IV P 25/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy zasądził od pracodawcy na rzecz pracownika zaległe wynagrodzenie i ekwiwalent za urlop, uznając potrącenie kary umownej za bezskuteczne z powodu naruszenia przepisów Kodeksu pracy.
Pracownik dochodził od pracodawcy zaległego wynagrodzenia za pracę i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Pracodawca dokonał potrącenia z tych należności kary umownej nałożonej przez kontrahenta z powodu stawienia się pracownika do pracy pod wpływem alkoholu. Sąd uznał potrącenie za bezskuteczne, wskazując na naruszenie przez pracodawcę przepisów Kodeksu pracy dotyczących potrąceń z wynagrodzenia, w szczególności brak pisemnej zgody pracownika na potrącenie oraz naruszenie kwoty wolnej od potrąceń.
Powód M. O. pozwał swojego pracodawcę, G. S., o zapłatę zaległego wynagrodzenia za pracę oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Pracodawca rozwiązał z powodem umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika z powodu stawienia się do pracy pod wpływem alkoholu, co skutkowało nałożeniem na pracodawcę kary umownej przez jego kontrahenta. Pracodawca dokonał potrącenia tej kary z należności pracownika, jednakże Sąd Rejonowy uznał to potrącenie za bezskuteczne. Sąd wskazał, że pracodawca naruszył przepisy Kodeksu pracy dotyczące potrąceń z wynagrodzenia. Po pierwsze, pracodawca nie uzyskał od pracownika pisemnej zgody na potrącenie kary umownej, a oświadczenie o odpowiedzialności materialnej nie stanowi takiej zgody. Po drugie, pracodawca naruszył przepisy dotyczące kwoty wolnej od potrąceń. W związku z tym Sąd zasądził na rzecz pracownika dochodzone kwoty wraz z odsetkami oraz zasądził koszty zastępstwa procesowego. Wyrokowi w części dotyczącej wynagrodzenia za pracę nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, potrącenie kary umownej z wynagrodzenia pracownika jest niedopuszczalne, jeśli pracodawca nie uzyskał pisemnej zgody pracownika na takie potrącenie oraz naruszył przepisy dotyczące kwoty wolnej od potrąceń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenie o odpowiedzialności materialnej nie jest równoznaczne z pisemną zgodą na potrącenie kary umownej. Ponadto, pracodawca naruszył przepisy art. 87 i 91 Kodeksu pracy, nie uzyskując zgody pracownika i nie przestrzegając kwoty wolnej od potrąceń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie
Strona wygrywająca
M. O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | powód |
| G. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) P.U. G. S. w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 87 § 1
Kodeks pracy
Z wynagrodzenia za pracę podlegają potrąceniu tylko ściśle określone należności, w tym kary pieniężne przewidziane w art. 108.
k.p. art. 87 § 1
Kodeks pracy
Potrącenia kar pieniężnych mogą być dokonywane do wysokości 90% wynagrodzenia, przy czym wolna od potrąceń jest kwota minimalnego wynagrodzenia.
k.p. art. 91 § 1
Kodeks pracy
Należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie.
k.p. art. 91 § 2
Kodeks pracy
Należności na rzecz pracodawcy mogą być potrącane jedynie powyżej kwoty wolnej od potrąceń, którą wyznacza minimalne wynagrodzenie za pracę.
Pomocnicze
k.p. art. 52 § 1
Kodeks pracy
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U.2016.623 j.t. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 477 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrącenie kary umownej z wynagrodzenia pracownika bez pisemnej zgody pracownika jest bezskuteczne. Pracodawca naruszył przepisy Kodeksu pracy dotyczące kwoty wolnej od potrąceń. Oświadczenie o odpowiedzialności materialnej nie jest równoznaczne z pisemną zgodą na potrącenie kary umownej.
Odrzucone argumenty
Potrącenie kary umownej było dopuszczalne na podstawie oświadczenia o odpowiedzialności materialnej. Pracownik swoim zachowaniem wyrządził szkodę pracodawcy, uzasadniającą potrącenie.
Godne uwagi sformułowania
Potrącenie nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 87 kp i n. Nie ma charakteru takiej zgody oświadczenie pracownika o odpowiedzialności materialnej, które podpisał. Pozwany pracodawca powinien w odniesieniu do konkretnej sytuacji i konkretnej kwoty potrącenia, uzyskać na piśmie zgodę pracownika.
Skład orzekający
Beata Grabiszewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dokonywania potrąceń z wynagrodzenia pracownika, w szczególności konieczności uzyskania pisemnej zgody na potrącenie kar umownych i przestrzegania kwoty wolnej od potrąceń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji potrącenia kary umownej nałożonej przez kontrahenta pracodawcy. Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących potrąceń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Kodeksu pracy dotyczących potrąceń z wynagrodzenia, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia, co jest, a co nie jest skuteczną zgodą na potrącenie.
“Czy pracodawca może potrącić karę umowną z Twojej pensji bez Twojej zgody? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2326,71 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1750 PLN
wynagrodzenie za pracę: 437,5 PLN
ekwiwalent za urlop wypoczynkowy: 139,21 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 900 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV P 25/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy – Sąd Pracy w B. Wydział IV Pracy w składzie: Przewodniczący: SSR Beata Grabiszewska Ławnicy ------------------------ Protokolant: Wiesława Rudzka po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 roku w Bełchatowie na rozprawie sprawy z powództwa M. O. przeciwko G. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) P.U. G. S. w B. o wynagrodzenie za pracę i ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy 1. zasądza od pozwanego G. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) P.U. G. S. w B. na rzecz powoda M. O. kwotę 2.326,71 zł /dwa tysiące trzysta dwadzieścia sześć złotych siedemdziesiąt jeden groszy/ z ustawowymi odsetkami: a/ od kwoty 1750,00 zł /jeden tysiąc siedemset pięćdziesiąt złotych 00/100/ od dnia 11 września 2015 roku do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za pracę; b/ od kwoty 437,50 zł /czterysta trzydzieści siedem złotych pięćdziesiąt groszy/ od dnia 11 października 2015 roku do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za pracę; c/ od kwoty 139,21 zł /sto trzydzieści dziewięć złotych dwadzieścia jeden groszy/ od dnia 27 listopada 2015 roku do dnia zapłaty tytułem ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy; 2. zasądza od pozwanego G. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) P.U. G. S. w B. na rzecz powoda M. O. kwotę 900,00 zł /dziewięćset złotych 00/100/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. nakazuje pobrać od pozwanego G. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) P.U. G. S. w B. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Bełchatowie kwotę 117,00 zł /sto siedemnaście złotych 00/100/ tytułem opłaty od pozwu; 4. wyrokowi w punkcie 1. / pierwszym / nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 1750,00 zł /jeden tysiąc siedemset pięćdziesiąt złotych 00/100/. Sygn. akt IV P 25/16 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 4 stycznia 2016 roku, skierowanym przeciwko G. S. , prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) .U. G. S. w B. , powód M. O. , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz łącznie kwoty 2.326,71 zł tytułem wynagrodzenia za pracę i ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy z ustawowymi odsetkami od poszczególnych kwot. Powód wnosił także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że był pracownikiem pozwanego od dnia 1 sierpnia 2015 roku. W dniu 7 września 2015 roku pozwany rozwiązał z nim stosunek pracy bez wypowiedzenia, jednakże nie wypłacił powodowi umówionego wynagrodzenia za pracę za okres zatrudnienia oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Wcześniej pracodawca wezwał powoda do zapłaty kwoty 5.000,00 zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną w mieniu pracodawcy. Po wezwaniu skierowanym przez powoda pracodawca pomniejszył roszczenie o kwotę niewypłaconych powodowi świadczeń. Powód podnosił, że potrącenie dokonane przez pozwanego jest nieskuteczne, bowiem nie wykazał, że w winy powoda poniósł szkodę, a nadto dokonał tego potrącenia z naruszeniem przepisów Kodeksu pracy obowiązujących w tym zakresie. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 22 stycznia 2016 roku wydanym w sprawie IV Np 6/16 Sąd Rejonowy w Bełchatowie nakazał pozwanemu G. S. , aby zapłacił powodowi żądane kwoty wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami zastępstwa procesowego w terminie 14 dni, albo wniósł w tym terminie sprzeciw. W dniu 17 lutego 2015 roku pozwany G. S. , reprezentowany przez pełnomocnika, złożył sprzeciw od przedmiotowego nakazu, w którym wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. W sprzeciwie zgłosił zarzut potrącenia wzajemnych wierzytelności powoda i pozwanego. W uzasadnieniu pozwany podnosił, że powód był jego pracownikiem i zawarł umowę o odpowiedzialności materialnej. Ponieważ stawił się do pracy po spożyciu alkoholu, pozwany rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia. Wskutek zachowania powoda kontrahent pozwanego nałożył na niego karę umowną w wysokości 5.000 zł. W toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. O. , na podstawie umowy o pracę z dnia 1 sierpnia 2015 roku, został zatrudniony przez pozwanego G. S. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera konstrukcji stalowych na czas wykonywania określonej pracy. W umowie o pracę wynagrodzenie zostało określone na kwotę 1.750 zł. /dowód: umowa o pracę – k. 7/ M. O. pracę świadczył na terenie Huty (...) w G. . Powód zapoznał się z wewnętrznymi regulacjami dotyczącymi obowiązku trzeźwości, przepisami BHP. Nie został poinformowany, że za naruszenie obowiązku trzeźwości grozi pracodawcy kara finansowa. /zeznania powoda – k. 39-40 w zw. z k. 43, k. 43-44/ W dniu 10 sierpnia 2015 roku powód podpisał oświadczenie o odpowiedzialności materialnej. W treści oświadczenia wskazano, że powód przyjmuje na siebie pełną odpowiedzialność materialną za mienie oraz składniki majątkowe firmy i w związku z tym zgadza się m.in. na pokrycie wszelkich strat powstałych z jego winy. W oświadczeniu zapisano również, że powód przyjmuje na siebie odpowiedzialność za nieprzestrzeganie regulaminu BHP oraz wszelkich kar i mandatów, którymi z jego winy będzie obciążony pracodawca. W przypadku nieuregulowania szkody przez powoda pracodawca zastrzegł sobie możliwość potrącenia z wynagrodzenia. /dowód: oświadczenie o odpowiedzialności materialnej – k. 22/ Pismem z dnia 7 września 2015 roku (...) Sp. z o.o. we W. poinformowała pozwanego G. S. , że w dniu 24 sierpnia 2015 roku podczas kontroli osób wchodzących na teren Huty (...) w G. M. O. znajdował się po użyciu alkoholu. Alkomat wykazał u powoda stężenie 0,10 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. W związku z tym Spółka (...) poinformowała pozwanego o naliczeniu kary umownej w wysokości 5.000 zł i załączyła notę obciążeniową. / dowód: pismo (...) k. 23, nota obciążeniowa – k. 24/ W związku z naruszeniem obowiązku trzeźwości przez powoda, z dniem 7 września 2015 roku pozwany pracodawca rozwiązał z M. O. umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda na podstawie art. 52 § 1 kp . / dowód: zeznania powoda – k. 39-40 w zw. z k. 43, k. 43-44; świadectwo pracy – k. 8/ Pozwany G. S. nie wypłacił powodowi wynagrodzenia za pracę za sierpień 2015 roku w kwocie 1750 zł, za okres od 1 do 7 września 2015 roku w kwocie 437,50 zł oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop w wysokości 139,21 zł. / okoliczność bezsporna/ Pismem z dnia 2 listopada 2015 roku pozwany G. S. wezwał powoda M. O. do zapłaty w terminie 14 dni 5.000 zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną w mieniu pracodawcy (obciążenie umowną karą finansową) w związku ze zdarzeniem z dnia 24 sierpnia 2015 roku. /dowód: wezwanie do zapłaty – k. 13 / Następnie powód pismem z dnia 20 listopada 2015 roku wezwał pozwanego do zapłaty kwoty zaległego wynagrodzenia za pracę i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wraz z ustawowymi odsetkami. W odpowiedzi na pismo powoda, pozwany poinformował, że po potrąceniu wzajemnych wierzytelności powód winien mu jeszcze zapłacić 2.673,29 zł wraz z odsetkami od dnia 8 września 2015 roku do dnia zapłaty. /dowód: wezwanie do zapłaty – k. 9, pismo pozwanego – k. 14 / Pomimo prowadzonej korespondencji pozwany G. S. nie wypłacił powodowi zaległych świadczeń. M. O. nie wyraził zgody na dokonanie przez pozwanego potrącenia z jego wynagrodzenia kwoty 5.000 zł. / dowód: zeznania powoda – k. 39-40 w zw. z k. 43, k. 43-44/ Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy Sąd ustalił na podstawie zeznań powoda M. O. dokumentów załączonych do akt sprawy. Sąd uznał za wiarygodne zeznania powoda M. O. . Znajdują one potwierdzenie w dowodach z dokumentów złożonych do akt sprawy. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie powód M. O. wnosił o zasądzenie od pozwanego G. S. łącznie kwoty 2.326,71 zł tytułem wynagrodzenia za pracę i ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Pozwany nie wypłacił powodowi wskazanej kwoty, bowiem dokonał potrącenia na poczet kary umownej za naruszenie przez powoda przepisów BHP i stawienie się do pracy po spożyciu alkoholu. Potrącenie nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 87 kp i n. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 kp z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - podlegają potrąceniu tylko następujące należności: 1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych; 2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne; 3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi; 4) kary pieniężne przewidziane w art. 108. Potrąceń dokonuje się w kolejności podanej w § 1 w następujących granicach: 1) w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości trzech piątych wynagrodzenia; 2) w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia. Zgonie z art. 87 1 § 1 kp wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości: 1) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne; 2) 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi; 3) 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 - przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108. Nadto przepis art. 91 § 1 kp stanowi, że należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Do tej grupy należą należności na rzecz pracodawcy, które zgodnie z § 2 pkt 1 powołanego przepisu mogą być potrącane jedynie powyżej kwoty wolnej od potrąceń, którą wyznacza minimalne wynagrodzenie za pracę, a to w przypadku powoda stanowiło kwotę 1750 zł. Biorąc pod uwagę przytoczone przepisy stwierdzić należy, że pozwany pracodawca dokonał potracenia wynagrodzenia powoda z naruszeniem przepisów o potrąceniach zawartych w Kodeksie pracy . Po pierwsze warunkiem potrącenia jest zgoda pracownika na jego dokonanie. W ocenie Sądu powód M. O. nie wyraził zgody na dokonanie potrącenia z jego wynagrodzenia na poczet kary umownej, którą kontrahent obciążył pozwanego. Nie ma charakteru takiej zgody oświadczenie pracownika o odpowiedzialności materialnej, które podpisał. Oświadczenie to ma ono jedynie charakter ogólnej deklaracji, co do wyrównania przez pracownika strat pracodawcy, powstałych z winy pracownika. Pracodawca zastrzegł sobie możliwość potrącenia z wynagrodzenia nieuregulowanej szkody. Jednakże pozwany pracodawca powinien w odniesieniu do konkretnej sytuacji i konkretnej kwoty potrącenia, uzyskać na piśmie zgodę pracownika. Kolejnym warunkiem, jaki powinien spełnić, jest zachowanie kwoty wolnej od potrąceń. Pozwany G. S. nie uzyskał od powoda żadnej zgody, ani ustnej, ani na piśmie na potrącenie kwoty 5000 zł tytułem kary umownej. W ogóle nie poinformował go o potrąceniu z wynagrodzenia i jego podstawie. Nie dochował także warunku w zakresie kwoty wolnej od potrąceń. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 80 kp w zw. z art. 78 kp i art. 171 § 1 kp Sąd zasądził na rzecz powoda wnioskowaną kwotę tytułem wynagrodzenia i ekwiwalentu za urlop, o czym orzekł w punkcie 1. wyroku. O odsetkach od należnych powodowi kwot wynagrodzenia i ekwiwalentu orzeczono na podstawie art. 481 k.c. O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 98 kpc , wyrażający zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Wysokość kosztów Sąd ustalił na podstawie przepisów § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.). Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku (Dz.U.2016.623 j.t.) w zw. z art. 98 kpc Sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 117,00 złotych tytułem opłaty od pozwu. Na podstawie art. 477 2 § 1 kpc Sąd nadał wyrokowi w punkcie pierwszym rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty nieprzekraczającej jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI