IV P 195/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. Z., zatrudniona w administracji skarbowej od 1992 roku, wniosła o ustalenie bezskuteczności wygaśnięcia umowy o pracę i zapłatę. Jej stosunek pracy wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 roku z powodu nieotrzymania propozycji dalszego zatrudnienia w związku z reformą Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Powódka argumentowała, że pracodawca naruszył przepisy, nie przedstawiając jej propozycji pracy, mimo jej kwalifikacji i wieloletniego stażu. Pozwana Izba Administracji Skarbowej twierdziła, że przepisy wprowadzające KAS dawały jej swobodę w decydowaniu o składaniu propozycji zatrudnienia, a wygaśnięcie stosunku pracy nastąpiło z mocy prawa. Sąd Rejonowy w Giżycku, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że choć wygaśnięcie stosunku pracy było formalnie skuteczne, to brak propozycji zatrudnienia dla powódki był arbitralny i naruszał zasady współżycia społecznego oraz przepisy prawa pracy, w tym postanowienia porozumienia dotyczącego reformy KAS. Sąd podkreślił, że państwo jako pracodawca powinno działać w sposób transparentny i zgodny z prawem. W związku z tym, Sąd oddalił żądanie ustalenia bezskuteczności wygaśnięcia umowy, ale zasądził na rzecz powódki odszkodowanie w wysokości dochodzonej kwoty (17151,27 zł) oraz odprawę emerytalną (5717,09 zł), uznając istnienie związku czasowego i funkcjonalnego między wygaśnięciem stosunku pracy a przejściem na emeryturę. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wygasania umów o pracę w związku z reformami administracyjnymi, ochrona pracownika przed arbitralnymi decyzjami pracodawcy państwowego, zasady przyznawania odprawy emerytalnej w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji reformy KAS i przepisów przejściowych. Interpretacja odprawy emerytalnej może być stosowana w podobnych przypadkach wygaśnięcia umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca (państwowy) może arbitralnie odmówić przedstawienia propozycji dalszego zatrudnienia pracownikowi w związku z reformą administracji, co skutkuje wygaśnięciem umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca państwowy nie może arbitralnie odmówić przedstawienia propozycji zatrudnienia. Brak takiej propozycji, jeśli nie jest uzasadniony obiektywnymi przyczynami i kryteriami ustawowymi, stanowi nadużycie prawa i może skutkować obowiązkiem wypłaty odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć przepisy wprowadzające KAS przewidywały możliwość wygaśnięcia umowy w przypadku braku propozycji zatrudnienia, to państwowy pracodawca musi działać w granicach prawa i zasad współżycia społecznego. Odmowa przedstawienia propozycji powódce, mimo jej kwalifikacji i stażu, była arbitralna i niepoparta konkretnymi dowodami, co stanowiło nadużycie prawa.
Czy pracownikowi, którego stosunek pracy wygasł z powodu nieotrzymania propozycji zatrudnienia w związku z reformą KAS, przysługuje odprawa emerytalna, jeśli prawo do emerytury nabył niedługo po wygaśnięciu umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli istnieje związek czasowy lub funkcjonalny między wygaśnięciem stosunku pracy a przejściem na emeryturę, a wygaśnięcie było konsekwencją działań pracodawcy, pracownikowi przysługuje odprawa emerytalna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy wygaśnięcie stosunku pracy nastąpiło na skutek arbitralnej decyzji pracodawcy, a pracownik nabył prawo do emerytury niedługo po tym zdarzeniu (w tym przypadku miesiąc później, po złożeniu wniosku wcześniej), istnieje wystarczający związek czasowy i funkcjonalny, aby przyznać odprawę emerytalną.
Czy pracownik, którego stosunek pracy wygasł na mocy przepisu szczególnego (ustawa wprowadzająca KAS), może dochodzić przed sądem pracy roszczeń związanych z tym wygaśnięciem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik może dochodzić roszczeń, w tym odszkodowania, na podstawie przepisów Kodeksu pracy dotyczących niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, jeśli pracodawca naruszył przepisy dotyczące wygaśnięcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i przepisy Kodeksu pracy (art. 63, 67 k.p.), które dopuszczają kontrolę sądową czynności pracodawcy dotyczących wygaśnięcia umowy o pracę, w tym ocenę przyczyn niezłożenia propozycji dalszego zatrudnienia w kontekście zasad współżycia społecznego, zakazu dyskryminacji czy naruszenia prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| I. Administracji Skarbowej w O. | instytucja | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 art. 170 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające Ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Stosunki pracy wygasają z dniem 31 sierpnia 2017 r., jeżeli pracownicy nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia do dnia 31 maja 2017 r.
Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 art. 165 § ust. 7
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające Ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Dyrektorzy izb administracji skarbowej składają pracownikom propozycję dalszego zatrudnienia uwzględniającą kwalifikacje, przebieg służby i miejsce zamieszkania.
Dz.U. z 2017 r. poz. 1889 art. 94 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
Członkowi korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę, przysługuje jednorazowa odprawa.
Pomocnicze
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Niedopuszczalne jest nadużywanie prawa podmiotowego.
k.p. art. 63
Kodeks pracy
Umowa o pracę wygasa w przypadkach określonych w kodeksie oraz w przepisach szczególnych.
k.p. art. 67
Kodeks pracy
W razie naruszenia przez pracodawcę przepisów dotyczących wygaśnięcia umowy o pracę, pracownikowi przysługuje prawo odwołania do sądu pracy.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w tym zasada zaufania do państwa jako pracodawcy.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm. art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przedstawienia propozycji zatrudnienia był arbitralny i naruszał zasady współżycia społecznego. • Pracodawca państwowy ma obowiązek działać transparentnie i zgodnie z prawem. • Istnieje związek czasowy i funkcjonalny między wygaśnięciem umowy a nabyciem prawa do emerytury, uzasadniający przyznanie odprawy. • Sąd pracy ma prawo badać przyczyny niezłożenia propozycji dalszego zatrudnienia.
Odrzucone argumenty
Wygaśnięcie stosunku pracy nastąpiło z mocy prawa na podstawie przepisów szczególnych. • Pracodawca miał swobodę decydowania o składaniu propozycji zatrudnienia. • Powódka nie spełniała warunków do nabycia odprawy emerytalnej w momencie ustania stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
brak propozycji zatrudnienia dla powódki stanowi nadużycie prawa w rozumieniu przepisu art. 8 k.p. • owa arbitralność i niesprawiedliwość w działaniach po stronie pozwanego nie może jednak – w ocenie Sądu – skutkować uznaniem, iż wygaśnięcie stosunku pracy z dniem 31 sierpnia 2017r. nie było skuteczne. • występuje zatem związek czasowy i funkcjonalny między wygaśnięciem stosunku pracy a przejściem na emeryturę
Skład orzekający
Bożena Makowczenko
przewodniczący
Barbara Maria Norkowska-Debis
ławnik
Janina Sabina Piotrowicz
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygasania umów o pracę w związku z reformami administracyjnymi, ochrona pracownika przed arbitralnymi decyzjami pracodawcy państwowego, zasady przyznawania odprawy emerytalnej w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reformy KAS i przepisów przejściowych. Interpretacja odprawy emerytalnej może być stosowana w podobnych przypadkach wygaśnięcia umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak pracownik może walczyć z arbitralnymi decyzjami pracodawcy państwowego w procesie restrukturyzacji, podkreślając znaczenie ochrony praw pracowniczych nawet w obliczu zmian systemowych.
“Reforma KAS: Czy państwo może zwolnić pracownika "z mocy prawa"? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 22 868,36 PLN
odszkodowanie: 17 151,27 PLN
odprawa emerytalna: 5717,09 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.