IV P 237/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Urzędu Miejskiego w Z. o zwrot nienależnie wyegzekwowanej kwoty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy od byłej pracownicy, K. P. Pierwotnie pracownica wyegzekwowała 36.888,12 zł na podstawie wyroku Sądu Rejonowego, który następnie został zaskarżony. Po postępowaniu kasacyjnym i ponownym rozpoznaniu sprawy, ostatecznie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r. zasądzono na rzecz pracownicy kwotę 8.920,80 zł brutto. Urząd Miejski domagał się zwrotu różnicy między kwotą wyegzekwowaną a kwotą ostatecznie należną, która wyniosła 26.913,11 zł. Sąd Rejonowy uznał powództwo za częściowo zasadne, ustalając kwotę nienależnego świadczenia na 15.840,51 zł. Sąd odrzucił zarzut pozwanej o wygaśnięciu obowiązku zwrotu na podstawie art. 409 k.c., wskazując na brak dowodów na bezproduktywne zużycie środków oraz na fakt, że pozwana powinna liczyć się z obowiązkiem zwrotu po doręczeniu skargi kasacyjnej. Sąd zasądził wskazaną kwotę wraz z odsetkami ustawowymi i rozłożył płatność na trzy kwartalne raty, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i zdrowotną pozwanej. Orzeczono również o kosztach procesu stosunkowo do wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o świadczeniu nienależnym (art. 410 k.c.) i wygaśnięciu obowiązku zwrotu (art. 409 k.c.) w kontekście zmienionych wyroków sądowych oraz stosowania art. 320 k.p.c. w sprawach o zwrot nienależnego świadczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wyroku po egzekucji, ale zasady prawne są szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadczenie spełnione na podstawie wyroku sądowego, który następnie został zmieniony, stanowi świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie spełnione na podstawie wyroku, który następnie został zmieniony, stanowi świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 k.c. z uwagi na odpadnięcie podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, zgodnie z którym uchylenie lub zmiana prawomocnego wyroku sprawia, że spełnione na jego podstawie świadczenie jest nienależne.
Czy obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia wygasa, jeżeli uzyskujący korzyść zużył ją w taki sposób, że nie jest już wzbogacony (art. 409 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek zwrotu nie wygasa, jeśli uzyskujący korzyść nie udowodnił bezproduktywnego zużycia środków lub jeśli powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dla zastosowania art. 409 k.c. konieczne jest udowodnienie trwałego braku wzbogacenia, a nie samo wyzbycie się środków. Pozwana nie udowodniła takiego zużycia, a nadto powinna była liczyć się z obowiązkiem zwrotu po doręczeniu skargi kasacyjnej.
Czy zasądzone świadczenie pieniężne można rozłożyć na raty na podstawie art. 320 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, biorąc pod uwagę sytuację majątkową, rodzinną lub zdrowotną dłużnika, sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sytuacja majątkowa i zdrowotna pozwanej uzasadnia rozłożenie świadczenia na raty, aby uniknąć niepowetowanej szkody i umożliwić spłatę w sposób najmniej dotkliwy, jednocześnie uwzględniając interes wierzyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Urząd Miejski w Z. | instytucja | powód |
| K. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bezpodstawnie uzyskał korzyść majątkową, obowiązany jest do jej wydania.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Szczególny przypadek bezpodstawnego wzbogacenia stanowi świadczenie nienależne, gdy podstawa świadczenia odpadła.
Pomocnicze
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania, jeśli termin nie jest oznaczony.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za zwłokę, gdy dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 100 § zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach procesu.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie spełnione na podstawie wyroku, który następnie został zmieniony, jest świadczeniem nienależnym. • Pozwana nie udowodniła bezproduktywnego zużycia nienależnie uzyskanej korzyści. • Pozwana powinna była liczyć się z obowiązkiem zwrotu korzyści po doręczeniu skargi kasacyjnej. • Sytuacja majątkowa i zdrowotna pozwanej uzasadnia rozłożenie świadczenia na raty.
Odrzucone argumenty
Żądanie zwrotu jest bezzasadne, gdyż egzekucja była prowadzona na podstawie wyroku. • Nastąpiło wygaśnięcie obowiązku zwrotu na podstawie art. 409 k.c. z uwagi na zużycie środków. • Powód jest zobowiązany do odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i podatek dochodowy od świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie lub zmiana prawomocnego wyroku sprawia, że spełnione na jego podstawie świadczenie jest nienależne • nie budzi natomiast wątpliwości, iż obowiązek udowodnienia tych okoliczności (...) spoczywał na pozwanej • w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie
Skład orzekający
Tomasz Fudali
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o świadczeniu nienależnym (art. 410 k.c.) i wygaśnięciu obowiązku zwrotu (art. 409 k.c.) w kontekście zmienionych wyroków sądowych oraz stosowania art. 320 k.p.c. w sprawach o zwrot nienależnego świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wyroku po egzekucji, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ostateczne rozstrzygnięcie sądowe i jak mogą się zmieniać prawa i obowiązki stron po pierwotnym wyroku. Rozłożenie na raty dodaje ludzkiego wymiaru.
“Czy musisz zwrócić pieniądze, które wyegzekwowałeś na podstawie wyroku, który potem został zmieniony?”
Dane finansowe
WPS: 26 913,11 PLN
zwrot nienależnego świadczenia: 15 840,51 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.