IV P 124/22

Sygn. akt IV P 124/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2023 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący : Sędzia Maja Snopczyńska Protokolant : Alicja Gibas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 roku w Ś. sprawy z powództwa A. R. przeciwko Agencji Ochrony Osób i Mienia (...) L. i K. P. sp.j. w R. o odprawę emerytalną I. 
        zasądza od strony pozwanej Agencji Ochrony Osób i Mienia (...) L. i K. P. sp.j. w R. na rzecz powoda A. R. kwotę 3.039,30 zł brutto z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 8 lipca 2022r. do dnia zapłaty tytułem odprawy emerytalnej; II. 
        wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności; III. 
        nakazuje stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy w (...) kwotę 200,00 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony. UZASADNIENIE W pozwie wniesionym w dniu 11 lipca 2021 roku skierowanym przeciwko stronie pozwanej Agencji Ochrony Osób i (...) i K. P. Sp. j. w R. powód A. R. domagał się zasądzenia na jego rzecz odprawy emerytalnej. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że był na okresie ochronnym, brakowało mu 9 miesięcy do emerytury, ale firma straciła placówkę w W. i telefonicznie nakłoniła go do rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, a potem odmówiono odprawy, gdyż sam się zwolnił. W toku postepowania powód sprecyzował żądanie wnosząc o zasądzenie kwoty 3.039,30 zł z odsetkami od dnia wniesienia pozwu. W odpowiedzi na pozew strona pozwana Agencja Ochrony Osób i (...) i K. P. Sp. j. z siedzibą w R. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, że powód rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem stron na 9 miesięcy przed nabyciem uprawnień emerytalnych. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód A. R. zatrudniony był u strony pozwanej w okresie od 1 maja 2018 r. do 31 marca 2021 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownik ochrony. Wynagrodzenie powoda liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło 3 039,39 zł brutto. Dowód: -świadectwo pracy w aktach osobowych w załączniku -zaświadczenie k. 18 Powód wykonywał obowiązki pracownicze na obiekcie w W. . Kiedy strona pozwana przestała obsługiwać ten obiekt, pracodawca nakłonił powoda do rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. Powód, któremu pozostało tylko 9 miesięcy do emerytury uległ namowom strony pozwanej i w dniu 29 marca 2021 roku złożył podanie o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron z dniem 31 marca 2021 roku. Powód był wtedy 9 miesięcy przed emeryturą. Powód udał się do PIP i po konsultacji złożył pracodawcy pismo z (...) roku, że prosi o anulowanie podania o rozwiązanie umowy o pracę i prosi o rozwiązania umowy z powodu likwidacji stanowiska pracy. Dowód: - akta osobowe (załącznik) -zeznania powoda e-protokół k.31 płyta k. 32 W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy i zeznania powoda. Sąd dał wiarę powyższym dowodom w takim zakresie, w jakim każdy z nich stanowił podstawę dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. W niniejszej sprawie bezsporną była hipotetyczna wysokość odprawy emerytalnej, zaś spornym było, czy powodowi przysługuje prawo do tej odprawy. Zgodnie z art. 92 1 §1 k.p. pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa ( art. 92 1 §2 k.p. ) Należy wskazać, że do powstania prawa do odprawy emerytalno-rentowej bez znaczenia jest to, z czyjej inicjatywy dochodzi do rozwiązania stosunku pracy. Nie ma znaczenia czy w momencie ustania stosunku pracy albo w okresie bezpośrednio go poprzedzającym wolą pracownika było ubieganie się o emeryturę czy rentę lub też to, czy w przeświadczeniu o takich intencjach pracownika pozostawał zatrudniający go zakład (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2001 r., I PKN 187/00, OSNP Nr 18/2002, poz. 429). Jak wynika z brzmienia powyżej cytowanego przepisu, przesłankami do nabycia prawa do odprawy są: spełnienie przez pracownika warunków uprawniających do jednego ze świadczeń wymienionych w powołanym przepisie, przejście na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy, rozwiązanie stosunku pracy oraz związek między rozwiązaniem stosunku pracy i przejściem na jedno z w/w świadczeń. Związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury, bądź renty, może mieć charakter czasowy (rozwiązanie stosunku pracy zbiega się w czasie z nabyciem prawa do świadczenia niezależnie od przyczyny rozwiązania stosunku pracy), przyczynowy (rozwiązanie stosunku pracy następuje dlatego, że pracownikowi przysługuje prawo do świadczenia) bądź czasowo-przyczynowy (przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest nabycie prawa do świadczenia i rozwiązanie następuje w chwili przyznania świadczenia). Między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do świadczenia może zachodzić także związek funkcjonalny, który występuje wówczas, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje wprawdzie przed ustaleniem prawa do świadczenia, ale przyznanie świadczenia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej ustanie zatrudnienia (zob. uzasadnienie do wyroku SN z 4 II 2011, II PK 149/10, cyt. za LEX 794983 i powołane tam liczne orzecznictwo SN). W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 października 2008 roku, I PK 54/08 (LEX nr 509038) Sąd Najwyższy stwierdził, że w celu skutecznego nabycia przez pracownika prawa do odprawy emerytalnej lub rentowej nie jest konieczne rozwiązanie z nim stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę lub rentę (z powodu uzyskania uprawnień do pobierania świadczeń emerytalnych lub rentowych), ani nie jest konieczne, aby przejście na emeryturę lub rentę nastąpiło równocześnie z rozwiązaniem z tego powodu stosunku pracy. Przepisy szczególne przewidujące prawo do tego rodzaju odpraw pieniężnych nie zawierają zastrzeżenia dotyczącego jednego określonego sposobu rozumienia związku między ustaniem stosunku pracy, a przejściem na emeryturę lub rentę warunkującego prawo do odprawy, w szczególności przepisy te nie przewidują możliwości pozbawienia prawa do tego świadczenia tylko z tego powodu, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z innej przyczyny (na przykład z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, w tym zmian organizacyjnych powodujących ograniczenie zatrudnienia), jeżeli po ustaniu stosunku pracy z tej przyczyny pracownik przeszedł na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ spełniał warunki uprawniające do emerytury lub renty. Związek ustania stosunku pracy z przejściem na w/w świadczenie - nie musi być przyczynowo - skutkowy, może być tylko funkcjonalny albo czasowy. Z akt osobowych powoda wynika, że powód urodził się (...) , a więc prawo do emerytury uzyskał z dniem (...) . Okoliczności te były znane pracodawcy i pomimo tego, w związku z likwidacją stanowiska pracy powoda nakłoniono powoda do złożenia wniosku o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Powód pod presją pracodawcy złożył taki wniosek i umowa o pracę rozwiązała się w dniu 31 marca 2021 roku. Ustalając okoliczności związane z rozwiązaniem stosunku pracy Sąd dał wiarę zeznaniom powoda, że został nakłoniony do rozwiązania stosunku pracy, chociaż tego nie chciał, bo do emerytury pozostało mu tylko 9 miesięcy o czym informował pracodawcę, lecz złożył taki wniosek, bo nie miał innego wyjścia. Strona pozwana nie przedłożyła żadnego dowodu, który zaprzeczałby tym zeznaniom. Podkreślić w tym miejscu należy, że to pracodawca jest silniejszą stroną stosunku pracy i pracownik działa w zaufaniu do pracodawcy. Powód nie był świadomy, że po złożeniu takiego wniosku straci prawo do odprawy emerytalnej. Natomiast pracodawca wiedział, a przynajmniej jako podmiot profesjonalny powinien wiedzieć, że z uwagi na treść art. 39 kp nie będzie mógł wypowiedzieć powodowi stosunku pracy, więc to w interesie pracodawcy leżało rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Oczywistym i wynikającym z zasad logicznego rozumowania jest, że pracownik, który ma jedynie 9 miesięcy do emerytury dąży do dopracowania do wieku emerytalnego i nie chce rozwiązywać stosunku pracy. Tym samym działania strony pozwanej miały na celu obejście prawa, w szczególności przepisów o ochronie osób w wieku przedemerytalnym ( art. 39 kp ) oraz pośrednio - uniknięcie obowiązku wypłaty odprawy emerytalnej. Zachowanie pracodawcy, który najpierw nakłania powoda do rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron na 9 miesięcy przed uzyskaniem prawa do emerytury, a następnie odmawia wypłaty odprawy emerytalnej z powołaniem się na okoliczność, że to powód rozwiązał stosunek pracy nie zasługuje na aprobatę. Działanie takie należy uznać za działanie sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, a tym samym działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony ( art.8 kp ). Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że powód spełnił przesłanki do nabycia odprawy emerytalnej. W ocenie Sądu, pomiędzy ustaniem stosunku pracy powoda a przejściem na świadczenie emerytalne zachodzi związek czasowy i funkcjonalny. Ponadto podkreślić należy, że odprawa emerytalna ma charakter powszechny, ponieważ przysługuje raz w życiu każdemu pracownikowi. Powód wystąpił po raz pierwszy z wnioskiem o odprawę emerytalną, a zatem jego żądanie zasługiwało na uwzględnienie. Za zwłokę w zapłacie należności zgodnie z treścią art. 481 kc wierzycielowi przysługują odsetki za opóźnienie w wysokości ustawowej (przy braku - jak w niniejszej sprawie – innej umowy stron). Powód żądał odsetek od daty wniesienia pozwu i odsetki zostały zasadzone zgodnie z żądaniem powoda, gdyż w tym dniu żądanie było już wymagalne. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu istniał związek pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy, a nabyciem przez powoda prawa do emerytury i w związku z tym należało zasądzić na jego rzecz odprawę emerytalną w wysokości 3.039,30 zł brutto – odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 lipca 2022 roku do dnia zapłaty. W punkcie II wyroku Sąd nadał wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 477 2 § 1 kpc , zgodnie z którym zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. W punkcie III wyroku, na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 4  w zw. art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w (...) kwotę 200,00 złotych tytułem opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony.