IV P 283/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy, uznając brak interesu prawnego powódki oraz brak legitymacji procesowej biernej pozwanego ZUS.
Powódka domagała się ustalenia istnienia stosunku pracy w okresie nauki zawodu, aby uzyskać prawo do emerytury. Sąd uznał, że powódka nie ma interesu prawnego w wytaczaniu powództwa o ustalenie, gdyż stan niepewności prawnej może być usunięty w odrębnym postępowaniu o świadczenie (emeryturę). Ponadto, sąd stwierdził brak legitymacji procesowej biernej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując, że pozwanym powinien być pracodawca.
Powódka K. Ł. wniosła pozew przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W., domagając się ustalenia istnienia stosunku pracy w okresie od 01.09.1967 r. do 11.11.1971 r. w (...) Zakładach Gastronomicznych w J. Celem powództwa było uzyskanie dowodu potwierdzającego zatrudnienie na potrzeby postępowania emerytalnego, gdyż ZUS zakwestionował okres pracy wskazany w świadectwie pracy. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego powódki w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd wyjaśnił, że interes prawny zachodzi, gdy wyrok ustalający definitywnie zakończy spór lub zapobiegnie jego powstaniu, a stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie. W tym przypadku powódka miała możliwość dochodzenia swoich praw w odrębnym postępowaniu o prawo do emerytury. Dodatkowo, sąd stwierdził brak legitymacji procesowej biernej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując, że sprawa o ustalenie stosunku pracy powinna być wytoczona przeciwko pracodawcy, a nie organowi rentowemu. Powódka nie została obciążona kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c., gdyż stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze odrębnego postępowania o świadczenie (prawo do emerytury).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem powództwa było uzyskanie dowodu na potrzeby postępowania emerytalnego, a nie definitywne rozstrzygnięcie sporu prawnego. Interes prawny zachodzi, gdy wyrok zapewni ochronę prawnie chronionych interesów lub zapobiegnie powstaniu sporu, co nie miało miejsca w tej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Ł. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | pozwany |
| (...) Zakłady Gastronomiczne w J. | instytucja | pracodawca (wspomniany) |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. Brak interesu prawnego będzie miał miejsce wówczas, gdy stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powódki w ustaleniu stosunku pracy na potrzeby postępowania emerytalnego. Brak legitymacji procesowej biernej pozwanego ZUS w sprawie o ustalenie stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Powódka posiadała interes prawny w ustaleniu stosunku pracy, gdyż było to niezbędne do uzyskania emerytury. ZUS posiadał legitymację procesową bierną, ponieważ to on zakwestionował okres zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. Brak interesu prawnego będzie miał zaś miejsce wówczas, gdy stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie. Powództwo o ustalenie w celu uzyskania rozstrzygnięcia Sądu, mającego służyć jako dowód w innym postępowaniu nie zasługuje na aprobatę i tym samym nie może być ono uwzględnione. Powództwo w sprawie ustalenia stosunku pracy winno być wytoczone przeciwko pracodawcy, a nie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
Skład orzekający
Ryszard Sułtanowski
przewodniczący
I. K.
ławnik
T. S.
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie stosunku pracy, gdy można dochodzić świadczenia, oraz brak legitymacji procesowej ZUS w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy celem ustalenia jest uzyskanie dowodu na potrzeby innego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady procesowe dotyczące interesu prawnego i legitymacji procesowej, które są kluczowe dla praktyków prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy ZUS może być pozwany o ustalenie stosunku pracy? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV P 283/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący SSR Ryszard Sułtanowski Ławnicy I. K. , T. S. Protokolant Agnieszka Zamojska po rozpoznaniu w dniu 28.03.2013 r. w Jeleniej Górze sprawy z powództwa K. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o ustalenie istnienia stosunku pracy I. powództwo oddala, II. nie obciąża powódki kosztami zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej. UZASADNIENIE Powódka K. Ł. w pozwie wniesionym przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. domagała się ustalenia, że w okresie od 01.09.1967 r. do 11.11.1971 r. była zatrudniona w (...) Zakładach Gastronomicznych w J. oraz obciążenia strony pozwanej kosztami postępowania, w tym także kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W uzasadnieniu swojego żądania powódka, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wskazała, że w dniu 01.09.1967 r. rozpoczęła praktyczną naukę zawodu w (...) Zakładach Gastronomicznych w J. , co wiązało się z pracą w Zakładach Gastronomicznych. W związku z przyuczeniem do zawodu otrzymywała niższe wynagrodzenie za pracę, jednak była pracownikiem. Świadectwo pracy powódka przedłożyła stronie pozwanej, celem ustalenia prawa do emerytury. ZUS zakwestionował świadectwo pracy wydane przez pracodawcę i dokonał samoistnie korekty twierdząc, że nie zaliczy czasu pracy powódki do okresu jej zatrudnienia, do momentu przedłożenia akt osobowych, które potwierdzą zatrudnienie powódki. Powódka przedłożyła wyłączenie świadectwo pracy i zwróciła się do swych pracodawcę o wydanie akt osobowych. Akta te nie zostały powódce wydane. Strona pozwana Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Strona pozwana w uzasadnieniu pisma podniosła brak legitymacji biernej. Wskazała, że wydała jedynie decyzję o ustaleniu wysokości emerytury i przeliczeniu jej. Stroną pozwaną powinien być pracodawca powódki. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Strona pozwana Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w W. decyzją z dnia 13.10.2011 r. przeliczył ponownie powódce K. Ł. wysokość emerytury wobec zmiany okresu zatrudnienia i okresów nieskładkowych, a mianowicie za okres zatrudnienia w (...) Społem wcześniej był okres od 01.09.1967 do 11.11.1971 r., a winno być 01.07.1969 r. od 01.01.1970 r. i od 21.01.1970 r. do 11.11.1971 r., ponieważ w okresie od 02.01.1970 r. do 20.01.1970 r. powódka przebywała na urlopie bezpłatnym. Ponadto dokonano korekty okresu nieskładkowego tj. był przyjęty okres od 02.02.1993 r. do 25.02.1993 r. a winno być od 02.02.1993 r. do 25.03.1993 r. dowód: decyzja ZUS z dnia 13.10.2011 r. z zał. k. 27-31 Powódka nie wnosiła odwołania od tej decyzji. dowód: okoliczność bezsporna. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. K. Ł. oparła swoje żądanie na treści art. 189 kpc . Zgodnie z tym przepisem powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W niniejszej sprawie kwestią wymagającą wyjaśnienia było zatem, czy powódka posiadała interes prawny w dochodzeniu ustalenia, że w okresie od 01.09.1967 r. do 11.11.1971 r. był1 zatrudniona w (...) Zakładach Gastronomicznych w J. . Powódka przyznała, że domaga się ustalenia powyższych okoliczności z uwagi na postępowanie w sprawie jej uprawnień emerytalnych. Postępowanie to zostało zakończone prawomocnie odmową zaliczenia powódce tego okresu do okresu zatrudnienia i ponownym przeliczeniem wysokości emerytury. Interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. Powyższe określenie interesu prawnego in extenso znalazło aprobatę w wyroku SA w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2007 r., III AUa 1518/05, LEX nr 257445. Inaczej mówiąc, brak interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. będzie miał zaś miejsce wówczas, gdy stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie. Ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego lub prawa następuje wtedy przesłankowo (I ACz 630/12, postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10.04.2012 r., LEX nr 1171330). Jak wynika z uzasadnienia pozwu, celem wniesienia powództwa o ustalenie było uzyskanie przez powódkę dowodu, potwierdzającego jego pracę w (...) Zakładach Gastronomicznych na potrzeby postępowania w sprawie uprawnień emerytalnych. Przytoczone okoliczności nie uzasadniają interesu prawnego powódki. Powódka miała i nadal ma możliwość dochodzenia swych praw w odrębnym postępowaniu, tj. o prawo do emerytury. Zdaniem Sądu, skierowanie powództwa o ustalenie w celu uzyskania rozstrzygnięcia Sądu, mającego służyć jako dowód w innym postępowaniu nie zasługuje na aprobatę i tym samym nie może być ono uwzględnione. Odnieść należy się także do legitymacji biernej strony pozwanej do występowania w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Sądu, strona pozwana nie posiada takiej legitymacji. Powództwo w sprawie ustalenia stosunku pracy winno być wytoczone przeciwko pracodawcy, a nie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, który rozpoznawał wniosek o prawo powoda do emerytury (i to tylko w sytuacji posiadania interesu prawnego). Stwierdzając brak interesu prawnego powoda w niniejszym postępowaniu oraz brak legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanej Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie o kosztach znalazło oparcie w art. 102 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI