IV P 281/13

Sąd Rejonowy w Kłodzku – Sąd PracyKłodzko2014-08-29
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokarejonowy
odprawaumowa na czas określonyzwolnienia grupoweprzyczyny niedotyczące pracownikakodeks pracyrozwiązanie umowypracodawcapracowniksąd pracy

Sąd zasądził od pracodawcy na rzecz pracownicy odprawę pieniężną w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na czas określony z przyczyn niedotyczących pracownika, mimo zastosowania przez pracodawcę art. 30 § 1 pkt 2 k.p.

Pracownica dochodziła odprawy pieniężnej po rozwiązaniu umowy o pracę na czas określony z przyczyn niedotyczących pracownika. Pracodawca argumentował, że umowa została rozwiązana na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 k.p., co nie rodzi prawa do odprawy. Sąd ustalił, że rozwiązanie umowy było spowodowane zmianami organizacyjnymi i redukcją zatrudnienia, a pracownica była zatrudniona na podstawie umowy na czas określony z klauzulą wypowiedzenia. Sąd uznał, że ustawa o zwolnieniach grupowych ma zastosowanie również do umów na czas określony, jeśli przyczyny rozwiązania leżą po stronie pracodawcy, i zasądził odprawę.

Powódka I. K. domagała się zasądzenia od pozwanej spółki (...) Sp. z o.o. w W. odprawy pieniężnej w kwocie 5200 zł, twierdząc, że jej umowa o pracę na czas określony została rozwiązana przez pracodawcę za wypowiedzeniem z przyczyn niedotyczących pracownika. Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że umowa została rozwiązana na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, co nie skutkuje powstaniem roszczenia o odprawę. Sąd ustalił, że powódka była zatrudniona na podstawie umowy na czas określony od 27.07.2009 r. do 30.06.2014 r., która zawierała klauzulę o możliwości rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem. W dniu 27.04.2012 r. otrzymała wypowiedzenie, które upłynęło 12.05.2012 r. W świadectwie pracy wskazano jako przyczynę rozwiązania art. 30 § 1 pkt 2 k.p. Sąd ustalił jednak, że rzeczywistą przyczyną rozwiązania umowy były zmiany organizacyjne, restrukturyzacja produkcji i redukcja zatrudnienia w związku z likwidacją zakładu. Sąd uznał, że ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ma zastosowanie również do umów na czas określony, nawet jeśli pracodawca formalnie powołuje się na art. 30 § 1 pkt 2 k.p., o ile faktyczne przyczyny leżą po stronie pracodawcy. Zasądzono odprawę w kwocie 4532,64 zł z ustawowymi odsetkami, koszty procesu oraz nadano wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2266,32 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę na czas określony, której rozwiązanie nastąpiło za wypowiedzeniem z przyczyn niedotyczących pracownika, przysługuje odprawa pieniężna na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o zwolnieniach grupowych ma zastosowanie do wszystkich rodzajów umów o pracę, w tym umów na czas określony, jeśli przyczyny rozwiązania leżą po stronie pracodawcy. Nawet jeśli pracodawca formalnie powołuje się na art. 30 § 1 pkt 2 k.p. przy umowie na czas określony z klauzulą wypowiedzenia, a faktyczne przyczyny są niedotyczące pracownika, pracownik ma prawo do odprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie odprawy pieniężnej i kosztów

Strona wygrywająca

I. K.

Strony

NazwaTypRola
I. K.osoba_fizycznapowódka
(...) Sp. z o.o. w W.spółkapozwana

Przepisy (10)

Główne

u.zw. grup. art. 1 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Ustawa ma zastosowanie do wszystkich rodzajów umów o pracę, w tym na czas określony, jeśli przyczyny rozwiązania leżą po stronie pracodawcy.

u.zw. grup. art. 8 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Określa prawo pracownika do odprawy pieniężnej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia.

u.zw. grup. art. 10 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Stosuje się odpowiednio przepisy ustawy w przypadku indywidualnych zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika, gdy stanowią one wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie.

Pomocnicze

k.p. art. 30 § § 1 pkt 2

Kodeks pracy

Pracodawca powołał się na ten przepis przy wypowiadaniu umowy na czas określony, jednak sąd uznał, że nie było to faktyczną przyczyną rozwiązania umowy.

u.zw. grup. art. 1 § ust. 2 pkt a

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Dyrektywa UE ma zastosowanie do zwolnień grupowych w ramach umów na czas określony, gdy zwolnienia następują przed upływem terminu lub wykonaniem tych umów.

u.zw. grup. art. 5 § ust. 7

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Potwierdza zastosowanie ustawy do umów na czas określony.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Podstawa do orzeczenia odsetek ustawowych.

k.p.c. art. 477 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawach z zakresu prawa pracy.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podstawa obciążenia pozwanego pracodawcy kosztami sądowymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o zwolnieniach grupowych ma zastosowanie do umów na czas określony, gdy przyczyny rozwiązania leżą po stronie pracodawcy. Rzeczywista przyczyna rozwiązania umowy o pracę na czas określony, mimo formalnego powołania się na art. 30 § 1 pkt 2 k.p., była związana ze zmianami organizacyjnymi i redukcją zatrudnienia. Brak sprostowania świadectwa pracy lub niekwestionowanie trybu rozwiązania umowy nie pozbawia prawa do odprawy.

Odrzucone argumenty

Rozwiązanie umowy na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 k.p. nie rodzi prawa do odprawy pieniężnej. Pracownica nie skorzystała z możliwości sprostowania świadectwa pracy ani nie zakwestionowała trybu rozwiązania umowy w terminie.

Godne uwagi sformułowania

Rozwiązanie umowy o pracę zawartej z powódką było spowodowane wyłącznie zmianami organizacyjnymi przeprowadzanymi przez pozwanego pracodawcę. Wbrew stanowisku strony pozwanej należy niepodważalnie przyjąć, że przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003 r. [...] mają zastosowanie do wszystkich rodzajów umów o pracę, w tym także do umów o pracę zawartych na czas określony. Jeżeli zatem rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas określony następuje z przyczyn nieleżących po stronie pracownika [...], to zwalnianemu pracownikowi przysługuje prawo do odprawy pieniężnej.

Skład orzekający

Andrzej Józefowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych do umów na czas określony z klauzulą wypowiedzenia, gdy przyczyny leżą po stronie pracodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy faktyczne przyczyny rozwiązania umowy leżą po stronie pracodawcy, a nie pracownika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak pracodawcy próbują obejść przepisy o odprawach, a sąd skrupulatnie analizuje faktyczne przyczyny zwolnienia, potwierdzając ochronę pracownika nawet przy umowie na czas określony.

Czy umowa na czas określony chroni pracodawcę przed wypłatą odprawy? Sąd odpowiada!

Dane finansowe

WPS: 4532,64 PLN

odprawa pieniężna: 4532,64 PLN

zwrot kosztów procesu: 450 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV P 281/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2014r. Sąd Rejonowy w Kłodzku – Sąd Pracy w składzie: Przewodniczący SSR Andrzej Józefowski Protokolant Małgorzata Sypek po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. w Kłodzku sprawy z powództwa I. K. przeciwko (...) Sp. z o.o. w W. o odprawę pieniężną I. zasądza od strony pozwanej (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powódki I. K. kwotę 4 532,64zł (cztery tysiące pięćset trzydzieści dwa złote 64/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 13 maja 2012r. do dnia zapłaty; II. zasądza od strony pozwanej (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powódki I. K. kwotę 450zł (czterysta pięćdziesiąt złotych 00/100), tytułem zwrotu kosztów procesu; III. wyrokowi w punkcie l nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2 266,32zł; IV. nakazuje stronie pozwanej (...) Sp. z o o w W. uiścić na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kłodzku) kwotę 227zł (dwieście dwadzieścia siedem złotych 00/100). tytułem opłaty sądowej, od ponoszenia której powódka jest ustawowo zwolniona. Sygn. akt IV P 281/13 UZASADNIENIE Powódka I. K. domagała się zasądzenia od strony pozwanej (...) Spółka z o.o. w W. kwoty 5200 zł z ustawowymi odsetkami od 12 05 2012 r. W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że była zatrudniona u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas określony, przy czym umowa ta została rozwiązana przez pracodawcę za wypowiedzeniem z przyczyn niedotyczących pracownika. Mimo to strona pozwana nie wypłaciła powódce odprawy pieniężnej w kwocie dochodzonej pozwem. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 7 10 2013 r. nakazano stronie pozwanej, aby zapłaciła powódce kwotę 5200 zł z ustawowymi odsetkami od 12 05 2012 r. W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana (...) Spółka z o.o. w W. wniosła o oddalenie powództwa zarzucając, że pozwany pracodawca zatrudniał powódkę na podstawie umowy o pracę na czas określony z dnia 27 07 2009 r. zawierającej zapis o możliwości rozwiązania umowy przez każdą ze stron za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Pismem z dnia 27 04 2012 r. pozwany korzystając z postanowień wyżej wskazanej umowy o pracę oraz swojego prawa do dobrowolności zatrudniania pracowników na czas określony, zawiadomił powódkę o rozwiązaniu umowy o pracę za dwutygodniowym wypowiedzeniem na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 kodeksu pracy . Według strony pozwanej rozwiązanie w/w umowy nie było związane ze zwolnieniem z przyczyn ekonomicznych. Powódka nie skorzystała z możliwości wniesienia odwołania do Sądu Rejonowego Sądu Pracy w K. . W dniu 16 05 2012 roku pozwany wydał powódce świadectwo pracy za okres zatrudnienia u pozwanego wskazując jako tryb rozwiązania umowy pracę wypowiedzenie na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 kodeksu pracy . Powódka przyjęła świadectwo pracy bez zastrzeżeń oraz nie wystąpiła o jego sprostowanie w przypisanych terminach zarówno do pozwanego jako pracodawcy czy do Sądu Pracy . Zdaniem pozwanego oznacza to, że powódka w pełni akceptowała treść otrzymanego dokumentu. W ocenie strony pozwanej rozwiązanie umowy o pracę zawartej z powódką na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 kodeksu pracy nie skutkuje powstaniem roszczenia o wypłatę odprawy pieniężnej na podstawie przepisów ustawy 13 03 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W toku procesu powódka zmieniła żądanie pozwu wnosząc o zasądzenie tytułem odprawy pieniężnej kwoty 4532,64 zł , w pozostałej części cofnęła pozew za zrzeczeniem się roszczenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Powódka I. K. była zatrudniona u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas określony z dnia 27 07 2009 r. zawartej na okres od 27 07 2009 r. do 30 06 2014 r. Umowa z dnia 27 07 2009 r. przewidywała dopuszczalność jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem. ( dowód : umowa o pracę k 6 akt sprawy ) W dniu 27 04 2012 r. powódka otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, który upłynął 12 05 2012 r. W świadectwie pracy z dnia 16 05 2012 r. pracodawca podał, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu Pracy . Powódka nie składała wniosku o sprostowanie świadectwa pracy. ( dowód : pismo o wypowiedzeniu umowy o pracę k 19, świadectwo pracy powódki k 7 ) Rozwiązanie umowy o pracę zawartej z powódką było spowodowane wyłącznie zmianami organizacyjnymi przeprowadzanymi przez pozwanego pracodawcę. Nastąpiła zmiana profilu produkcji strony pozwanej, przeniesienie produkcji do zakładu w S. i w końcowym efekcie całkowite zamknięcie huty w S. . Powódka pracowała jako zdobnik szkła . W wyniku zmiany rodzaju produkcji ( wygaszenie wanny ) zwolniono pracowników – w tym powódkę - którzy zostali uznani za najmniej zdatnych do wykonywania nowej produkcji w zakładzie w S. . ( dowód: zeznania świadka P. S. ) Powódka otrzymywała przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pracę w wysokości 2266,32 zł ( dowód : zaświadczenie strony pozwanej k 66, listy płac powódki k 67- ) W okresie od 1 09 2012 r. do 30 06 2013 r. powódka świadczyła pracę na rzecz strony pozwanej na podstawie umowy zlecenia . ( dowód : zaświadczenie k 33 ) Sąd zważył : Podstawą roszczeń powódki są bez wątpienia przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.2003.90.844 ze zm. ) Powołana ustawa- zwana ustawą o zwolnieniach grupowych -ma zastosowanie do wszystkich osób posiadających status pracownika w rozumieniu art. 2 k.p. Nie ma przy tym znaczenia, na podstawie jakiej umowy pracownik świadczy pracę (np. terminowej, w celu przygotowania zawodowego), czy świadczy pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, czy też w ograniczonym. Ustawie niewątpliwie podlegają także pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy zawartej na czas określony i na czas wykonania określonej pracy – co wynika wprost z art. 5 ust. 7 ustawy). Pogląd ten podzielany jest przez doktrynę (K. Jaśkowski, E. Maniewska, J. Stelina: Zwolnienia grupowe. Komentarz, Warszawa 2007 r., s. 26) oraz wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1994 r., I PZP 52/94, OSNAPiUS 1995 nr 9, poz. 107) , a nadto z art. 1 ust. 2 lit. a dyrektywy Rady Nr 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych (Dz.U.UE.L.98.225.16), zgodnie z którym ma ona zastosowanie do zwolnień grupowych w ramach umów o pracę zawartych na czas określony, gdy takie zwolnienia następują przed upływem terminu lub wykonaniem tych umów. Jak wspomniano w piśmiennictwie stwierdza się jednoznacznie, że ustawą o zwolnieniach grupowych objęto pracowników zatrudnionych na podstawie umowy na czas określony (por. E. Maniewska: (w:) Grupowe zwolnienia. Komentarz. 2 wydanie, Warszawa 2007, s. 26; Ł. Pisarczyk: (w:) Zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika. Warszawa 2005, s. 42; L. Florek: Zwolnienia pracowników z przyczyn dotyczących zakładów pracy, Warszawa 1992, s. 7; G. Bieniek: Problematyka prawna grupowych zwolnień z pracy (na tle ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy), PiZS 1990, nr 1-3, s. 46; E. Wichrowska-Janikowska: Wypowiadanie umów na czas określony, PiZS 2000 nr 10, s. 35). Wynika to bowiem zarówno z językowego brzmienia art. 1 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych w związku z art. 2 k.p. , jak i z art. 1 ust. 2 pkt a dyrektywy Rady Nr 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych (Dz.U.UE.L.98.225.16), w myśl którego dyrektywa ma zastosowanie do zwolnień grupowych w ramach umów o pracę zawartych na czas określony, gdy takie zwolnienia następują przed upływem terminu lub wykonaniem tych umów. Uwzględnienie prawa wspólnotowego potwierdza zatem taką interpretację przepisów ustawy o zwolnieniach grupowych, która obejmuje swym zakresem regulacji również umowy na czas określony. Wbrew stanowisku strony pozwanej należy niepodważalnie przyjąć, że przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ze zm.) mają zastosowanie do wszystkich rodzajów umów o pracę, w tym także do umów o pracę zawartych na czas określony. Ustawa ta nie różnicuje pracowników, z którymi zawarto umowę o pracę na czas określony jeśli chodzi o nabycie prawa do odprawy pieniężnej. Zarówno ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. nr 4, poz. 19 ze zm.) jak i ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ma zastosowanie do wszystkich pracowników z wyjątkiem zatrudnionych na podstawie mianowania oraz do wszystkich rodzajów umów o pracę, a więc zawartych na czas nieokreślony, określony, na czas wykonania określonej pracy, a także na czas próbny (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1994 r. I PZP 52/94, (OSNAPiUS 1995 nr 91, poz. 107), wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1999 r. I PKN 256/99 (OSNAPiUS 2001 nr 1, poz. 13), wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2005 r. II PK 294/04 (OSNP 2006 nr 13-14, poz. 207). Jeżeli z przyczyn niedotyczących pracownika dochodzi do rozwiązania umowy o pracę na czas określony z klauzulą przewidzianą w art. 33 k.p. , to pracodawca, nie będąc wówczas formalnie zobowiązany do wskazywania przyczyny wypowiedzenia takiej umowy, ma obowiązek wypłacenia pracownikowi odprawy pieniężnej. Wynika to chociażby z treści art. 8 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych, w myśl którego odprawa pieniężna przysługuje pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia. Niewątpliwie unormowanie to odnosi się do każdego rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn, bez względu na rodzaj kreującej go umowy o pracę. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.03.90.844 ze zm.) przepisy art. 5 ust. 3-7 i art. 8 tej ustawy stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art. 1 tej ustawy. Zwolnieniem indywidualnym, do którego ma zastosowanie powołany przepis, jest zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika, jeśli pracodawca dokonuje zwolnienia (wliczając w to także porozumienia stron) grupy pracowników nieprzekraczającej: - 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników, - 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100 pracowników, jednak mniej niż 300 pracowników, - 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 pracowników. Należy jednak pamiętać, że ustawę stosuje się w przypadku rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn w niej określonych w drodze wypowiedzenia lub na mocy porozumienia stron. Konieczne jest w związku z tym zaznaczyć, że mimo iż przepisy prawa pracy nie przewidują obowiązku uzasadniania wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony, z prawnego punktu widzenia określenie tych przyczyn jest w tym wypadku niezbędne. Jeżeli zatem rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas określony następuje z przyczyn nieleżących po stronie pracownika (np. likwidacja pracodawcy ), a pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, to zwalnianemu pracownikowi przysługuje prawo do odprawy pieniężnej. Zatem , pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników, który zwalnia z przyczyn niedotyczących pracowników, ma obowiązek stosować ustawę o zwolnieniach grupowych. Dotyczy to zarówno zwolnień grupowych, jak i indywidualnych (likwidacja stanowiska pracy). Chociaż, w praktyce pracodawcy, w celu uniknięcia stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych, a przede wszystkim wypłaty odprawy, nie rozwiązują umów na czas określony w oparciu o ustawę o zwolnieniach grupowych, ale na podstawie art. 33 k.p. i klauzuli o możliwości wypowiedzenia to należy przyjąć, że jeżeli rzeczywista przyczyna wypowiedzenia umowy nie leży po stronie pracownika, należy stosować ustawę o zwolnieniach grupowych. Oznacza to obowiązek wypłaty odprawy, a w razie zwolnień określonej w ustawie liczby pracowników – konieczność stosowania procedury zwolnień grupowych. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2008 r. (II PK 137/08, Monitor Prawa Pracy 2009/1/3), zgodnie z którym rozwiązanie umów na czas określony z wieloma pracownikami rodzi konieczność wszczęcia procedury związanej ze zwolnieniami grupowymi. Podstawową przesłanką stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych jest konieczność rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników . W uproszczeniu można przyjąć, iż są to przyczyny dotyczące pośrednio bądź bezpośrednio pracodawcy. Mogą mieć one zróżnicowany charakter, począwszy od ekonomiczno-finansowych, poprzez organizacyjno-strukturalne, skończywszy na technologiczno-ekologicznych. W warunkach gospodarczych zbliżonych do wolnorynkowych nader częstą przyczyną zwolnień grupowych jest konieczność ograniczenia produkcji bądź usług wynikających ze zmniejszenia popytu. Trudności w zbycie towarów bądź sprzedaży usług zmuszają wielokroć pracodawców do szukania oszczędności w sferze personalnej. Skutkuje to zmianami organizacyjno-strukturalnymi w wymiarze wewnątrzzakładowym, co pociąga za sobą redukcję zbędnych bądź niewydajnych stanowisk pracy. Dotyczy to także częstych zmian profilu produkcji. W tym kontekście warto przywołać stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 1998 r., I PKN 393/98, zgodnie z którym dla uznania zasadności wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę na skutek zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych nie jest wymagane uprzednie wprowadzenie zmian w regulaminie i schemacie organizacji zakładu pracy. Z punktu widzenia art. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych nie jest istotne, czy zwolnienia następują z winy pracodawcy, który niewłaściwie zarządzał przedsiębiorstwem, czy też są następstwem okoliczności od niego niezależnych. W tym drugim przypadku w rachubę wchodzi cały splot zróżnicowanych czynników o charakterze obiektywnym. Z jednej strony mogą mieć one charakter losowy (np. klęska żywiołowa), z drugiej zaś charakter finansowy (np. wysokie koszty pozyskania kredytów, ryzyko kursowe), gospodarczy (np. recesja) bądź polityczny (np. sankcje ekonomiczne wobec kraju importera towarów). W tym kontekście uprawniona wydaje się konstatacja, że przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie stosunku pracy w ramach ustawy o zwolnieniach grupowych są wszelkie inne czynniki - poza statusem pracownika - rzutujące na potrzebę świadczenia pracy na rzecz konkretnego pracodawcy. Przyczynami niedotyczącymi pracownika są wszelkie okoliczności, które nie wiążą się bezpośrednio z osobą pracownika, niezależnie od tego, czy mieściłyby się one w klauzuli wypowiedzenia nieuzasadnionego w rozumieniu art. 45 k.p. , czy też nie. W przeciwieństwie do swojej poprzedniczki, obecnie obowiązująca ustawa z dnia 13 marca 2003 r. definiując w art. 1 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 pojęcie zwolnień grupowych i indywidualnych nie posługuje się kryterium zmniejszenia zatrudnienia, a dotychczasowy katalog leżących po stronie pracodawcy przyczyn rozwiązania stosunku pracy zastąpiono w niej - wzorem Dyrektywy Rady Unii Europejskiej Nr 98/59/WE - ogólnym zwrotem "przyczyn niedotyczących pracownika". Poprzednia ustawa o zwolnieniach grupowych mówiła o przyczynach dotyczących pracodawcy, wskazując, iż chodzi o przyczyny ekonomiczne lub związane ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi albo technologicznymi, w tym także gdy zmiany te następują w celu poprawy warunków pracy lub środowiska naturalnego. Obecna regulacja ustawowa obejmuje wszystkie przypadki, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje z przyczyn niedotyczących pracowników, nie ograniczając się jedynie do przyczyn ekonomicznych czy też różnego rodzaju przekształceń organizacyjnych i technologicznych. Przyczyny, które nie są związane ani z osobą pracownika, ani ze sposobem świadczenia przez niego pracy, należy traktować jako przyczyny niedotyczące pracownika. Przyczyny te, nawiązując do brzmienia dawnej ustawy, podzielić można na ekonomiczne, organizacyjne, produkcyjne, technologiczne, a także inne przyczyny dotyczące pracodawcy. Mogą one wynikać zarówno z okoliczności zewnętrznych, zmuszających do zmian organizacyjnych, jak też z inicjatywy pracodawcy . Istnienie przesłanki rozwiązania stosunku pracy podlega następczej kontroli sądowej- co dotyczy umów o pracę zawartych na czas określony z klauzulą dopuszczającą ich rozwiązanie za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Art. 10 ustawy o zwolnieniach grupowych a w ślad za nim inne przepisy ustawy, ma zastosowanie, gdy przyczyny niedotyczące pracowników stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron. W kwestii wykładni sformułowania "wyłączny powód" pełną aktualność zachowuje wyrok z dnia 10 października 1990 r. (I PR 319/90, OSNCP 1992, z. 11, poz. 204), w którym Sąd Najwyższy trafnie przyjął, iż "Sformułowanie zawarte w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), że przyczyny wymienione w art. 1 ust. 1 tej ustawy «stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy» należy rozumieć jako sytuację, w której bez zaistnienia tych przyczyn nie zostałaby podjęta przez kierownika zakładu pracy indywidualna decyzja o zwolnieniu pracownika". Zatem, należy stwierdzić, że przez zawarte w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Nr 4, poz. 19 ze zm.) sformułowanie, że przyczyny wymienione w art. 1 ust. 1 tej ustawy "stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy" należy rozumieć sytuację, w której bez zaistnienia tych przyczyn (zmniejszenia zatrudnienia ze względów ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi albo technologicznymi) nie zostałaby podjęta przez kierownika zakładu pracy indywidualna decyzja o zwolnieniu pracownika. Oprócz tych przyczyn mogą więc występować inne jeszcze okoliczności wpływające na rozwiązanie umowy o pracę z konkretnym pracownikiem (np. niewłaściwe wykonywanie obowiązków pracowniczych, niska wydajność pracy, naruszenie dyscypliny pracy czy długotrwała, usprawiedliwiona nieobecność w pracy), które jednak same w sobie - bez występowania przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy - nie doprowadziłyby do podjęcia decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy. W wyniku analizy zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że wyłączną przyczyną -w rozumieniu jak wyżej przedstawiono- wypowiedzenia zawartej z powódką umowy o pracę były przyczyny leżące po stronie pracodawcy, w szczególności konieczność restrukturyzacji i zmiany profilu produkcji oraz redukcji zatrudnienia w zakładzie pracy H. S. S. w S. w związku z zamierzoną likwidacją tego zakładu i przeniesieniem produkcji do huty do S. . Pracodawca konsekwentnie dążył do likwidacji zakładu pracy - H. S. S. w S. , co nastąpiło ostatecznie w połowie 2013r. Jest wiadome powszechnie, że na miejscu h. s. w S. pozostały jedynie ruiny – obrazowo pokazane w Internecie. Począwszy od początku 2012r. pozwany pracodawca stopniowo redukował zatrudnienie, likwidując jednocześnie stanowiska pracy. Powódka wiarygodnie zeznała, że nie odmawiała pracy na zdobieniu szkła zarówno tzw. dmuchanego i prasowanego, przyczyną jej zwolnienia z pracy był brak zleceń i wygaszanie „wanny” w S. . Okoliczność, że powódka była zainteresowana kontynuowaniem pracy potwierdza fakt świadczenia pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zmiana zamówień na inne trudniejsze w wykonaniu , przestawienie produkcji na szkło dmuchane z prasowanego doprowadziło w efekcie do zwolnienia powódki i innych pracowników zatrudnionych na dziale zdobienia. Gdyby nie potrzeba zmniejszenia zatrudnienia wynikająca ze zmiany zamówień i profilu produkcji strony pozwanej do wypowiedzenia umowy o pracę z powódką nie doszłoby. Usprawiedliwia to pogląd o wyłączności przyczyny wypowiedzenia w rozumieniu art. 10 ustawy o zwolnieniach grupowych. Jak wskazano, fakt zawarcia przez strony umowy o pracę na czas określony z dopuszczalnością jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem nie pozbawia sam przez się powódki prawa do odprawy pieniężnej z ustawy z dnia z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.03.90.844 ze zm.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.03.90.844 ze zm.) pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości: 1)jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata; 2)dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat; 3)trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat. Zarzuty podniesione przez stronę pozwaną odnośnie przyczyn wypowiedzenia i wpływu zaniechania sprostowania świadectwa pracy na zasadność roszczenia o odprawę pieniężną są chybione. Pracodawca wykorzystując klauzulę o dopuszczalności wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony nie jest zobligowany do podania w piśmie o wypowiedzeniu przyczyny wypowiedzenia, co dotyczy wyłącznie umów o pracę zawartych na czas nieokreślony ( art. 30 § 4 k.p. ) Nie oznacza to jednak , że przyczyna wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę na czas określony nie istnieje. Nie jest uprawniony wniosek, że poprzez nie podanie przyczyny wypowiedzenia pozwany pracodawca dał tym samym pracownikowi jasno do zrozumienia, że u podstaw rozwiązania jego umowy legły przyczyny inne niż te dotyczące wyłącznie pracodawcy , a tym samym, że odprawa przewidziana w ustawie o zwolnieniach grupowych mu nie przysługuje. Powołane przez stronę pozwaną orzeczenie Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt II PK 4/2011 zgodnie z którym „stwierdzenie, że wypowiedzenie umowy o pracę naruszało obowiązujące przepisy, może być dokonane wyłącznie w postępowaniu sądowym toczącym się na skutek powództwa pracownika o przywrócenie do pracy-albo o odszkodowanie nie dotyczy sporu o prawo o odprawę pieniężną na tle ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.03.90.844 ze zm.) , a jedynie roszczeń związanych z wypowiedzeniem naruszającym prawo . Podobnie błędnie przywołała strona pozwana wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II PK 164/2008, w którym sąd wskazał, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że „zasadą prawa pracy (kardynalną) jest możliwość zakwestionowania zgodności z prawem (zasadności) rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę wyłącznie przez odpowiednie powództwo (o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, o przywrócenie do pracy, o odszkodowanie), wniesione z zachowaniem odpowiedniego terminu ( art. 264 k.p. )." Dopiero zaś stwierdzenie w ramach postępowania sądowego wywołanego wniesieniem takiego powództwa, że prawdziwym powodem dokonywania wypowiedzenia jest konieczność rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, otwiera następnie drogę do roszczenia o zapłatę przez pracodawcę należnej pracownikowi odprawy. Powyższe nie jest przy tym ograniczone wyłącznie do umów o pracę na czas nieokreślony. Jest błędne stanowisko pozwanej, że powództwo o odprawę pieniężną na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.03.90.844 ze zm.) musi być poprzedzone sporem o zgodność z prawem wypowiedzenia umowy o pracę i jest ograniczone terminem z art. 264 k.p. Nie zgłoszenie żądania o sprostowanie świadectwa pracy także nie stoi na przeszkodzie w dochodzeniu żądań o odprawę pieniężną z ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.03.90.844 ze zm.) Świadectwo pracy jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym. Stanowi ono dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła w imieniu pracodawcy zawarte w nim oświadczenie ( art. 245 k.p.c. ). Pracownik może prowadzić dowody przeciwko treści świadectwa, a także udowadniać innymi środkami dowodowymi niż świadectwo okoliczności, które powinny być objęte treścią świadectwa. Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 16 lipca 2009 r., II PK 1/09, OSNP 2011, nr 5-6, poz. 71, dowód przeciwko stwierdzeniom zawartym w świadectwie pracy jako dokumencie może być przeprowadzony w każdym czasie w ramach postępowania o konkretne roszczenie, także po upływie terminów określonych w tym przepisie. Zeznania świadka P. S. zasługiwały na wiarę skoro znalazły potwierdzenie i uzupełnienie w pozostałym materiale dowodowym. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 k.c. Sąd w orzeczeniu kończącym w instancji sprawę z zakresu prawa pracy, w której wartość przedmiotu sporu nie przewyższa kwoty 50.000 zł: obciąża pozwanego pracodawcę na zasadach określonych w art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) kosztami sądowymi, których nie miał obowiązku uiścić pracownik wnoszący powództwo lub odwołanie do sądu (art. 96 ust. 1 pkt 4 tej ustawy) - ( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 03 2007 r. I PZP 1/07 OSNP 2007/19-20/269..). Zgodnie z art. 4772 § 1 k.p.c. zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. O kosztach procesu rozstrzygnięto zgodnie z regułą z art. 98 k.p.c. i Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002, Nr 163, poz. 1348) Kierując się powyższymi przesłankami orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI