IV P 129/14
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację pracodawcy, potwierdzając odszkodowanie dla pracownicy za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę z powodu braku konsultacji ze związkiem zawodowym.
Pracownica dochodziła odszkodowania za wypowiedzenie umowy o pracę z naruszeniem przepisów, wskazując na brak konsultacji ze związkiem zawodowym. Sąd Rejonowy przyznał odszkodowanie, uznając, że pracownica podlegała szczególnej ochronie związkowej, a pracodawca nie dopełnił obowiązku poinformowania organizacji związkowej. Apelacja pracodawcy, oparta na twierdzeniu o braku członkostwa pracownicy w związku, została oddalona przez Sąd Okręgowy, który podkreślił obowiązek pracodawcy ustalenia tego faktu i podjęcie ryzyka naruszenia przepisów.
Sprawa dotyczyła odszkodowania zasądzonego pracownicy A. G. przez Sąd Rejonowy w Legnicy w kwocie 5631 zł brutto z powodu wypowiedzenia umowy o pracę z naruszeniem przepisów. Sąd Rejonowy ustalił, że stosunek pracy powódki podlegał szczególnej ochronie związkowej, a pracodawca (...) Sp. z o.o. w K. naruszył art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, nie informując organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia umowy. Pracodawca argumentował, że zwolnił się z tego obowiązku, ponieważ organizacja związkowa nie przedstawiła listy członków, a powódka nie była członkiem związku. Sąd Rejonowy uznał te argumenty za nietrafne, wskazując na potrącanie składek związkowych od wynagrodzenia powódki od 2011 roku, co przy braku informacji o wykluczeniu oznaczało jej dalsze członkostwo. Sąd Rejonowy nie uwzględnił też wniosku o odroczenie rozprawy, uznając go za próbę zwłoki. Apelację od tego wyroku złożyła strona pozwana, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (art. 233 kpc, art. 227 w zw. z art. 217 § 2 KPC, art. 328 § 2 KPC) oraz prawa materialnego (art. 45 §1 w zw. z art. 47 1 kp, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13.03.2003r. w związku z art.186 1 § 1 k.p.). Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił apelację, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd Okręgowy podkreślił, że kluczowe było ustalenie, czy pracownica była członkiem związku zawodowego, co determinowało obowiązek pracodawcy konsultacji. Pracodawca twierdził, że powódka nie była członkiem, opierając się na informacjach z działu kadr, jednak nie przedstawił dowodów. Istniały dowody przeciwne, jak potrącanie składek związkowych za zgodą powódki. Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę SN (III PZP 7/11), wskazując, że pracodawca ma obowiązek ustalić, czy pracownik korzysta z ochrony związkowej i może podjąć ryzyko pominięcia procedury konsultacyjnej, ale naraża się na wadliwość czynności. W tej sprawie pracodawca nie wykonał obowiązku z art. 30 ust. 2 1 ustawy o związkach zawodowych i nie udowodnił braku potrzeby konsultacji, co doprowadziło do trafnych wniosków Sądu Rejonowego o naruszeniu przepisów i zasądzeniu odszkodowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca jest zobowiązany do zawiadomienia organizacji związkowej, chyba że dysponuje niepodważalnymi dowodami na brak ochrony związkowej pracownika. Pracodawca ponosi ryzyko prawne, jeśli nie dopełni tego obowiązku lub nie udowodni braku podstaw do konsultacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że obowiązek konsultacji ze związkiem zawodowym przy wypowiadaniu umowy pracownikowi podlegającemu ochronie jest kluczowy. Pracodawca ma aktywny obowiązek ustalenia, czy pracownik korzysta z ochrony związkowej, a jego twierdzenia o braku członkostwa muszą być poparte dowodami. W przypadku istnienia dowodów przeciwnych (np. potrącanie składek związkowych), pracodawca nie może pominąć procedury konsultacyjnej, a podjęcie takiego ryzyka skutkuje wadliwością wypowiedzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 45 § 1
Kodeks pracy
Podstawa do zasądzenia odszkodowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę z naruszeniem przepisów.
k.p. art. 47 § 1
Kodeks pracy
Określa wysokość odszkodowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę z naruszeniem przepisów.
u.s.z.r.p. art. 10 § 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Reguluje procedurę rozwiązywania umów o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, w tym wymóg konsultacji ze związkami zawodowymi.
u.s.z.r.p. art. 10 § 2
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Określa obowiązek pracodawcy poinformowania organizacji związkowej o zamiarze rozwiązania umowy o pracę.
u.z.z. art. 30 § 2
Ustawa o związkach zawodowych
Reguluje procedurę konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z organizacją związkową.
Pomocnicze
k.p. art. 186 § 1
Kodeks pracy
Przepis dotyczący szczególnej ochrony stosunku pracy, w tym w kontekście urlopu wychowawczego.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów i możliwości odroczenia rozprawy.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie dopełnił obowiązku poinformowania organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy podlegającej szczególnej ochronie. Istniały dowody na członkostwo pracownicy w związku zawodowym (potrącanie składek), co wymagało konsultacji. Pracodawca nie udowodnił braku potrzeby konsultacji ze związkiem zawodowym.
Odrzucone argumenty
Pracownica nie była członkiem związku zawodowego. Organizacja związkowa nie przedstawiła aktualnej listy członków, co zwalniało pracodawcę z obowiązku konsultacji. Sąd Rejonowy błędnie ocenił dowody i nie odroczył rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
stosunek pracy powódki podlegał szczególnej ochronie przewidzianej w art. 186 1 §1 kp nie poinformowała jednak, wbrew obowiązkowi płynącemu z art. 10 ust. 2 tej ustawy organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia powódce umowy o pracę To stanowisko strony pozwanej uznał Sąd Rejonowy za nietrafne. W takiej sytuacji zgodnie z porozumieniem regulującym tryb współpracy strony pozwanej z organizacją związkową należało przyjąć wobec nieotrzymania żadnej informacji o wykluczeniu powódki ze związku, iż pozostaje ona nadal jego członkiem. W konsekwencji niedochowanie przez stronę pozwaną obowiązku poinformowania organizacji związkowej o zamiarze rozwiązania z powódką umowy o pracę było rezultatem wyłącznie nieuwagi strony pozwanej nie zaś zaniedbania organizacji związkowej lub samej powódki. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do oceny czy strona pozwana zobowiązana była do zawiadomienia organizacji związkowej o zamiarze rozwiązania z powódką umowy o pracę w celu realizacji przez tą organizację uprawnienia do wyrażenia sprzeciwu zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 13 lutego 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Wiedza w tym zakresie powinna pochodzić od organizacji związkowej do której strona pozwana miała obowiązek przed dokonaniem wypowiedzenia skierować pytanie czy powódka korzysta z ochrony związkowej (por. uchwała SN z dnia 24 stycznia 2012 roku, III PZP 7/11 teza 2) Twierdzenia strony pozwanej o niekorzystaniu przez powódkę z ochrony związkowej były zatem w stanie faktycznym sprawy niepoparte żadnymi dowodami, gdy tymczasem istniały dowody przeciwne w postaci dokonywania przez nią z wynagrodzenia powódki potrąceń składki na rzecz związków zawodowych co dokonywane było za zgodą powódki wyrażoną dn. 21.06.2011 roku, a znajdującą się w jej aktach osobowych. To bowiem strona pozwana przy istniejących dowodach na członkostwo powódki faktowi temu zaprzeczała i wywodziła z tego skutek prawny w postaci braku obowiązku współdziałania ze związkami w procesie rozwiązywania umowy o pracę. Pracodawca może pominąć przedkonsultacyjną procedurę przewidzianą w art. 30 ust. 2 1 ustawy o związkach zawodowych, gdy dysponuje wiedzą na temat objęcia lub nieobjęcia danego pracownika obroną związkową. Może też podjąć ryzyko pominięcia tej procedury i dokonać czynności z zakresu prawa pracy bez konsultacji narażając się na jej wadliwości. W rozpoznawanej sprawie strona pozwana takie ryzyko podjęła.
Skład orzekający
Andrzej Marek
przewodniczący
Jacek Wilga
sprawozdawca
Krzysztof Główczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązki pracodawcy w zakresie konsultacji ze związkami zawodowymi przy wypowiadaniu umów pracownikom podlegającym ochronie, ryzyko prawne związane z pominięciem procedury."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik jest lub może być objęty ochroną związkową, a pracodawca kwestionuje jego członkostwo.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowy obowiązek pracodawcy wobec związków zawodowych i konsekwencje jego naruszenia, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy pracodawca może zwolnić pracownika bez konsultacji ze związkiem? Sąd Okręgowy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 5631 PLN
odszkodowanie: 5631 PLN
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VPa 110/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2014 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie następującym: Przewodniczący – SSO Andrzej Marek Sędziowie: SSO Jacek Wilga (spr.) SSO Krzysztof Główczyński Protokolant: Ewa Sawiak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 roku w Legnicy na rozprawie sprawy z powództwa A. G. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o odszkodowanie na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia 5 czerwca 2014 roku sygn. akt IV P 129/14 I. oddala apelację, II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 roku Sąd Rejonowy w Legnicy zasądził od strony pozwanej (...) Sp. z o.o. w K. na rzecz powódki A. G. kwotę 5631 zł brutto tytułem odszkodowania w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę z naruszeniem przepisów, W uzasadnieniu wskazał, iż stosunek pracy powódki podlegał szczególnej ochronie przewidzianej w art. 186 1 §1 kp . Został on rozwiązany w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyny niedotyczących pracowników . Strona pozwana nie poinformowała jednak, wbrew obowiązkowi płynącemu z art. 10 ust. 2 tej ustawy organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia powódce umowy o pracę. Powoływała się przy tym na fakt, iż organizacja związkowa nie przedstawiła aktualnej listy jej członków co zwolniło stronę pozwaną z obowiązku współdziałania. To stanowisko strony pozwanej uznał Sąd Rejonowy za nietrafne. Wskazał, iż od 2011 roku powódka była członkiem organizacji związkowej. Z jej wynagrodzenia do chwili pójścia na urlop wychowawczy – potrącane były składki związkowe. W takiej sytuacji zgodnie z porozumieniem regulującym tryb współpracy strony pozwanej z organizacją związkową należało przyjąć wobec nieotrzymania żadnej informacji o wykluczeniu powódki ze związku, iż pozostaje ona nadal jego członkiem. W konsekwencji niedochowanie przez stronę pozwaną obowiązku poinformowania organizacji związkowej o zamiarze rozwiązania z powódką umowy o pracę było rezultatem wyłącznie nieuwagi strony pozwanej nie zaś zaniedbania organizacji związkowej lub samej powódki. W rezultacie powyższego doszło zatem do naruszenia przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę co skutkowało zasądzeniem na rzecz powódki odszkodowania na podstawie art. 45 §1 w zw. z art. 47 1 kp . Wskazał nadto Sąd Rejonowy, iż nie uwzględnił wniosku strony pozwanej o odroczenie rozprawy celem zapoznania się z odcinkami wynagrodzeń złożonymi przez powódkę na rozprawie. Uznał bowiem, iż skoro strona pozwana niewątpliwie również posiada te dokumenty to odroczenie rozprawy spowodowałoby jedynie nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy. Wyrok powyższy zaskarżyła apelacją strona pozwana domagając się jego zmiany poprzez oddalenie powództwa. Zarzuciła naruszenie art. 233 kpc poprzez: - bezzasadne przyjęcie, iż powódka była członkiem związków zawodowych, w momencie wręczenia powódce przez pozwaną wypowiedzenia umowy o pracę. - całkowicie błędne — sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym w sprawie przyjęciu, iż pozwana nie dopełniła obowiązku konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę powódce ze związkami zawodowymi, - przyjęciu, że w sprawie niesporne jest, że pozwana nie otrzymała żadnej uchwały wykluczającej powódkę z organizacji związkowej w sytuacji, w której pozwana konsekwentnie przeczyła wszelkim twierdzeniom strony powodowej podnoszonym w toku postępowania i nie przyznała takiego faktu zarówno w odpowiedzi na pozew jak i w toku rozprawy z dnia 5 czerwca 2014 r., a powódka nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających tą okoliczność, Zarzuciła także naruszenie: - art. 227 w zw. z art. 217 § 2 KPC , poprzez nieodroczenie terminu rozprawy zawnioskowanego przez pełnomocnika pozwanej celem ustosunkowania się do dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, pomimo tego, iż okoliczności sporne nie zostały dostatecznie wyjaśnione, co uniemożliwiło stronie pozwanej rzetelną i całościowa, obronę swojego stanowiska procesowego. - art. 328 § 2 KPC poprzez nie wskazanie w najmniejszym nawet stopniu czy, a jeżeli tak to dlaczego, Sąd Rejonowy pominął dowód z zeznań świadka A. M. w zakresie w jakim świadek ten zeznał, że „Poprosiłam dział personalny o listę pracowników, którzy są członkami związków zawodowych,, ale powódki na tej liście nie było”. oraz naruszenie prawa materialnego poprzez: 1. niewłaściwe zastosowanie art. 45 §1 w zw. z art. 47 1 Kodeksu pracy (dalej jako „KP") poprzez zasądzenie dla powódki odszkodowania z tyt. rozwiązania umowy z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów, 2. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.10 ust.1 i 2 ustawy z dnia 13.03.2003r. w związku z art.186 1 § 1 k.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie iż pozwana naruszyła formalne przepisy o rozwiązywaniu umów. Sąd Okręgowy zważył: Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do oceny czy strona pozwana zobowiązana była do zawiadomienia organizacji związkowej o zamiarze rozwiązania z powódką umowy o pracę w celu realizacji przez tą organizację uprawnienia do wyrażenia sprzeciwu zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 13 lutego 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Obowiązek ten zaś uzależniony był od dokonania ustalenia czy powódka była członkiem związku zawodowego. Wnosząc powództwo powódka podnosiła, iż pracodawca nie zachował wymogów jego konsultacji ze związkami zawodowymi. Strona pozwana zaś w odpowiedzi na pozew podniosła, iż powódka członkiem związku zawodowego nie jest wobec czego zawiadomienie organizacji związkowej o zamierzonym rozwiązaniu umowy o pracę nie było konieczne. Opierała się przy tym na informacji uzyskanej przez świadka A. M. uzyskanej od działu kadr strony pozwanej. Źródłem wiedzy o braku członkostwa powódki były zatem wyłącznie jej własne informacje i to bez wskazania ich zewnętrznego źródła. Tymczasem wiedza w tym zakresie powinna pochodzić od organizacji związkowej do której strona pozwana miała obowiązek przed dokonaniem wypowiedzenia skierować pytanie czy powódka korzysta z ochrony związkowej (por. uchwała SN z dnia 24 stycznia 2012 roku, III PZP 7/11 teza 2) Twierdzenia strony pozwanej o niekorzystaniu przez powódkę z ochrony związkowej były zatem w stanie faktycznym sprawy niepoparte żadnymi dowodami, gdy tymczasem istniały dowody przeciwne w postaci dokonywania przez nią z wynagrodzenia powódki potrąceń składki na rzecz związków zawodowych co dokonywane było za zgodą powódki wyrażoną dn. 21.06.2011 roku, a znajdującą się w jej aktach osobowych. W takiej sytuacji faktyczny podnoszony przez stronę pozwaną brak potrzeby zawiadamiania organizacji związkowej o zamierzonym wypowiedzeniu wynikający z faktu, iż powódka nie była członkiem związku zawodowego winien być wykazany w toku procesu właśnie przez nią. To bowiem strona pozwana przy istniejących dowodach na członkostwo powódki faktowi temu zaprzeczała i wywodziła z tego skutek prawny w postaci braku obowiązku współdziałania ze związkami w procesie rozwiązywania umowy o pracę. W uzasadnieniu uchwały 7 sędziów SN z dnia 21 listopada 2012 roku, III PZP 6/12 wskazuje się, że treść przepisu art. 30 ust. 2 1 ustawy o związkach zawodowych nie pozostawia wątpliwości co do tego jaki podmiot winien przejawiać aktywność w ustaleniu korzystania przez pracownika z ochrony związkowej. Jest nim pracodawca. W uzasadnieniu tym wskazano, nadto iż pracodawca może pominąć przedkonsultacyjną procedurę przewidzianą w art. 30 ust. 2 1 ustawy o związkach zawodowych, gdy dysponuje wiedzą na temat objęcia lub nieobjęcia danego pracownika obroną związkową. Może też podjąć ryzyko pominięcia tej procedury i dokonać czynności z zakresu prawa pracy bez konsultacji narażając się na jej wadliwości. W rozpoznawanej sprawie strona pozwana takie ryzyko podjęła. Nie wykonała obowiązku zawartego w art. 30 ust. 2 1 ustawy o związkach zawodowych. Następnie zaś nie podjęła trybu konsultacji wypowiedzenia powódce umowy o pracę z organizacją związkową i nie udowodniła, iż takiej potrzeby nie było (nie udowodniła, iż powódka nie jest członkiem związku zawodowego). Przy istniejących, a wskazanych wyżej dowodach przeciwnych doprowadziło to Sąd Rejonowy do trafnych wniosków, iż rozwiązanie umowy o pracę z powódką naruszało przepisy i w konsekwencji do zasądzenia na rzecz powódki odszkodowania. Mając powyższe na względzie apelację jako nieuzasadnioną oddalono na podstawie art. 385 kpc .
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę