących kierownicze stanowiska państwowe, w tym m.in. posłów, senatorów i Prezydenta RP; w związku z późniejszymi zmianami tych ustaw doszło także m.in do podwyższenia wynagrodzeń radnych. Jednocześnie, w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej wskazano, że budżet państwa na rok 2022 uwzględnia m.in. zwiększenie funduszu wynagrodzeń osobowych dla pracowników państwowej sfery budżetowej. Zaznaczyć trzeba, w kontekście powyższego, że niedopuszczalne jest wybiórcze przerzucanie skutków niewydolności systemu finansów państwa na pewne grupy pracowników sfery budżetowej, zwłaszcza gdy jednocześnie inne grupy zawodowe nie zostały owym „zamrożeniem” dotknięte, a nawet zagwarantowano im wzrost wynagrodzeń. Kwestię wynagrodzeń sędziowskich należy analizować również przy uwzględnieniu ogólnego kontekstu, a mianowicie, iż po pierwszym ich „zamrożeniu” w roku 2021, nastąpiły w kolejne ,,zamrożenia” pensji sędziów w latach 2022-2023. W takiej perspektywie „zamrożenie’” w roku 2021 nie miało charakteru incydentalnego, lecz było początkiem sprzecznego z Konstytucją mechanizmu odchodzenia od regulacji ustrojowej zawartej w art. 91 § 1c ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych . Istotne jest, że gdyby zamrożenie miało charakter jednorazowy i dotyczyło tylko roku 2021, to wówczas można byłoby jeszcze rozważać jego zasadność (abstrahując od niespełnienia warunków brzegowych wskazanych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2012 r.). Jeżeli jednak jest ono elementem długotrwałego procesu i stanowi arbitralną i całkowicie dowolną decyzję władzy ustawodawczej, to należy przyjąć, że żadne argumenty nie przemawiają na jego korzyść. Co ważne, w podobnym tonie wypowiedział się na ten temat Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 listopada 2023 r., o czym była mowa wyżej. Podsumowując, w ocenie Sądu, trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021 - 2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi wyrażonymi w art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji . Podkreślenia przy tym wymaga, że Konstytucja w art. 178 ust. 2 gwarantuje sędziom prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Wzorzec ten ustanawia szczególną ochronę wynagrodzeń sędziowskich na poziomie konstytucyjnym, a w konsekwencji ogranicza dopuszczalność ingerencji ustawodawcy w system ich kształtowania (zob. wyrok TK z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Zapewnienie warunków pracy i wynagrodzenia odpowiadających godności urzędu i zakresowi obowiązków sędziów stanowi materialną gwarancję zasady niezawisłości ( art. 178 ust. 1 Konstytucji ). Jednocześnie, w ocenie Sądu nie zachodzą żadne okoliczności zezwalające ustawodawcy na modyfikację zasady określania wynagrodzeń sędziów za pomocą regulacji ustaw okołobudżetowych. Ustawodawca nie wyjaśnił zasadniczo powodów ingerencji w zasadę określoną w 91 § 1c p.u.s.p., a nadto nie zostały spełnione przesłanki brzegowe uprawniające do zamrożenia wynagrodzeń sędziowskich, które to przesłanki wskazano w przywoływanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r. Dodatkowo wskazać należy, że wątpliwości budzi ponadto zgodność art. 8 ustawy dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 z przepisami art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej z 7 lutego 1992 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.; dalej jako: TUE) i z art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE. C. z 2007 r. Nr 303, str. 1 z późn. zm.; dalej jako: KPP). Przepis art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE kreuje obowiązek ustanowienia przez państwa członkowskie „środków” niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej. W celu jej realizacji istotne jest zapewnienie obywatelowi dostępu do „niezawisłego” sądu w rozumieniu art. 47 akapit drugi KPP. Jak wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie „niezawisłości” oznacza między innymi, że sąd wypełnia swe zadania w pełni autonomicznie, nie podlegając żadnej hierarchii służbowej, ani nie będąc podporządkowanym komukolwiek i nie otrzymując nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, oraz że jest on w ten sposób chroniony przed ingerencją i naciskami zewnętrznymi mogącymi zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia (por. wyrok z dnia 19 września 2006 r., Wilson, C 506/04, EU:C:2006:587, pkt 51, a także z dnia 16 lutego 2017 r., Margarit Panicello, C 503/15, EU:C:2017:126, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). TSUE wskazuje przy tym, że nieodłączną gwarancję niezawisłości sędziowskiej stanowi (obok nieusuwalności sędziów) poziom wynagrodzenia odpowiadający wadze wykonywanych przez nich zadań (por. wyrok z dnia 19 września 2006 r., C-506/04, pkt 51, z 27 lutego 2018 r., C-64/16, pkt 45; z 24 czerwca 2019 r., C-619/18, ECLI:EU:C:2019:531, pkt 75). W kontekście przedmiotowej sprawy należy przytoczyć wyrok z dnia 27 lutego 2018 r. wydany w sprawie C-64/16, w którym TSUE stwierdził, że zamrożenie wynagrodzeń sędziów nie godzi w zasadę niezawisłości sędziowskiej (w rozumieniu art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE) w sytuacji, gdy owo zamrożenie dotyczy nie tylko sędziów (a więc wybranej grupy zawodowej), „ale - szerzej (obejmuje) - różne osoby zajmujące funkcje publiczne i osoby wykonujące zadania w sektorze publicznym, w tym przedstawicieli władz ustawodawczej, wykonawczej” i jednocześnie jest ono podyktowane koniecznością „likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego państwa”. Przenosząc powyższe rozważania na realia rozpatrywanej sprawy zmiana wynagrodzeń sędziowskich w spornym okresie miała odmienny charakter, pominięto bowiem przedstawicieli władz ustawodawczej i wykonawczej, którym nie tylko nie obniżono uposażeń, ale przeciwnie - polepszono ich dotychczasowe warunki płacowe, o czym była mowa wyżej. Mając zaś na względzie, że zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich mocą art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 r. nie spełnia standardów wynikających z ww. wyroku TSUE, to należy przyjąć, iż powyższe uchybia zasadzie niezawisłości sędziowskiej, o której mowa w art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE. Mając powyższe na uwadze żądanie powódki podlegało uwzględnieniu co do zasady, Sąd odmówił bowiem zastosowania art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 z uwagi na jego niezgodność z Konstytucją i normami unijnymi i ustalił wynagrodzenie powódki w oparciu o art. 91 § 1c p.u.s.p. W konsekwencji, w punkcie I. sentencji wyroku, Sąd zasądził od strony pozwanej Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Fabrycznej we G. na rzecz powódki U. R. kwotę 12.018,88 zł brutto (dwanaście tysięcy osiemnaście złotych osiemdziesiąt osiem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot: - 751,77 zł od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 maja 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 września 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 października 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 listopada 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.152,71 zł od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty, - 1.115,51 zł od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty, - 929,92 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty; O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono po myśli art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Data wymagalności wyrównania wynagrodzenia za poszczególne miesiące wynikała z treści Regulaminu pracy. Zgodnie bowiem z treścią Regulaminu Pracy obowiązującego u strony pozwanej w spornym okresie, wynagrodzenie za pracę u strony pozwanej było płatne miesięcznie z dołu, wypłacane raz w miesiącu, w terminie do 28. dnia danego miesiąca. Jeżeli ustalony dzień wypłaty przypadał na dzień wolny od pracy, wynagrodzenie wypłacane było w dzień poprzedzający ten dzień wolny. Dlatego też strona pozwana pozostawała w zwłoce od dnia następnego, tj. od 29 - go. Ponieważ powódka żądała odsetek od poszczególnych kwot od pierwszego dnia następnego miesiąca, Sąd zasądził odsetki od poszczególnych kwot zgodnie z żądaniem pozwu. Odnośnie z kolei dodatkowego wynagrodzenia rocznego wskazać należało, że wypłacane jest ono nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie ( art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej ), stąd też odsetki były należne od kwoty dochodzonej z tego tytułu od 1 kwietnia 2023 r. i tak też wnosiła powódka w pozwie. W punkcie II. sentencji wyroku Sąd w pozostałej części oddalił powództwo. Powódka dochodziła bowiem zasądzenia od strony pozwanej łącznie kwoty 12.608,30 zł wraz z odsetkami od poszczególnych kwot cząstkowych, szczegółowo wskazanych w pozwie. Następnie w piśmie stanowiącym replikę na odpowiedź na pozew oświadczyła, że nie kwestionuje hipotetycznych obliczeń przedłożonych przez stronę pozwaną wraz z odpowiedzią na pozew, w których wskazano, że kwota dochodzona pozwem hipotetycznie winna wynosić 12.018,88 zł. Zatem powódka uznała wyliczenia strony pozwanej za prawidłowe, nie cofając jednakże pozwu ponad wskazaną przez stronę pozwaną kwotę. Z tych też przyczyn powództwo podlegało częściowemu oddaleniu. Sąd w punkcie III. sentencji wyroku nadał wyrokowi w punkcie I. rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 12.018,88 zł brutto. Zgodnie bowiem z art. 477 2 § 1 k.p.c. zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, Sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Sąd nadając rygor wykonalności działał w oparciu o przedłożone przez stronę pozwaną i niekwestionowane przez powódkę zaświadczenie, w którym strona pozwana wskazała, że średnie wynagrodzenie brutto powódki z ostatnich 3-miesięcy liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło 20.895,70 zł brutto zatem, zdaniem Sądu, zasadne było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na całość kwoty zasądzonej w punkcie I. sentencji wyroku. O nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono w punkcie IV. sentencji wyroku, na podstawie art. 97 i 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2023.1144). Strony procesu były z mocy prawa zwolnione od ponoszenia kosztów sądowych (art. 94 i art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy), a więc w tej sytuacji brak jest podstaw do obciążania którejkolwiek ze stron tymi kosztami, które musiał w związku z tym ponieść Skarb Państwa. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę