IV P 111/16

Sygn. akt IV P 111/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Dariusz Rams Ławnicy: Małgorzata Romańska, Stanisław Wasiluk Protokolant: st. sekr. sąd. Krystyna Olekszyk - Stobierska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. w Nowym Sączu na rozprawie sprawy z powództwa M. R. (2) przeciwko Starostwu Powiatowemu w N. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warunków umowy o pracę I. Oddala powództwo; II. Zasadza od powoda Mariana Ryczka na rzecz strony pozwanej Starostwa Powiatowego w N. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt IV P 111/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 12 lipca 2016 r. Powód M. R. (2) w pozwie (k.2) skierowanym przeciwko pracodawcy Starostwu Powiatowemu w N. domagał się uznania za bezskuteczne wypowiedzenia warunków pracy . Powód na uzasadnienie żądania wskazał, że od dnia 12.04.2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, w trakcie jego trwania w dniu 14.06.2016 r. otrzymał wypowiedzenie warunków umowy o pracę. W odpowiedzi na pozew (k.7-9) strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa . Podniosła, że przyczyna wypowiedzenia jest rzeczywista i konkretna, leżący wyłącznie po stronie pracodawcy, czynności pracodawcy są w pełni zgodne z obowiązującym prawem. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników istnieje możliwość wypowiedzenia jest możliwa również w sytuacjach, o których mowa w art. 41 kp . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. R. (2) zatrudniony jest u strony pozwanej – Starostwie Powiatowym w N. , jak i u jej poprzedników prawnych, od 1 kwietnia 1977 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Powód od wielu lat pracował na stanowisku dyrektora Wydziału Geodezji i Budownictwa (dalej jako (...) ), pełnił również funkcję Geodety Powiatowego (bezsporne). Powód w ramach obowiązków Dyrektora (...) odpowiedzialny był m. in. za organizowanie i nadzór nad realizacją zadań Wydziału wynikających z właściwych przepisów prawa, opracowywanie planów finansowych, bieżącą kontrolę wykonywania zadań finansowych, opracowanie sprawozdań statystycznych i sprawozdań z wykonania budżetu, przygotowywanie stosownych aktów prawnych, terminowe i zgodne z prawem prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawach należących do właściwości Wydziału, prowadzenie spraw związanych z zaskarżeniem decyzji, stosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako Geodeta Powiatowy powód obowiązany był wykonywać obowiązki wynikające z ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne . Dowód: zakres czynności – akta osobowe B-188 Powód w sposób należyty wywiązywał się z obowiązków, uzyskiwał pozytywne oceny okresowe dotyczące jego pracy, ze wskazaniem poziomu spełniania kryteriów oceny powyżej oczekiwań (bezsporne). Pozwana podjęła decyzję o zmianie wewnętrznej struktury organizacyjnej. Uchwałą nr 521/2016 z dnia 30 kwietnia 2016 r. Zarząd Powiatu (...) wprowadził zmiany w Regulaminie Organizacyjnym, uchwała weszła w życie w dniu 2 maja 2016 r. Z dotychczasowego (...) zostały wyodrębnione oddzielne: Wydział Geodezji (dalej jako WG) oraz Wydział Budownictwa (dalej jako WB). Do zadań WG należało m. in. gromadzenie i prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, prowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z kolei do zadań WB należało m. in. sprawowanie nadzoru urbanistyczno – budowlanego, sprawowanie nadzoru techniczno – budowlanego, prowadzenie spraw dotyczących pozwoleń na budowę. W związku z utworzeniem dwóch odrębnych Wydziałów został ogłoszony konkurs na stanowiska Dyrektora WG oraz Dyrektora WB. Procedura konkursowa została wdrożona, powód nie wziął w niej udziału (bezsporne). Powód od dnia 12 kwietnia 2016 r. przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy, kolejne zwolnienie zostało wystawione na okres od 6 do 19 czerwca 2016 r. (bezsporne). Pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. strona pozwana wypowiedziała powodowi warunki pracy i płacy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. W treści tego pisma pozwana wskazała, iż przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie jest likwidacja zajmowanego przez powoda stanowiska Dyrektora (...) wskutek reorganizacji Wydziału na mocy uchwały Zarządu Powiatu nr (...) z 20.04.2016 r. Po upływie okresu wypowiedzenia, tj. od dnia 1.10.2016 r. powodowi zaproponowano wykonywanie pracy na stanowisku Geodety Powiatowego za wynagrodzeniem w łącznej kwocie 4.900 zł miesięcznie, w tym zasadnicze w wysokości 3.500 zł oraz dodatki: funkcyjny i stażowy (bezsporne). W/w wypowiedzenie powód otrzymał w dniu 14 czerwca 2016 r. w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim (bezsporne). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań powoda oraz w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty i akta osobowe. Należy wskazać, iż okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy były niesporne między stronami, wynikały one bądź z przedłożonych przez strony dokumentów, bądź z okoliczności wprost przyznanych lub co do których strona przeciwna się nie wypowiedziała i dlatego Sąd mając na uwadze przebieg całego postępowania sądowego, uznał za przyznane ( art. 230 kpc ). Strony różniły się natomiast co do wniosków, jakie z tych niespornych okoliczności wynikały. Odnośnie zeznań powoda należy stwierdzić, iż zdaniem Sądu były one – w zakresie dotyczącym okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy – zasadniczo wiarygodne, powód zeznawał w sposób szczery, otwarty, przedstawiając okoliczności dotyczące jego pracy u strony pozwanej, jej charakteru oraz okoliczności związane z przyczynami rozwiązania stosunku pracy. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w zebranej dokumentacji. Znaczna część zeznań powódki dotyczyła okoliczności niespornych między stronami. Częściowo też wypowiedzi powoda miały charakter ocenny, przedstawiał on bowiem swoje opinie na temat całej sytuacji związanej z reorganizacją, takie wypowiedzi nie podlegają ocenie z punktu widzenia przymiotu wiarygodności. Powód przykładowo podnosił, iż jego zdaniem funkcje dyrektora WG i Geodety Gminnego nie powinny być rozdzielane. Jest to klasyczny przykład wypowiedzi ocennej, wartościującej, a nie wypowiedzi o faktach. Sąd nie posiada uprawnień do weryfikacji motywów wprowadzania takich, czy innych zmian organizacyjnych, jest to wyłączna domena pracodawcy, będzie o tym mowa poniżej. To samo dotyczy wypowiedzi powoda, iż w jego ocenie zmiana struktury była wymierzona w jego osobę. Należy tu wskazać, że rolą Sądu jest dokonywanie oceny przyczyn modyfikacji warunków zatrudnienia wskazanych przez pracodawcę, a nie poszukiwanie takich czy innych „prawdziwych” motywów działań. Przedmiotem postępowania inicjowanego wniesieniem odwołania od wypowiedzenia jest weryfikacja przyczyny wskazanej na uzasadnienie tego wypowiedzenia, spór może się toczyć tylko odnośnie tak wskazanej przyczyny, a nie innych, które w ocenie pracownika miały uzasadniać modyfikację warunków pracy. Jeśli wskazana przyczyna jest prawdziwa i zasadna, to nie ma potrzeby poszukiwania innych przyczyn i jeśli one nawet wystąpiły, to są bez znaczenia dla oceny prawidłowości działań pracodawcy. Jeśli zaś wskazana przez pracodawcę przyczyna nie wystąpiła, bądź nie uzasadniała modyfikacji warunków pracy, to jest to wystraczające do ubezskutecznienia działań pracodawcy. Ubocznie można jeszcze wskazać, że zawsze zmiany organizacyjne w strukturze pracodawcy dotykają większej lub mniejszej grupy pracowników, skutkiem tych zmian jest konieczność modyfikacji warunków zatrudnienia tych pracowników. Tacy pracownicy zawsze mogą podnosić, że te zmiany są wymierzone w ich osobę, co jest poglądem błędnym. Czym innym jest skutek, a czym innym przyczyna. Wprowadzane zmiany organizacyjne mają w zamyśle pracodawcy usprawnić jego funkcjonowanie, a skutkiem ich wprowadzenia jest konieczność modyfikacji warunków zatrudnienia. Działania te miały charakter otwarty, transparentny, weryfikowalny, co więcej został ogłoszony konkurs na stanowiska dyrektorskie, do którego każdy, również powód, mógł przystąpić. Każda modyfikacja warunków zatrudnienia jest odbierana przez pracownika osobiście, szczególnie, jeśli ta zmiana ma charakter niekorzystny, nie jest to jednak samoistny powód do kwestionowania takich zmian. Dokumenty zebrane w sprawie nie budzą wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem, nie były kwestionowane przez strony tak pod kątem ich autentyczności, jak i treści, dlatego też Sąd w całości się na nich oparł dokonując ustaleń w sprawie. Dokumenty te pozwoliły na bardziej dogłębną weryfikację twierdzeń stron odnośnie istotnych dla sprawy okoliczności. Strony różniły się odnośnie wniosków, jakie z tych dokumentów w zestawieniu z niespornymi okolicznościami można było wyciągnąć. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 21.11.2008 r. o pracownikach samorządowych (dalej jako ustawa samorządowa) spory ze stosunków pracy pracowników samorządowych rozpatrują sądy pracy. Zgodnie zaś z ust. 1 art. 43 w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy . W sprawie jest niesporne, że u strony pozwanej doszło do reorganizacji, w miejsce Wydziału Geodezji i Budownictwa zostały utworzone dwa odrębne Wydziały: Wydział Geodezji oraz Wydział Budownictwa. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż zmiany organizacyjne mające miejsce u pracodawcy mogą stanowić przyczynę modyfikacji warunków zatrudnienia, przy czym stanowią one przyczynę niezależną od pracownika, zastosowanie więc mają w sprawie przepisy ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników , co przyznała sama pozwana w odpowiedzi na pozew. Należy wskazać, że kwestia, czy występuje potrzeba dokonania przez pracodawcę zmian organizacyjnych, w tym likwidacji stanowiska, należy do autonomii zarządczej pracodawcy i nie podlega ocenie sądu. W szczególności zaś zmniejszenie stanu zatrudnienia w zakładzie pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia, a organ rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia. Celowość dokonywanych przez pracodawcę działań organizacyjnych, gospodarczych i innych związanych z zarządzaniem zakładem i stanowiących przesłankę decyzji w sprawach personalnych nie podlega ocenie sądu. Przykładowo w wyroku z 12.01.2012 r. (II PK 83/11) SN podniósł, że nie jest rzeczą sądu badanie zasadności (potrzeby) funkcjonowania w strukturze zakładu pracy likwidowanego stanowiska, gdyż podejmowane przez pracodawcę zmiany organizacyjne i ekonomiczne stanowią autonomiczną decyzję tego podmiotu (tak też wyrok SN z 20.05.2014 r., I PK 271/13). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż Sąd nie był i nie jest uprawniony do dokonywania oceny, czy decyzja o przeprowadzeniu reorganizacji oraz likwidacji takiego, czy innego stanowiska jest zasadna, tak z punktu widzenia zasad funkcjonowania i organizacji zakładu, jak i z punktu widzenia skutków ekonomicznych takiej decyzji. To pracodawca ponosi ryzyko organizacyjne i ekonomiczne prowadzonej działalności i to pracodawca ma wyłączone uprawnienie do dokonywania oceny, czy z jego punktu widzenia podejmowane działania przyniosą mu wymierne oszczędności finansowe, bądź też czy usprawnią funkcjonowanie zakładu. Odpowiedzialność za takie decyzje ponoszą stosowne organy samorządowe. W tym kontekście zgłaszane przez powoda zastrzeżenia są dla istoty sprawy zupełnie bez znaczenia. Nie ma żadnej podstawy do weryfikacji decyzji pracodawcy pod kątem jej ekonomicznej opłacalności i racjonalności, pracodawca również nie miał żadnego obowiązku „tłumaczyć” się pracownikom z takiej decyzji, choć oczywiście dla czystości przekazu taka sytuacja może być pożądana. W każdym razie nie ma Sąd uprawnień do oceny, czy lepszym rozwiązaniem byłoby połączenie funkcji Dyrektora nowego Wydziału Geodezji z funkcją Geodety Powiatowego, czy też rozdzielenie tych funkcji. Pozwana powołując się na dokonane zmiany organizacyjne skutkujące likwidacją zajmowanego przez powoda stanowiska pracy wypowiedziała powodowi warunki pracy. Przepisy ustawy samorządowej nie regulują wprost instytucji wypowiedzenia zmieniającego. Wprowadzona została szczególna instytucja przeniesienia służbowego pracownika na inne stanowisko urzędnicze w przypadku reorganizacji urzędu skutkującej likwidacją stanowiska (art. 23 ustawy). Jak wskazuje się w orzecznictwie przeniesienie uregulowane w art. 23 ustawy jest szczególnym, odrębnym od wypowiedzenia warunków pracy lub płacy, sposobem zmiany treści stosunku pracy, wyczerpująco uregulowanym w tej ustawie. W rezultacie nie ma podstaw do uzupełniającego, odpowiedniego stosowania do instytucji przeniesienia Kodeksu pracy , w tym art. 38 i 42 kp . Równocześnie jednak brak możliwości prawnych do posiłkowego stosowania art. 42 kp w sytuacji przeniesienia pracownika nie oznacza niemożności stosowania do pracowników samorządowych tego przepisu. Przepis art. 23 ustawy nie wyklucza stosowania wobec pracowników samorządowych wypowiedzenia warunków pracy i płacy z powodu likwidacji stanowiska (na podstawie art. 42 kp ) ani porozumienia zmieniającego treść stosunku w zakresie stanowiska i innych warunków zatrudnienia. Pozwana w związku z reorganizacją i likwidacją stanowiska dyrektora (...) była uprawniona do zastosowania bądź instytucji przeniesienia służbowego bądź instytucji wypowiedzenia zmieniającego. Zgodnie z treścią art. 45§1 kp pracownik, który uważa, że wypowiedzenie mu umowy o pracę na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu tych umów, może domagać się przed sądem pracy orzeczenia m. in. o bezskuteczności tego wypowiedzenia. Stosownie do obowiązujących przepisów w oświadczeniu o wypowiedzeniu pracodawca ma obowiązek podania przyczyny uzasadniającej rozwiązanie stosunku pracy ( art. 30 § 4 kp ). Zasady dotyczące definitywnego rozwiązania stosunku pracy na skutek wypowiedzenia stosuje się również do modyfikacji tego stosunku w ramach instytucji wypowiedzenia warunków pracy i płacy ( art. 42 kp ). W ocenie Sądu podana w oświadczeniu z dnia 10.06.2016 r. (k.3) przyczyna wypowiedzenia spełnia wymóg konkretności, wynika z niej bowiem jednoznacznie z jakich przyczyn pracodawca nie może zatrudniać pracownika na dotychczasowym stanowisku pracy. W ocenie Sądu wskazana przyczyna jest prawdziwa i rzeczywista, jest poza sporem, że zmiany organizacyjne w pozwanym Starostwie zostały wprowadzone, ich skutkiem była likwidacja (...) , co automatycznie skutkowało likwidacją stanowiska Dyrektora likwidowanego Wydziału. W treści oświadczenia z dnia 10.06.2016 r. wskazano również nowe warunki pracy i płacy, co z kolei spełnia wymóg wynikający z art. 42 § 2 kp . Przyczyna wypowiedzenia była niezależna od powoda, skutkowało to koniecznością stosowania przepisów ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (wyrok SN z 17.05.2007 r., III BP (...) ). Stosownie do treści art. 5 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 1 w/w ustawy dokonanie wypowiedzenia zmieniającego z przyczyn niedotyczących pracownika jest dopuszczalne również wówczas, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu chorobowym. Zasadniczy zarzut powoda mający świadczyć o wadliwości dokonanego wypowiedzenia jest w związku z powyższym niesłuszny. Równocześnie w ocenie Sądu brak jest innych okoliczności, które przemawiałyby za niezasadnością bądź niezgodnością z prawem dokonanego wypowiedzenia zmieniającego. Pozwany pracodawca złożył oświadczenie na piśmie, wskazał prawdziwą przyczynę modyfikacji warunków pracy i płacy, która w realiach niniejszej sprawy była przyczyną uzasadnioną. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił roszczenie powoda w zakresie żądania uznania za bezskuteczne oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 98 kpc i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika kwalifikowanego (§ 9 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Z uwagi na sytuację materialną powoda i wysokość osiąganych dochodów nie było podstaw do odstąpienia od reguł ogólnych i nie obciążania powoda kosztami procesu. S/ . . . . (...) N. , (...)