IV P 226/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Ł. J. domagał się od pozwanej Spółki zwrotu kwoty 26.667 zł, którą zapłacił tytułem kosztów szkolenia na maszynistę. Strony zawarły umowę o podnoszenie kwalifikacji zawodowych, w której koszt szkolenia ustalono na 30.000 zł, z czego 20.000 zł miało być pokryte z pożyczki udzielonej przez pozwanego, a 10.000 zł przez powoda. Powód zobowiązał się przepracować u pozwanego 3 lata po ukończeniu szkolenia, pod rygorem zwrotu kosztów. Umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron. Powód twierdził, że w związku z tym nie był zobowiązany do zwrotu kosztów, a postanowienia dotyczące pożyczki są nieważne jako obejście przepisów Kodeksu pracy. Pozwana argumentowała, że powód nie przepracował wymaganego okresu i powinien zwrócić koszty, w tym pożyczkę, powołując się na przepisy ustawy o transporcie kolejowym. Sąd Rejonowy w Toruniu zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 16.385,25 zł. Sąd uznał, że umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych podlega przepisom Kodeksu pracy, a nie ustawy o transporcie kolejowym. Stwierdził nieważność postanowień umowy dotyczących pożyczki jako świadczenia dodatkowego, które nie powinno podlegać zwrotowi w tej formie. Sąd ustalił rzeczywiste koszty szkolenia i badań lekarskich poniesione przez pozwanego na kwotę 10.281,75 zł. Ponieważ powód zapłacił 26.667 zł, zasądził na jego rzecz różnicę. Sąd podkreślił, że rozwiązanie umowy za porozumieniem stron nie rodziło obowiązku zwrotu kosztów zgodnie z umową, ale powód nie mógł żądać zwrotu całej zapłaconej kwoty ze względu na art. 411 pkt 1 kc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności w kontekście umów o pożyczkę i rozwiązywania umów o pracę za porozumieniem stron.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika szkolonego na maszynistę, ale zasady prawne są szeroko stosowalne do innych przypadków podnoszenia kwalifikacji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych, w tym postanowienia dotyczące pożyczki, powinna być oceniana według przepisów Kodeksu pracy, czy ustawy o transporcie kolejowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych podlega przepisom Kodeksu pracy. Postanowienia dotyczące pożyczki są nieważne jako obejście przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych zawarta między stronami odnosi się bezpośrednio do przepisów Kodeksu pracy, a nie ustawy o transporcie kolejowym. Postanowienia dotyczące pożyczki zostały uznane za nieważne na podstawie art. 58 k.c. w zw. z art. 300 k.p., ponieważ stanowiły obejście przepisów dotyczących zwrotu świadczeń dodatkowych.
Czy pracownik, z którym umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron, jest zobowiązany do zwrotu kosztów szkolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli rozwiązanie umowy nastąpiło za porozumieniem stron, a umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie przewiduje zwrotu kosztów w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zgodnie z umową, pracodawca miał prawo żądać zwrotu kosztów tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak rozwiązanie umowy przez pracownika za wypowiedzeniem lub z jego winy. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron nie było jedną z tych przesłanek.
Czy wynagrodzenie wypłacone pracownikowi w okresie szkolenia może podlegać zwrotowi pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie może żądać zwrotu wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za okres szkoleń.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo i doktrynę, zgodnie z którą postanowienie nakładające na pracownika obowiązek zwrotu wynagrodzenia za czas szkolenia byłoby niezgodne z art. 103 ust. 4 § 2 KP, jako mniej korzystne dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy.
Jaka jest wysokość rzeczywistych kosztów szkolenia, które pracownik może być zobowiązany zwrócić?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rzeczywiste koszty szkolenia, które pracownik może być zobowiązany zwrócić, obejmują opłaty za kurs i badania lekarskie, ale nie wynagrodzenie wypłacone w okresie szkolenia.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że rzeczywiste koszty szkolenia wyniosły 14.508 zł (opłata za kurs) plus koszty badań lekarskich (częściowo uznane). Powód zapłacił 26.667 zł, a powinien ponieść koszty w wysokości 10.281,75 zł, stąd zasądzono różnicę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. J. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 103
Kodeks pracy
Reguluje podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika, w tym urlopy szkoleniowe, zwolnienia z pracy i dodatkowe świadczenia pracodawcy.
Pomocnicze
k.p. art. 103³
Kodeks pracy
Pracodawca może przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia, np. pokryć opłaty za kształcenie.
k.p. art. 103⁴ § § 2
Kodeks pracy
Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy rozdziału dotyczącego podnoszenia kwalifikacji.
k.p. art. 103⁵
Kodeks pracy
Określa przypadki, w których pracownik jest obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 411 § pkt 1
Kodeks cywilny
Nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli świadczący wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej.
k.p.c. art. 300
Kodeks postępowania cywilnego
Do stosunku prawnego będącego podstawą roszczenia o świadczenie pracodawcy wobec pracownika stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
k.p.c. art. 477² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokom zasądzającym wynagrodzenie za pracę.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy obciążania przeciwnika kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić.
u.t.k. art. 22c
Ustawa o transporcie kolejowym
Pozwala na zawarcie umowy zobowiązującej maszynistę do zwrotu części lub całości kosztów szkolenia, jeżeli umowa o pracę ustała przed terminem z jego winy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych podlega przepisom Kodeksu pracy. • Postanowienia umowy dotyczące pożyczki są nieważne jako obejście przepisów prawa. • Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron nie rodzi obowiązku zwrotu kosztów szkolenia. • Wynagrodzenie wypłacone pracownikowi w okresie szkolenia nie podlega zwrotowi. • Rzeczywiste koszty szkolenia, które pracownik może być zobowiązany zwrócić, są ograniczone do faktycznie poniesionych opłat za kurs i badań lekarskich.
Odrzucone argumenty
Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych podlega przepisom ustawy o transporcie kolejowym. • Powód był zobowiązany do zwrotu całej kwoty pożyczki i kosztów szkolenia z uwagi na nieprzepracowanie wymaganego okresu. • Wynagrodzenie wypłacone w okresie szkolenia może być zaliczone do kosztów szkolenia podlegających zwrotowi.
Godne uwagi sformułowania
umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie została zawarta na podstawie ustawy o transporcie kolejowym, a wprost stanowi umowę o podnoszenie kwalifikacji zawodowych przewidzianą w Kodeksie pracy • postanowienia umowy szkoleniowej, w zakresie w którym odnoszą się do udzielenia pożyczki, stanowią obejście przepisów prawa dotyczących zwrotu świadczeń dodatkowych po rozwiązaniu umowy o pracę przez pracownika • Taka pożyczka nie była niczym innym jak świadczeniem dodatkowym polegającym na pokryciu opłaty za kształcenie, o którym mowa w art. 103 3 k.p.
Skład orzekający
Alina Kordus-Krajewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności w kontekście umów o pożyczkę i rozwiązywania umów o pracę za porozumieniem stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika szkolonego na maszynistę, ale zasady prawne są szeroko stosowalne do innych przypadków podnoszenia kwalifikacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów szkoleń pracowniczych i interpretacji umów, z elementem "pułapki" w postaci pożyczki, która okazała się nieważna.
“Czy pożyczka na szkolenie może okazać się nieważna? Pracownik wygrał z pracodawcą!”
Dane finansowe
WPS: 26 667 PLN
zwrot kosztów szkolenia: 16 385,25 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.