Orzeczenie · 2024-10-11

IV P 293/24

Sąd
Sąd Rejonowy w Łomży
Miejsce
Łomża
Data
2024-10-11
SAOSPracynierówne traktowanie w zatrudnieniuŚredniarejonowy
służba więziennanierówne traktowaniedyskryminacjawynagrodzeniedodatek stażowydodatek służbowyprawo pracyfunkcjonariusze

Sąd Rejonowy w Łomży rozpoznał sprawę z powództwa licznych funkcjonariuszy Służby Więziennej przeciwko Skarbowi Państwa, domagających się odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Powodowie zarzucili, że po zmianie przepisów od 1 stycznia 2022 r. dotyczących dodatku stażowego i wprowadzonych podwyżek, otrzymali niższy dodatek służbowy w części modernizacyjnej niż inni funkcjonariusze, mimo posiadania podobnego stażu pracy. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że wynagrodzenia są wypłacane zgodnie z prawem i nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania. Sąd umorzył postępowanie w zakresie trzech powodów, którzy cofnęli pozwy, a w odniesieniu do pozostałych powodów oddalił powództwa. Uzasadniając, sąd wskazał, że stosunki służby w Służbie Więziennej są stosunkami administracyjno-prawnymi, a przepisy Kodeksu pracy mają zastosowanie tylko w drodze odesłania. Stwierdził, że choć droga sądowa jest dopuszczalna, to roszczenia o nierówne traktowanie w zakresie wynagrodzenia nie mogą być oparte na przepisach Kodeksu pracy. Sąd rozważył możliwość zastosowania Dyrektywy 2000/78/WE, ale uznał, że sankcje za jej naruszenie pozostają do regulacji krajowej. Wskazał, że ochrona prawna dla funkcjonariuszy w takich przypadkach może wynikać z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących ochrony dóbr osobistych, w tym prawa do niedyskryminacji. Jednakże, analizując stan faktyczny, sąd stwierdził, że podwyżka uposażeń została zrealizowana w sposób jednakowy dla całej formacji, a mechanizm ten, choć mógł budzić poczucie niesprawiedliwości u funkcjonariuszy z dłuższym stażem, nie naruszał zasady równego wynagrodzenia za jednakową pracę, a wręcz spłaszczał istniejące dysproporcje płacowe. Sąd odstąpił od obciążania powodów kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nierównego traktowania w zatrudnieniu funkcjonariuszy służb mundurowych, zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie ochrony dóbr osobistych, oraz zasady stosowania prawa UE w sprawach pracowniczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Więziennej i mechanizmu podwyżek wynagrodzeń w konkretnym okresie. Sąd opowiedział się za ochroną dóbr osobistych, ale nie rozstrzygnął ostatecznie kwestii odszkodowania z tego tytułu w tej konkretnej sprawie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy nierówne traktowanie funkcjonariuszy Służby Więziennej w zakresie przyznawania dodatku służbowego, wynikające z mechanizmu podwyżek wynagrodzeń, stanowi naruszenie zasady równego wynagrodzenia za jednakową pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nierówne traktowanie funkcjonariuszy Służby Więziennej w zakresie przyznawania dodatku służbowego, wynikające z mechanizmu podwyżek wynagrodzeń, nie stanowi naruszenia zasady równego wynagrodzenia za jednakową pracę, ponieważ zastosowane zasady podwyżek były jednakowe dla całej formacji i nie naruszały przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosunki służby w Służbie Więziennej są stosunkami administracyjno-prawnymi, a przepisy Kodeksu pracy nie mają bezpośredniego zastosowania. Mechanizm podwyżek wynagrodzeń, choć mógł prowadzić do różnic w wysokości dodatku służbowego w zależności od stażu pracy, był jednakowy dla całej formacji i miał na celu wyrównanie wynagrodzeń, a nie dyskryminację. Nie doszło do naruszenia zasady równego wynagrodzenia za jednakową pracę.

Czy funkcjonariusze Służby Więziennej mogą dochodzić roszczeń z tytułu nierównego traktowania na podstawie przepisów Kodeksu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, funkcjonariusze Służby Więziennej nie mogą dochodzić roszczeń z tytułu nierównego traktowania na podstawie przepisów Kodeksu pracy, ponieważ ich stosunek służbowy ma charakter administracyjno-prawny, a przepisy Kodeksu pracy mają zastosowanie tylko w drodze odesłania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustawa o Służbie Więziennej jest regulacją kompleksową, a stosunki służbowe funkcjonariuszy mają charakter administracyjno-prawny. Przepisy Kodeksu pracy stosuje się do nich tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie, a przepisy dotyczące nierównego traktowania nie zawierają takiego odesłania.

Czy można zastosować przepisy Dyrektywy 2000/78/WE w sprawie równego traktowania w zatrudnieniu do roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej?

Odpowiedź sądu

Bezpośrednie zastosowanie Dyrektywy 2000/78/WE jest możliwe w relacji funkcjonariusz-służba publiczna, jednakże sankcje za jej naruszenie pozostają do regulacji krajowej, a przepisy Kodeksu pracy nie są wystarczające do ich określenia.

Uzasadnienie

Sąd rozważył możliwość bezpośredniego zastosowania Dyrektywy 2000/78/WE, wskazując, że choć spełnia ona pewne kryteria, to sankcje za jej naruszenie pozostawiają swobodę państwom członkowskim. W przypadku roszczeń o odszkodowanie, Dyrektywa wymaga skutecznych, proporcjonalnych i dolegliwych sankcji, które niekoniecznie są zapewnione przez przepisy Kodeksu pracy.

Czy naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu może być podstawą do dochodzenia roszczeń z tytułu ochrony dóbr osobistych na gruncie Kodeksu cywilnego?

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu może być podstawą do dochodzenia roszczeń z tytułu ochrony dóbr osobistych na gruncie Kodeksu cywilnego, w szczególności w zakresie prawa do niedyskryminacji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że instrumenty ochrony prawnej dla funkcjonariuszy, którzy doznali dyskryminacji, mogą znajdować się w przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących ochrony dóbr osobistych (art. 23 i 24 kc), a prawo do niedyskryminacji ma wysoką rangę konstytucyjną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa w części, umorzenie w części
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Zakład Karny w P.

Strony

NazwaTypRola
G. A.osoba_fizycznapowód
B. B. (1)osoba_fizycznapowód
P. B. (1)osoba_fizycznapowód
S. B.osoba_fizycznapowód
K. B. (1)osoba_fizycznapowód
P. B. (2)osoba_fizycznapowód
E. B.osoba_fizycznapowód
B. B. (2)osoba_fizycznapowód
R. B.osoba_fizycznapowód
P. B. (3)osoba_fizycznapowód
K. B. (2)osoba_fizycznapowód
A. B. (1)osoba_fizycznapowód
M. B.osoba_fizycznapowód
A. B. (2)osoba_fizycznapowód
T. C. (1)osoba_fizycznapowód
T. C. (2)osoba_fizycznapowód
A. C. (1)osoba_fizycznapowód
A. C. (2)osoba_fizycznapowód
P. C. (1)osoba_fizycznapowód
M. C. (1)osoba_fizycznapowód
M. C. (2)osoba_fizycznapowód
A. C. (3)osoba_fizycznapowód
A. C. (4)osoba_fizycznapowód
E. C.osoba_fizycznapowód
P. C. (2)osoba_fizycznapowód
K. C.osoba_fizycznapowód
P. D. (1)osoba_fizycznapowód
P. D. (2)osoba_fizycznapowód
B. D. (1)osoba_fizycznapowód
M. D. (1)osoba_fizycznapowód
M. D. (2)osoba_fizycznapowód
K. D. (1)osoba_fizycznapowód
K. D. (2)osoba_fizycznapowód
K. D. (3)osoba_fizycznapowód
A. D. (1)osoba_fizycznapowód
M. D. (3)osoba_fizycznapowód
B. D. (2)osoba_fizycznapowód
A. D. (2)osoba_fizycznapowód
B. D. (3)osoba_fizycznapowód
P. D. (3)osoba_fizycznapowód
Ł. D.osoba_fizycznapowód
P. D. (4)osoba_fizycznapowód
M. D. (4)osoba_fizycznapowód
G. D.osoba_fizycznapowód
P. D. (5)osoba_fizycznapowód
D. D.osoba_fizycznapowód
D. F.osoba_fizycznapowód
R. G.osoba_fizycznapowód
A. G. (1)osoba_fizycznapowód
Z. G.osoba_fizycznapowód
G. G.osoba_fizycznapowód
M. G.osoba_fizycznapowód
A. G. (2)osoba_fizycznapowód
K. G.osoba_fizycznapowód
J. G.osoba_fizycznapowód
D. G.osoba_fizycznapowód
A. H.osoba_fizycznapowód
Z. J.osoba_fizycznapowód
M. J.osoba_fizycznapowód
A. K. (1)osoba_fizycznapowód
D. K. (1)osoba_fizycznapowód
G. K.osoba_fizycznapowód
R. K.osoba_fizycznapowód
A. K. (2)osoba_fizycznapowód
M. K. (1)osoba_fizycznapowód
A. K. (3)osoba_fizycznapowód
D. K. (2)osoba_fizycznapowód
D. K. (3)osoba_fizycznapowód
B. K. (1)osoba_fizycznapowód
D. K. (4)osoba_fizycznapowód
K. K.osoba_fizycznapowód
M. K. (2)osoba_fizycznapowód
A. K. (4)osoba_fizycznapowód
B. K. (2)osoba_fizycznapowód
J. L.osoba_fizycznapowód
A. L.osoba_fizycznapowód
B. Ł.osoba_fizycznapowód
M. M. (1)osoba_fizycznapowód
A. M. (1)osoba_fizycznapowód
K. M.osoba_fizycznapowód
A. M. (2)osoba_fizycznapowód
N. M.osoba_fizycznapowód
P. M. (1)osoba_fizycznapowód
S. M.osoba_fizycznapowód
M. M. (2)osoba_fizycznapowód
P. M. (2)osoba_fizycznapowód
T. M.osoba_fizycznapowód
G. M.osoba_fizycznapowód
D. O.osoba_fizycznapowód
K. O.osoba_fizycznapowód
Z. O.osoba_fizycznapowód
K. P.osoba_fizycznapowód
A. P. (1)osoba_fizycznapowód
E. P.osoba_fizycznapowód
R. P.osoba_fizycznapowód
B. P.osoba_fizycznapowód
M. P. (1)osoba_fizycznapowód
J. P.osoba_fizycznapowód
M. P. (2)osoba_fizycznapowód
G. P.osoba_fizycznapowód
M. P. (3)osoba_fizycznapowód
A. P. (2)osoba_fizycznapowód
A. P. (3)osoba_fizycznapowód
T. R.osoba_fizycznapowód
W. S.osoba_fizycznapowód
Ł. S. (1)osoba_fizycznapowód
M. S. (1)osoba_fizycznapowód
K. S.osoba_fizycznapowód
M. S. (2)osoba_fizycznapowód
P. M. (3)osoba_fizycznapowód
E. S.osoba_fizycznapowód
T. S.osoba_fizycznapowód
Ł. S. (2)osoba_fizycznapowód
A. S.osoba_fizycznapowód
R. S.osoba_fizycznapowód
P. S.osoba_fizycznapowód
D. S.osoba_fizycznapowód
J. S.osoba_fizycznapowód
P. Ś.osoba_fizycznapowód
J. Ś.osoba_fizycznapowód
W. Ś.osoba_fizycznapowód
J. T.osoba_fizycznapowód
A. T.osoba_fizycznapowód
R. T.osoba_fizycznapowód
E. T.osoba_fizycznapowód
M. T.osoba_fizycznapowód
P. T.osoba_fizycznapowód
K. T.osoba_fizycznapowód
T. W.osoba_fizycznapowód
L. W.osoba_fizycznapowód
A. W. (1)osoba_fizycznapowód
I. W.osoba_fizycznapowód
K. W. (1)osoba_fizycznapowód
A. W. (2)osoba_fizycznapowód
K. W. (2)osoba_fizycznapowód
R. W.osoba_fizycznapowód
M. Z.osoba_fizycznapowód
R. Z.osoba_fizycznapowód
A. Z.osoba_fizycznapowód
P. Z.osoba_fizycznapowód
C. Ż.osoba_fizycznapowód
A. Ż. (1)osoba_fizycznapowód
A. Ż. (2)osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Zakład Karny w P.organ_państwowypozwany

Przepisy (15)

Główne

u.SW art. 220

Ustawa o Służbie Więziennej

Spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy, niewymienione w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2, rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.

Pomocnicze

u.SW art. 6

Ustawa o Służbie Więziennej

Koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa.

u.SW art. 157 § ust. 4

Ustawa o Służbie Więziennej

Zawiera odniesienia do mobbingu.

k.p. art. 1

Kodeks pracy

Określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców.

k.p. art. 18³a

Kodeks pracy

Reguluje równe traktowanie w zatrudnieniu.

k.p. art. 18³c

Kodeks pracy

Reguluje zasady równego wynagrodzenia za pracę.

k.p. art. 78 § § 1

Kodeks pracy

Wynagrodzenie za pracę powinno odpowiadać w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom, a także uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Katalog dóbr osobistych podlegających ochronie prawa cywilnego.

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Środki ochrony dóbr osobistych (zaniechanie, usunięcie skutków, zadośćuczynienie).

k.c. art. 24 § § 2

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody majątkowej wynikłej z naruszenia dobra osobistego.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakaz dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym.

u.w.r.t. art. 1 § ust. 1

Ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania

Katalog kryteriów dyskryminujących.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosunek służbowy funkcjonariuszy Służby Więziennej ma charakter administracyjno-prawny, a przepisy Kodeksu pracy nie mają bezpośredniego zastosowania. • Zastosowane zasady podwyżek wynagrodzeń były jednakowe dla całej formacji i nie naruszały zasady równego wynagrodzenia za jednakową pracę. • Mechanizm podwyżek spłaszczał różnice płacowe wynikające ze stażu pracy, a nie je pogłębiał. • Nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów w zakresie prawa do równego wynagrodzenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu poprzez przyznanie niższego dodatku służbowego w części modernizacyjnej. • Zastosowanie przepisów Kodeksu pracy (art. 18³a i nast. k.p.) do oceny nierównego traktowania.

Godne uwagi sformułowania

Stosunki służby w służbach mundurowych są stosunkami administracyjno-prawnymi. • W myśl orzecznictwa Trybunału nie można przez analogię rozszerzać zakresu zastosowania zakazów statuowanych dyrektywą Rady (...) z dnia 27 listopada 2000 r. na dyskryminację z innych przyczyn niż te wymienione w sposób wyczerpujący w art. 1 tejże dyrektywy. • Zastosowany mechanizm doprowadził do spłaszczenia różnic w wynagrodzeniach z powodu kryterium w postaci stażu pracy. • Zachowanie ustawodawcy można różnie oceniać z punktu widzenia celowości takiego mechanizmu, bowiem doprowadziło ono do wystąpienia poczucia niesprawiedliwości u funkcjonariuszy z dłuższym stażem pracy...

Skład orzekający

Marta Małgorzata Sulkowska

przewodnicząca

Urszula Kamińska

ławnik

Anna Skopek

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nierównego traktowania w zatrudnieniu funkcjonariuszy służb mundurowych, zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie ochrony dóbr osobistych, oraz zasady stosowania prawa UE w sprawach pracowniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Więziennej i mechanizmu podwyżek wynagrodzeń w konkretnym okresie. Sąd opowiedział się za ochroną dóbr osobistych, ale nie rozstrzygnął ostatecznie kwestii odszkodowania z tego tytułu w tej konkretnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierównego traktowania w zatrudnieniu i jego interpretacji w specyficznym kontekście służb mundurowych. Pokazuje złożoność stosowania przepisów prawa pracy i cywilnego w relacjach administracyjno-prawnych.

Funkcjonariusze więzienni walczą o równe traktowanie: czy podwyżka wynagrodzeń była sprawiedliwa?

Dane finansowe

WPS: 4242 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst